BRICS

 

BRICS logo

BRICS (Brezilya, Rusya, Hindistan, ├çin ve G├╝ney Afrika Cumhuriyeti) terimi, Brezilya, Rusya, Hindistan, ├çin ve G├╝ney Afrika'n─▒n ekonomilerini kastetmek i├žin kullan─▒l─▒r. BRICS, bu ├╝lkelerin ─░ngilizce isimlerinin ba┼č harflerinden olu┼čur (Brasil, Russia, India, China, South Africa). BRICS ├╝lkeleri h─▒zl─▒ bir geli┼čim i├žerisindedirler ve 2050 d├╝nyas─▒nda ├Ânemli konumlar─▒ bulunacakt─▒r.

BRICS ├╝yesi ├╝lkeler
BRICS ├╝yesi ├╝lkeler

Dmitry Medvedev Çin'de 14 Nisan 2011

2011 y─▒l─▒nda G├╝ney Afrika Cumhuriyeti’nin birli─če kat─▒lmas─▒na kadar orijinal d├Ârt ├╝ye BRIC (ya da ─░ngilizce “the BRICs”) olarak adland─▒r─▒lm─▒┼čt─▒. Ayn─▒ y─▒l ├çin’in Sanya kentinde d├╝zenlenen zirveye G├╝ney Afrika Cumhurba┼čkan─▒ Jacob Zuma’n─▒n da kat─▒l─▒m─▒ ile BRIC grubu ad─▒n─▒ BRICS olarak de─či┼čtirdi. BRICS ├╝lkeleri, bulunduklar─▒ b├Âlgelerin b├Âlgesel ili┼čkileri ├╝zerindeki ├Ânemli n├╝fuz potansiyeliyle tan─▒n─▒rlar ve be┼č ├╝lkenin hepsi G20 ├╝yesidir. 2009’dan beri BRICS ├╝lkeleri y─▒ll─▒k olarak resmi zirvelerde temaslar─▒n─▒ s├╝rd├╝rmektedirler. Bu zirvelerden sonuncusu 9. BRICS ├ťlkeleri Zirvesi Eyl├╝l 2017’de ├çin’in ev sahipli─čiyle Xiamen ┼čehrinde yap─▒ld─▒. Bir sonraki zirve ise Temmuz 2018’de G├╝ney Afrika Cumhuriyeti’nde yap─▒ld─▒. BRICS ├╝lkeleri terimi G├╝ney Kore, Meksika, T├╝rkiye gibi BRICS ├╝lkeleriyle daha sonra ekonomik i┼č birli─či veya ortakl─▒k yapma karar─▒ alm─▒┼č ├╝lkeleri kapsamamaktad─▒r. 2015 y─▒l─▒ itibar─▒yla be┼č BRICS ├╝lkesi d├╝nya n├╝fusunun 3.1 milyar─▒n─▒ (%41’ini) temsil etmektedir. 24. s─▒rada olan G├╝ney Afrika Cumhuriyeti d─▒┼č─▒nda t├╝m ├╝yeler n├╝fuslar─▒na g├Âre ├╝lkeler s─▒ralamas─▒nda ilk 10’da bulunmaktad─▒r. 2018 y─▒l─▒ itibar─▒yla bu be┼č ├╝lke toplamda 18 trilyon $ GSY─░H’ye sahipler. Bu rakam d├╝nya ├╝zerinde 2018 y─▒l─▒ i├žerisinde ├╝retilen t├╝m mal ve hizmetlerin de─čer toplam─▒n─▒n yakla┼č─▒k %23.2’sini olu┼čturmaktad─▒r. H─▒zla b├╝y├╝mekte olan ekonomilere sahip olan bu ├╝lkeler son y─▒llarda ├Âvg├╝lere oldu─ču kadar ele┼čtirilere de konu oldular. BRICS ├╝lkeleri aras─▒ndaki ikili ili┼čkiler e┼čitlik, kar┼č─▒l─▒kl─▒ olarak devlet i┼člerine kar─▒┼čmama ve ortak fayda ilkeleri ├╝zerine kuruludur.

  • ├ťyeleri
    • Brezilya
    • ├çin
    • G├╝ney Afrika
    • Hindistan
    • Rusya

{tocify} $title={─░├žindekiler}

Kurulu┼ču

“BRIC” terimi 2001 y─▒l─▒nda o zamanki Goldman Sachs Yat─▒r─▒m Bankas─▒ ba┼čkan─▒ Jim O’Neill taraf─▒ndan, Building Better Global Economic BRICs isimli yay─▒n─▒nda ortaya at─▒lm─▒┼čt─▒r. Orijinal d├Ârt ├╝yenin (Brezilya, Rusya, Hindistan, ├çin) d─▒┼či┼čleri bakanlar─▒ Eyl├╝l 2006’da New York’ta bulu┼čtular. Tam kapsaml─▒ bir diplomatik bulu┼čma 16 Haziran 2009’da Rusya'n─▒n Yekaterinburg ┼čehrinde ger├žekle┼čti.

