boza

 

boza

Boza, dar─▒ irmi─či, su ve ┼čekerden ├╝retilen bir k─▒┼č i├žece─čidir. Bilinen en eski T├╝rk i├žeceklerinden biridir. G├╝n├╝m├╝zde eski Osmanl─▒ co─črafyas─▒ ile Orta Asya co─črafyas─▒n─▒n baz─▒ k─▒s─▒mlar─▒nda yap─▒l─▒r. Balkan co─črafyas─▒ndan T├╝rkiye, Kosova, Bulgaristan, Makedonya, Arnavutluk, Bosna-Hersek, Karada─č, S─▒rbistan, Romanya gibi ├╝lkelerde ve Asya'dan Kazakistan, K─▒rg─▒zistan kesimlerinde i├žilen bir i├žecektir.

Boza, genelde k─▒┼č aylar─▒nda i├žilir. Bozan─▒n mevsimi 15 Eyl├╝l - 15 May─▒s aras─▒d─▒r. Uygun ┼čartlarda muhafaza edilirse bozan─▒n i├žilebilecek k─▒vam─▒n─▒ korudu─ču s├╝re 6 ya da 7 g├╝nd├╝r.

{tocify} $title={─░├žindekiler}

Tarihi

T├╝rkiye'de genellikle dar─▒dan yap─▒lan boza, ba┼čka ├╝lkelerde yap─▒ld─▒─č─▒ yerin ba┼čl─▒ca ├╝r├╝n├╝ne g├Âre m─▒s─▒r, arpa, ├žavdar, yulaf, bu─čday, kara bu─čday, Arnavut dar─▒s─▒, gernik gibi tah─▒llar─▒n unu, bazen de pirin├ž ve ekmek, nadir olarak da kenevir unu ve karamuk mayaland─▒r─▒larak yap─▒l─▒r.

├ťzerine tar├ž─▒n serpilmi┼č boza
├ťzerine tar├ž─▒n serpilmi┼č boza.

Boza, M─▒s─▒r ve Kuzey Afrika sahilleriyle Akdenizli t├╝ccar gemiciler arac─▒l─▒─č─▒yla bat─▒ya, Hazar Denizi g├╝neyinden do─čuya, Asya i├žlerine ve ├çin'e; ─░ran ve Afganistan’a, Kafkaslar’dan kuzeye, Volga havzas─▒na do─čru geni┼č bir co─črafyaya yay─▒l─▒r.

─░bn Battuta isimli Arap gezgini, 14. y├╝zy─▒l ba┼člar─▒nda yazd─▒─č─▒ seyahatnamesinde T├╝rklerin bulundu─ču De┼čt-i K─▒p├žak b├Âlgesini anlat─▒rken T├╝rklerin i├žti─či bir ┼č─▒ra olan bozay─▒ anlatmaktad─▒r.

Bir bardak boza, Bulgaristan
Bir bardak boza, Bulgaristan

"Tatt─▒─č─▒nda ek┼čilik hissetti─čim i├žin hemen b─▒rakt─▒m. Yemekten ├ž─▒kt─▒─č─▒m zaman bunun ne oldu─čunu ara┼čt─▒rd─▒m, anlatt─▒lar; Duki (d├╝─č = ince bulgur) tanelerinden yap─▒lan bir nebizdir bu. Onlar Hanefi mezhebindendir ve nebiz onlar nezdinde helaldir. Bural─▒lar dukiden yap─▒lm─▒┼č bu nebize buza (boza) ad─▒n─▒ veriyorlar."

Evliya ├çelebi 17. y├╝zy─▒l ortalar─▒nda ─░stanbul'da 300'den fazla bozac─▒ d├╝kk├ón─▒n─▒n bulundu─čunu, bu d├╝kk├ónlarda 1100 kadar bozac─▒n─▒n ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ aktarm─▒┼čt─▒r. Osmanl─▒'da fazla mayaland─▒r─▒larak, i├žine afyon kat─▒lan bozahanelerin, 19. y├╝zy─▒la do─čru ortadan kalkt─▒─č─▒ biliniyor.

Vefa Bozac─▒s─▒
Vefa Bozac─▒s─▒ (kurulu┼č 1876), T├╝rkiye'de Anayasa ile ya┼č─▒tt─▒r.

