Ebrehe

 

Ebre'nin o─člu Masruq
Ebre'nin o─člu Masruq

Ebrehe (525 - 553, islami inanca g├Âre 570), Habe┼čistan'daki Aksum Krall─▒─č─▒'n─▒n Yemen valisi iken sonradan ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒n─▒ ilan ederek Yemen kral─▒ olmu┼čtur.

├ľl├╝m├╝

Munro-Hay, Muraygh├Ąn'daki yaz─▒ta dayanarak ├Âl├╝m├╝n├╝ 553'ten bir s├╝re sonraya tarihlendirir. ─░slami gelenek ise Ebrehe'nin ├Âl├╝m├╝n├╝, Mekke'ye yapt─▒─č─▒ seferden hemen sonra yerle┼čtirir. Tahtta onun yerine, Ebrehe'nin kocas─▒ndan ka├ž─▒rd─▒─č─▒ Yemenli soylu bir kad─▒n olan Raih├Ąna taraf─▒ndan d├╝nyaya getirilen, iki o─člu Yaksum ve Masruq ge├žti. 570 ve 575 y─▒llar─▒ aras─▒nda Yemen'deki ─░ran yanl─▒s─▒ grup, Al-Hirah'daki Lakhmid prensleri arac─▒l─▒─č─▒yla Sasani kral─▒yla temas kurdu. Persler daha sonra, yar─▒ efsanevi Sayf ibn Dhi Yazan'─▒n Aksumitleri Yemen'den s├╝rmesine yard─▒m eden Wahriz'in komutas─▒ alt─▒nda birlikler g├Ânderdi ve G├╝ney Arabistan, Sasani ─░mparatorlu─ču'nun etki alan─▒ i├žinde bir Yemen vassal─▒ alt─▒nda bir Pers egemenli─či haline geldi.

MS 3. y├╝zy─▒lda G├╝ney Arabistan
MS 3. y├╝zy─▒lda G├╝ney Arabistan

─░slami k├╝lt├╝rde

Ebrehe Fil Suresi inde bahsedilen krallardan biridir. Bu anlat─▒mlara g├Âre Ebrehe, Yemen'de, Aksum Krall─▒─č─▒'na ba─čl─▒ Hristiyan bir validir ve Araplar─▒n her sene hac amac─▒yla Mekke'ye gitmelerini istemez. San'a'da b├╝y├╝k bir kilise yapt─▒r─▒r ve ismini Kuleys koyar.

Ebrehe Habe┼č Kral─▒'na halk─▒n hac i├žin ancak Kuleys'i ziyaret edebileceklerini, Mekke'ye gidenlere izin vermeyece─čini yazarak onun da deste─čini al─▒r.

Ebrehe'nin hacc─▒ engelleme niyeti Yemenli Araplar─▒ ├Âfkelendirdi. Rivayete g├Âre Nukayl isminde bir yerli, Kuleys'e girerek kimsenin olmad─▒─č─▒ bir zamanda i├žeriyi harabeye ├ževirir, kirletir ve kay─▒plara kar─▒┼č─▒r. Ebrehe a─č─▒r bir hakarete u─čram─▒┼čt─▒r.

Olay─▒n ├╝zerine bir de kilisenin yanmas─▒ eklenince vali intikam almaya karar verir, K├óbe'yi y─▒kmak ve enkaz─▒n─▒ fillerle Yemen'e ta┼č─▒mak i├žin d├Ârt bin fil ve ├╝├ž y├╝z bin Habe┼čli'den olu┼čan ordusu ile harekete ge├žer.

Mekke ├ževresine kadar gelen ├Ânc├╝ler Mekkelilerin koyun ve develerini al─▒p konaklama yerleri olan Taif'e ka├ž─▒r─▒rlar. Ebrehe, Mekke emiri olan Abdulmuttalib'in pazarl─▒k tekliflerini de geri ├ževirir.

Ordu Mekke ├╝zerine y├╝r├╝meye haz─▒rlan─▒rken g├Âky├╝z├╝ K─▒z─▒ldeniz taraf─▒ndan gelen Ebabil ku┼člar─▒ ile dolar, gagalar─▒ ve ayaklar─▒nda ta┼č─▒d─▒klar─▒ ta┼člar ile Ebrehe ordusunu ta┼č ya─čmuruna u─črat─▒rlar.

─░stilac─▒ ordu bozguna u─črar. Kalanlar Ebrehe de i├žlerinde olmak ├╝zere peri┼čan bir vaziyette Yemen'e do─čru ka├žarlar.

Ebrehe, bu sald─▒r─▒ s─▒ras─▒nda etleri par├žalanarak, ├ž├╝r├╝m├╝┼č halde San'a'ya d├Ânerken, Hasm kabilesinin ya┼čad─▒─č─▒ b├Âlgede ├Âl├╝r.

Araplar’─▒n tarihinde bir d├Ân├╝m noktas─▒ te┼čkil eden bu hadise onlar taraf─▒ndan bir tarih ba┼člang─▒c─▒ say─▒lm─▒┼č ve “├ém├╝’l-f├«l” (Fil Vak‘as─▒’n─▒n meydana geldi─či y─▒l) diye me┼čhur olmu┼čtur. Muhammed’in bu olay─▒n meydana geldi─či y─▒l do─čdu─ču kabul edilmektedir.

Ayr─▒ca bak─▒n─▒z


Yorum G├Ânder

Daha yeni Daha eski