Birinci BRIC ├╝lkeleri zirvesi

Yine 16 Haziran 2009’da Yekaterinburg’da Brezilya, Rusya, Hindistan ve ├çin liderleri Luiz In├ício Lula da Silva, Dmitri Medvedev, Manmohan Singh ve Hu Cintao’nun kat─▒l─▒m─▒yla BRIC ├╝lkelerinin ilk resmi zirvesi ger├žekle┼čti. Zirvenin temel maddeleri k├╝resel ekonomik durumu iyile┼čtirme, k├╝resel finans kurumlar─▒n─▒ geli┼čtirme ve gelecekte bu d├Ârt ├╝lkenin daha ├žok i┼č birli─či yapmas─▒ y├Ân├╝nde al─▒nan kararlard─▒. Ayn─▒ zamanda geli┼čmekte olan ├╝lkelerin uluslararas─▒ arenada kendilerine nas─▒l daha ├žok yer bulabilecekleri de tart─▒┼čma konular─▒ aras─▒ndayd─▒. Yekaterinburg zirvesi sonras─▒nda BRIC ├╝lkeleri yeni bir k├╝resel para birimine olan ihtiyaca dair beyanda bulundular. Rusya’n─▒n daha ├Ânceki s├Âylemlerinin aksine bu beyan direkt olarak Amerikan dolar─▒n─▒ hedef alm─▒yordu; ancak bu a├ž─▒klama dolar ve di─čer b├╝y├╝k para birimlerinde k─▒sa s├╝reli dalgalanmalar─▒n olu┼čmas─▒na sebep oldu.

G├╝ney Afrika Cumhuriyeti’nin kat─▒lmas─▒

2010 y─▒l─▒nda G├╝ney Afrika BRIC grubuna kat─▒lma y├Ân├╝ndeki giri┼čimlerini ba┼člatt─▒ktan sonra ayn─▒ y─▒l─▒n A─čustos ay─▒nda resmi kat─▒l─▒m s├╝reci de ba┼člad─▒. 24 Aral─▒k 2010 tarihinde, BRIC ├╝lkeleri taraf─▒ndan gruba resmi olarak davet edildikten sonra G├╝ney Afrika ├╝ye devlet stat├╝s├╝ne kavu┼čtu. Bu geli┼čme ├╝zerine, grubun geni┼člemi┼č ├╝ye say─▒s─▒n─▒ yans─▒tmak ad─▒na, grubun ad─▒ BRICS olarak de─či┼čtirildi. Nisan 2011’de G├╝ney Afrika Cumhurba┼čkan─▒ Jacob Zuma ├çin’in Sanya ┼čehrinde ger├žekle┼čen 3. BRICS zirvesine tam ├╝ye s─▒fat─▒yla kat─▒ld─▒.

├ľnemli geli┼čmeler

BRICS Forumu, 2011 y─▒l─▒nda ba─č─▒ms─▒z bir uluslararas─▒ kurulu┼č olarak BRICS ├╝lkeleri aras─▒ndaki ticari, siyasi ve k├╝lt├╝rel i┼čbirli─čini te┼čvik etmek ad─▒na kuruldu. 2012 Haziran'─▒nda BRICS ├╝lkeleri IMF’nin kredi verme g├╝c├╝n├╝ art─▒rmak amac─▒yla 75 milyon $ katk─▒da bulunaca─č─▒n─▒ a├ž─▒klad─▒. Ancak bu katk─▒ kar┼č─▒l─▒─č─▒nda IMF’nin karar verme s├╝recinde kendilerinin lehine de─či┼čiklikler yap─▒lmas─▒ talep edildi. 2013 y─▒l─▒n─▒n Mart ay─▒nda, G├╝ney Afrika’n─▒n Durban ┼čehrinde d├╝zenlenen 5. BRICS zirvesinde, ├╝ye devletler “Bat─▒l─▒ ├╝lkelerin egemenli─čindeki” IMF ve D├╝nya Bankas─▒’na rakip olabilecek bir uluslararas─▒ finansal kurulu┼č kurmaya karar verdiler. Bu zirvede temeli at─▒lan bu kurulu┼č, 2014 y─▒l─▒nda kurulacak olan Yeni Kalk─▒nma Bankas─▒’yd─▒. 2013 y─▒l─▒ndaki zirve sonras─▒nda liderlerin Yeni Kalk─▒nma Bankas─▒’n─▒n kurulu┼ču i├žin son d├╝zenlemelerin yap─▒ld─▒─č─▒na dair a├ž─▒klamalar─▒na kar┼č─▒n, y├╝k payla┼č─▒m─▒ ve yeni bankan─▒n genel merkezinin hangi ┼čehirde olaca─č─▒na dair anla┼čmazl─▒klar bu s├╝reci yava┼člatt─▒. 15 Temmuz 2014 tarihinde Brezilya’n─▒n Fortaleza ┼čehrinde d├╝zenlenen 6. BRICS zirvesinin ilk g├╝n├╝nde uzun s├╝reli m├╝zakerelere konu olan Yeni Kalk─▒nma Bankas─▒’n─▒ olu┼čturacak anla┼čma imzaland─▒. 2015’in Mart ay─▒nda Morgan Stanley Hindistan ve Endonezya’n─▒n gerekli ekonomik reformlar─▒ ger├žekle┼čtirerek ‘k─▒r─▒lgan be┼čli’ (fragile five) grubundan s─▒yr─▒ld─▒─č─▒n─▒ a├ž─▒klad─▒. ‘K─▒r─▒lgan be┼čli’, geli┼čmekte olup ayn─▒ zamanda zay─▒f para birimlerine sahip be┼č ├╝lkeyi tan─▒mlamak i├žin kullan─▒l─▒r. Bu terim, ilk kez 2013 y─▒l─▒nda Brezilya, Hindistan, Endonezya, G├╝ney Afrika ve T├╝rkiye i├žin kullan─▒lm─▒┼čt─▒. 2015 y─▒l─▒ itibar─▒yla Endonezya ve Hindistan, 2017 itibar─▒yla ise G├╝ney Afrika ve Brezilya gerekli d├╝zenlemelerin tamam─▒n─▒ yaparak bu grupta an─▒lmamay─▒ ba┼čard─▒. 2017 y─▒l─▒nda yenilenen ‘yeni k─▒r─▒lgan be┼čli’ grubunda T├╝rkiye, Arjantin, Pakistan, M─▒s─▒r ve Katar’─▒n yan─▒nda yeniden yerini ald─▒.

