fermuar

 

fermuar

Fermuar (Frans─▒zca: 'fermoir', kilit, kop├ža'dan), Elbise, ├žanta, ├žizme ve benzeri e┼čyan─▒n yaka, cep gibi a├ž─▒l─▒p kapanmas─▒ gereken yerlerine dikilerek yerle┼čtirilen, ├╝zerindeki s├╝rg├╝ ├žekilince kar┼č─▒l─▒kl─▒ di┼člerinin birbirine ge├žmesi ve kenetlenmesi suretiyle dikildi─či kuma┼č veya derinin iki par├žas─▒n─▒ birle┼čtiren ┼čerit bi├žiminde ara├ž.

Tarihi

Fermuar, tekstil sekt├Âr├╝nde h├ókim y├Ântem olarak kullan─▒lmaya ba┼člamadan ├Ânce s├Âz konusu ba─člama, birle┼čtirme veya kapama i┼člemi, d├╝─čme, kop├ža, ├ž─▒t├ž─▒t, ip, ba─č gibi malzeme ve ara├žlarla yap─▒labiliyordu.

1850 y─▒l─▒ndan itibaren d├╝nyan─▒n ├že┼čitli yerlerinde birbirinden ba─č─▒ms─▒z mucitler taraf─▒ndan fermuar─▒n ├Ânc├╝lleri icat edildi. 1851 y─▒l─▒nda Birle┼čik Amerikal─▒ mucit ve sanayici Elias Howe, kendi kendine aral─▒ks─▒z kapanabilen bir kuma┼č kilit geli┼čtirdi. Fakat Howe’un icad─▒, pek ilgi g├Ârmedi.

1891 y─▒l─▒nda bir ba┼čka Amerikal─▒ mucit, Whitcomb Judson Howe'unkinden daha basit bir y├Ântem buldu. Judson, 1892 ve 1893'te "casp locker" ismini vererek fikrinin patentini ald─▒. Bu fikir ilk olarak ayakkab─▒ ba─člama i┼činin kolayla┼čt─▒r─▒lmas─▒ amac─▒yla geli┼čtirilmi┼čti. Judson'un fikri, Gideon Sundback taraf─▒ndan geli┼čtirilerek 1913'te bug├╝nk├╝ modern fermuar─▒n atas─▒ icat edildi. 1918 y─▒l─▒na kadar yaln─▒zca kovboy ├žizmelerinde kullan─▒ld─▒. Elbise, valiz, ├žanta, ├žad─▒r, uyku tulumu gibi tekstil ├╝r├╝nlerinde s─▒k├ža kullan─▒l─▒r. Yerine d├╝─čme, ├ž─▒t├ž─▒t, ba─čc─▒k, c─▒rt-c─▒rt da kullan─▒labilir.

G├╝n├╝m├╝zde metal ya da plastikten olduk├ža ucuza imal edilebilmesine ra─čmen, s─▒kl─▒kla tek bir di┼čin bozulmas─▒yla b├╝t├╝n fermuar i┼člemez h├óle gelir. ├ç├╝nk├╝ bir di┼č k─▒r─▒l─▒nca b├╝t├╝n ┼čerit i┼člevini yerine getiremeyecek duruma gelir. G├╝n├╝m├╝zde geli┼čen tekstil teknolojisi, su ge├žirmeyen, yanmayan, donmayan veya k─▒r─▒lmayan ├Âzelliklere sahip fermuarlar ├╝retebilmektedir.

├çal─▒┼čma prensibi

Fermuar kullan─▒larak biti┼čtirilecek iki kuma┼č par├žas─▒, genelde say─▒lar─▒ 10 ile 100 aras─▒nda de─či┼čen ve birbiri i├žine ge├žebilen ├Âzel di┼čler i├žeren kuma┼č bantla donat─▒l─▒r. Fermuar, iki yaka aras─▒nda gidip gelebilen ve elle kontrol edilen ├Âzel bir s├╝rg├╝ sayesinde a├ž─▒l─▒r ya da kapan─▒r. S├╝rg├╝n├╝n i├žinde yer alan Y-┼čeklindeki kanal, di┼čleri s─▒k─▒┼čt─▒rarak birle┼čtirir ya da ay─▒r─▒r.

Yak─▒n ├žekimden fermuar
Yak─▒n ├žekimden fermuar

Fermuar─▒n a├ž─▒lmas─▒
Fermuar─▒n a├ž─▒lmas─▒

Fermuar─▒n kapanmas─▒
Fermuar─▒n kapanmas─▒

fermuar kelimesi ne demek TDK s├Âzl├╝k anlam─▒ ve a├ž─▒klamas─▒ nedir?

isim, Frans─▒zca fermoir

Giysi, ├žanta vb. yerlerde kullan─▒lan, kar┼č─▒l─▒kl─▒ di┼čler ve bunlar─▒n ├╝zerinde y├╝r├╝yen kapat─▒c─▒dan olu┼čan d├╝zenek; c─▒rc─▒r, carcur (II).

Kelime K├Âkeni

Frans─▒zca fermoir ├ęclair ""y─▒ld─▒r─▒m kapat─▒c─▒", fermuar [esk.]" deyiminden al─▒nt─▒d─▒r. Frans─▒zca deyim Frans─▒zca fermoir "kapat─▒c─▒, her t├╝rl├╝ kilitleme mekanizmas─▒" s├Âzc├╝─č├╝nden t├╝retilmi┼čtir. Bu s├Âzc├╝k Frans─▒zca fermer "kapatmak" fiilinden t├╝retilmi┼čtir. Frans─▒zca fiil Latince firmare "peki┼čtirmek, sa─člama almak" fiilinden t├╝retilmi┼čtir. Latince fiil Latince firmus "sa─člam, pek, emin" s├Âzc├╝─č├╝nden t├╝retilmi┼čtir. Latince s├Âzc├╝k Hintavrupa Anadilinde yaz─▒l─▒ ├Ârne─či bulunmayan *dhermo- "sa─člam, s─▒k─▒" bi├žiminden evrilmi┼čtir. Bu bi├žim Hintavrupa Anadilinde yaz─▒l─▒ ├Ârne─či bulunmayan *dher- "s─▒k─▒ tutmak" k├Âk├╝nden t├╝retilmi┼čtir.

Tarihte En Eski Kaynak

fermuar ekler [ c (1936) : Fermuar eklerli b├╝y├╝k spor ├žantalar─▒ 425 kuru┼č ]

Ek Bilgi

1917"de ABD"de icat edilmi┼č ve zipper ad─▒yla piyasaya s├╝r├╝lm├╝┼čt├╝r. Frans─▒zcada 1921"den itibaren kullan─▒lan fermoir ├ęclair deyimi yerine g├╝n├╝m├╝zde fermeture ├ęclair yayg─▒nd─▒r. T├╝rk├žede 1940"lara dek fermuar ekler deyimi kullan─▒lm─▒┼čt─▒r.

Yorum G├Ânder

Daha yeni Daha eski