cihat

 

cihat

Cihat (Arap├ža: ěČ┘çěžě» "cihad"), ─░slami bir terim. Arap├ža "m├╝cadele" k├Âk├╝nden gelir ve g├╝ncel T├╝rk├žede ├žo─čunlukla "─░slam u─čruna sava┼čma" anlam─▒nda kullan─▒l─▒r.

─░lgili ayet ve hadisler

"Fitne ortadan kalk─▒ncaya ve dinin tamam─▒ Allah i├žin oluncaya kadar onlarla sava┼č─▒n. Vazge├žerlerse ku┼čkusuz Allah yapt─▒klar─▒n─▒ g├Ârmektedir." (Enfal 39)

"Haram aylar ├ž─▒k─▒nca, m├╝┼črikleri buldu─čunuz yerde ├Âld├╝r├╝n, esir al─▒n, ku┼čat─▒n ve onlar─▒ her ge├žit yerinde g├Âzetleyin. ┼×ayet t├Âvbe ederler, namazlar─▒n─▒ k─▒larlar ve zek├ótlar─▒n─▒ verirlerse art─▒k onlar─▒ serbest b─▒rak─▒n. Allah yarg─▒lay─▒c─▒d─▒r, ba─č─▒┼člay─▒c─▒d─▒r." (Tevbe 5)

F─▒k─▒hta

Cihat baz─▒ f─▒k─▒h├ž─▒lar taraf─▒ndan baz─▒ hadislere dayan─▒larak iki k─▒sma ayr─▒lm─▒┼čt─▒r: b├╝y├╝k cihat ve k├╝├ž├╝k cihat. B├╝y├╝k cihat, insan─▒n benli─činde bar─▒nd─▒rd─▒─č─▒ k├Ât├╝l├╝─če ve d├╝nyevi zevke olan yak─▒nl─▒─č─▒na kar┼č─▒ verdi─či m├╝cadele olarak tan─▒mlanm─▒┼čt─▒r. K├╝├ž├╝k cihat ise ─░slam'─▒ savunma, hakim k─▒lma ve fiili sava┼č anlamda dini m├╝cadeledir.

─░slam'a g├Âre cihat d├Ârt ┼čekilde ger├žekle┼čtirilir:

  • Kalp ile, dil ile, el ile ve k─▒l─▒├ž ile. Bunlardan ilki insan─▒n ┼×eytan ile m├╝cadele ederek kalbini temizlemesi anlam─▒na gelir.
  • ─░kincisi ─░slam'─▒n dil ile yay─▒lmas─▒d─▒r.
  • ├ť├ž├╝nc├╝s├╝ insan─▒n do─čru ┼čeyleri yapmas─▒ anlam─▒na gelir.
  • D├Ârd├╝nc├╝s├╝ ise inan├žs─▒zlarla ve ─░slam d├╝┼čmanlar─▒ ile fiziksel sava┼č anlam─▒na gelir.

─░slam'da ─░brahim├« dinlerin mensuplar─▒ kabul edilen Hristiyan ve Yahudilerin cihat konusunda ├Âzel bir durumu vard─▒r. Bunlar ya ─░slam'a ge├žmek ya da ─░sl├ómi ┼čeriat idaresi alt─▒nda kendi dinlerini ya┼čayarak ba┼č vergisi (cizye) ve toprak vergisi vermek zorundad─▒r. E─čer her iki se├žene─či de reddederlerse bu gruplara kar┼č─▒ da cihat ilan edilir.

Hanefi f─▒k─▒h eseri El-Mebsut'ta ise ┼č├Âyle ge├žmi┼čtir:

"M├╝sl├╝manlar─▒n g├Ârevi onlar─▒ ─░slam'a ├ža─č─▒rmak, ─░slam'a girmemekte diretenlerle ise sava┼čmakt─▒r. ├ç├╝nk├╝ bu ├╝mmetin, indirilmi┼č olan b├╝t├╝n kitaplardaki niteli─či, iyili─či emretmek, k├Ât├╝l├╝─č├╝ yasaklamakt─▒r. ─░yili─čin ba┼č─▒ Allah'a inanmakt─▒r. Dolay─▒s─▒ ile t├╝m inananlar bunu emretmekle ve ├ža─č─▒rmakla g├Ârevlidir. K├Ât├╝l├╝─č├╝n k├Âk├╝ de Allah'a ortak ko┼čmakt─▒r. O bilgisizli─čin ve inat├ž─▒l─▒─č─▒n son noktas─▒d─▒r."

├ça─čda┼č ─░slam'da insan─▒n kendisi ile olan cihad─▒ ├Âzellikle vurgulan─▒r. Di─čer milletlerle sava┼ča, sadece inanc─▒n tehlikede oldu─ču durumlarda ve savunma ama├žl─▒ olmak kayd─▒yla izin verilir.

Mali'de Ensar├╝ddin gerillas─▒, kamyonet ├╝zerine y├╝klenmi┼č makineli silahlar─▒yla

Tarihi

─░slam tarihi boyunca M├╝sl├╝manlar─▒n gayrim├╝slimlerle sava┼člar─▒ -a─č─▒rl─▒kl─▒ olarak politik nedenlerle olsa dahi- s─▒kl─▒kla, din├« boyutunu vurgulamak i├žin cihat olarak adland─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu duruma ├Âzellikle 18. ve 19. y├╝zy─▒llarda Sahraalt─▒ Afrika'n─▒n M├╝sl├╝man b├Âlgelerinde rastlan─▒rd─▒. ├ľrne─čin Osman dan Fodio, 1804 y─▒l─▒nda bug├╝nk├╝ Nijerya'n─▒n kuzeyinde kurdu─ču Sokoto Halifeli─či i├žin m├╝cadelesini cihat olarak tan─▒mlam─▒┼čt─▒. 20. ve 21. y├╝zy─▒llardan ├Ânce SSCB ve sonras─▒nda da Amerika Birle┼čik Devletleri ile sava┼čan Afgan sava┼č├ž─▒lar da genellikle kendilerini m├╝cahit olarak tan─▒mlam─▒┼čt─▒r. Bu sava┼člar esnas─▒nda ─░slamc─▒ a┼č─▒r─▒ u├žlar, "m├╝rted" olarak g├Ârd├╝kleri di─čer M├╝sl├╝manlara kar┼č─▒ d├╝zenledikleri sald─▒r─▒lar─▒ da cihat kapsam─▒nda de─čerlendirmi┼člerdir.

cihat kelimesi ne demek TDK s├Âzl├╝k anlam─▒ ve a├ž─▒klamas─▒ nedir?

cihat, -d─▒ (I)

isim, (ciha:d─▒), Arap├ža cih─üd

Din u─čruna yap─▒lan sava┼č:

      "Yine bu t├╝rl├╝ itikatlar─▒m─▒zdan birisi de halifenin cihat ilan etmesidir." - Osman Nuri Ergin

cihat (II)

isim, ├žokluk, Arap├ža cih─üt

Y├Ânler, taraflar.

Kelime K├Âkeni

Arap├ža chd k├Âk├╝nden gelen cih─üd ěČ┘çěžě»  "1. ├žaba, gayret, m├╝cadele, 2. din u─čruna sava┼čma" s├Âzc├╝─č├╝nden al─▒nt─▒d─▒r. Arap├ža s├Âzc├╝k Arap├ža cahd ěČ┘çě»  "├žabalama, gayret etme" s├Âzc├╝─č├╝ ile e┼č k├Âkenlidir.

Tarihte En Eski Kaynak

cih─üd [ Dani┼čmend-Name (1360) ]

Yorum G├Ânder

Daha yeni Daha eski