Potansiyel ├╝yeler

Afganistan, Arjantin, L├╝bnan, Endonezya, Meksika ve T├╝rkiye daha ├Ânce BRICS grubuna tam ├╝yeli─če olan ilgilerini dile getirdi. ─░ran, M─▒s─▒r, Nijerya, Sudan, Suriye ve en son olarak Banglade┼č ve Yunanistan ise BRICS grubuna kat─▒lma yolunda ad─▒m atabileceklerini dile getirdiler.

Yeni ├╝yeler

2023 y─▒l─▒ itibariyle toplam alt─▒ ├╝lke BRICS'e kat─▒lacaklar─▒n─▒ duyurdular.

  • Arjantin
  • M─▒s─▒r
  • Etiyopya
  • ─░ran
  • Birle┼čik Arap Emirlikleri
  • Suudi Arabistan

T├╝rkiye ve BRICS ili┼čkileri

Son y─▒llarda T├╝rkiye’de siyasi ├ževrelerde BRICS grubuna tam ├╝ye olunmas─▒ gereklili─či s─▒k s─▒k dile getirildi. ├ľzellikle T├╝rkiye ve Rusya aras─▒ndaki u├žak krizi sonras─▒nda son derece gerilen siyasi, askeri ve ekonomik ili┼čkilerin normalle┼čmeye ba┼člamas─▒ ve ├Âzellikle 2013 sonras─▒nda son derece gerileyen T├╝rkiye-Avrupa Birli─či ili┼čkileri sonucunda BRICS ├╝yeli─či konusu daha da ├Ânem kazanmaya ba┼člad─▒. D├Ânemin ba┼čbakan yard─▒mc─▒s─▒ Mehmet ┼×im┼ček, 2017 y─▒l─▒nda BRICS ├╝lkelerinin verece─či projelerden ve fonlardan yararlanmak amac─▒yla T├╝rkiye’nin ciddiyetle tam ├╝ye olma gereklili─čini g├Âzden ge├žirdi─čini dile getirdi.

Zirveleri

BRICS ├╝yesi ├╝lkeler 2009 y─▒l─▒ndan bu yana her y─▒l toplan─▒rlar.BRIC olarak 2009 ve 2010 y─▒l─▒nda yap─▒ld─▒. G├╝ney Afrika'n─▒n kat─▒lmas─▒yla be┼č ├╝yeli olarak (BRICS) 2011 y─▒l─▒ndan itibaren d├╝zenlenmeye ba┼člad─▒.

TarihEv sahibi ├╝lkeEv sahibi ┼čehir
1.16 Haziran 2009RusyaYekaterinburg
2.15 Nisan 2010BrezilyaBras├şlia
3.14 Nisan 2011ÇinSanya
4.29 Mart 2012HindistanYeni Delhi
5.26-27 Mart 2013G├╝ney AfrikaDurban
6.14-16 Temmuz 2014BrezilyaFortaleza
7.8-9 Temmuz 2015RusyaUfa
8.15-16 Ekim 2016HindistanGoa
9.Eylül 2017ÇinXiamen


Yorum G├Ânder

Daha yeni Daha eski