T├╝rkiye'de boza k├╝lt├╝r├╝

Boza ├Âzellikle k─▒┼č aylar─▒nda i├žimi tercih edilen bir i├žecektir. ├ľzellikle k─▒┼ča denk gelen Ramazan aylar─▒nda t├╝ketimi olduk├ža y├╝ksektir.

Boza, sokakta ve d├╝kk├ónlarda bozac─▒lar taraf─▒ndan sat─▒l─▒r. Eski y─▒llarda ak┼čamlar─▒ yeni haz─▒rlanm─▒┼č s─▒cak bozalar, sokaklarda bozac─▒lar taraf─▒ndan ba─č─▒r─▒larak da sat─▒l─▒rd─▒. 2000'li y─▒llar─▒n ba┼č─▒ndan itibaren ambalaj sanayiindeki geli┼čme ve h─▒zl─▒ t├╝ketim al─▒┼čkanl─▒klar─▒na paralel olarak +8 °C'de 25 g├╝n dayanan bozalar marketlerde sat─▒┼ča sunulmu┼čtur.

Y├Ârelere G├Âre ├çe┼čitleri

Velime┼če Bozas─▒

Tarih├žesinde ├çorlu il├žesinin Velime┼če Beldesinde ├╝retilen Velime┼če Bozas─▒, Edirne-─░stanbul aras─▒nda i┼čleyen trenlerde seyyar olarak sat─▒lmaya ba┼člamas─▒yla, bu tren hatt─▒n─▒ kullanan yolcular─▒n ilgisini ├žekmeye ba┼člam─▒┼čt─▒r. Velime┼če Bozas─▒na giderek artan talep kar┼č─▒s─▒nda, zamanla Ergene ve ├çorlu il├želerinde yayg─▒n ├╝retimi ba┼člam─▒┼čt─▒r. Velime┼če Bozas─▒, 1960’l─▒ y─▒llardan g├╝n├╝m├╝ze kadar al─▒┼č─▒la gelmi┼č ad─▒yla Velime┼če Bozas─▒ olarak bilinir olmu┼č ve belirtilen co─črafi s─▒n─▒r ile Velime┼če Bozas─▒ aras─▒nda ├╝n ba─č─▒ olu┼čmu┼čtur. Velime┼če Bozas─▒ T├╝rk Patent ve Marka Kurumu taraf─▒ndan tescillenmi┼č ve co─črafi i┼čaret alm─▒┼čt─▒r.

Boza
Bozan─▒n besin de─čerleri
Enerji 1000 kJ (240 kcal)
Karbonhidrat57.5 g
Ya─č0.5 g
Protein3.5 g
A vitamini6.9 ╬╝g (%1)
Tiyamin (Vit. B1)0.09 mg (%7)
Riboflavin (Vit. B2)0.05 mg (%3)
Niyasin (Vit. B3)1.16 mg (%8)
Kalsiyum29 mg (%3)
Demir1.3 mg (%10)
Fosfor97 mg (%14)
Sodyum1 mg (%0)
Çinko1 mg (%10)
Kolesterol=1 mg
Oranlar yeti┼čkinler i├žin al─▒nmas─▒ ├Ânerilen oranlard─▒r.

boza kelimesi hakk─▒nda bilgi nedir TDK s├Âzl├╝k anlam─▒ ve a├ž─▒klamas─▒ ne?

isim

Arpa, dar─▒, m─▒s─▒r, bu─čday vb. tah─▒llar─▒n hamurunun ek┼čitilmesiyle yap─▒lan koyuca, tatl─▒ veya mayho┼č i├žecek.

Kelime K├Âkeni

Fars├ža ayn─▒ anlama gelen b┼źza veya bu¤çsum s├Âzc├╝─č├╝ ile e┼č k├Âkenlidir.

Tarihte En Eski Kaynak

bu¤çs─▒/bu¤çsum "pi┼čmi┼č bu─čdaydan yap─▒lan bir bulama├ž, dar─▒dan yap─▒lan ek┼či i├žki" [ Divan-i Lugat-it T├╝rk (1070) ]

boza [ Ebu Hayyan, Kitab├╝-l ─░drak (1312) ]

Yorum G├Ânder

Daha yeni Daha eski