falaka

 

Falaka

Falaka, insanlar─▒n genellikle ayaklar─▒ uzun bir sopa veya benzer bir ┼čeye k─▒p─▒rdamas─▒na m├╝saade etmemek i├žin ba─čland─▒ktan sonra sopa, cop veya benzer cisimler ile vurmak ile ger├žekle┼čir. Falakaya yat─▒r─▒lan ki┼čiye b├╝y├╝k ac─▒ verir ve ┼čah─▒sta iz kalmamas─▒ i├žin ─▒slak zeminde s─▒rt─▒na birisi ├ž─▒kart─▒larak y├╝r├╝meye zorlan─▒r ki bu ayaklar─▒n─▒n ┼či┼čmesini engelleyece─či i├žin i┼čkencenin fiziksel delilini ortadan kald─▒r─▒lmas─▒na yarar.

Falakan─▒n Orta Do─ču’da k├Âk├╝ ├žok eskilere giden bir ge├žmi┼činin oldu─ču san─▒lmaktaysa da gerek yaz─▒l─▒ belgelerde gerekse tasvir├« sanat eserlerinde g├╝n├╝m├╝ze kadar bunu ayd─▒nlatacak herhangi bir bilgiye rastlanmam─▒┼čt─▒r. Kutsal Kitap’ta terbiye amac─▒yla ├žocu─ča de─čnekle vurulabilece─či belirtilmekte (S├╝leyman’─▒n ├ľzdeyi┼čleri, 23:13-14), Kur’an’da ise zina eden erkek ve kad─▒nlara 100’er, namuslu kad─▒nlara zina iftiras─▒nda bulunanlara seksener “celde” (de─čnek vb. darbesi) vurulmas─▒ emredilmektedir (en-N├╗r 24/2, 4). Ancak her iki kitapta da ki┼čilerin nerelerine vurulaca─č─▒ belirtilmedi─či i├žin bu cezalar─▒n falaka ile ilgilerini tesbit etmek m├╝mk├╝n de─čildir. Ayn─▒ ┼čekilde Muhammed’in zaman─▒ndaki uygulamalar da konuya ─▒┼č─▒k tutmamaktad─▒r; ├ž├╝nk├╝, mesel├ó Muhammed ┼čarap i├ženlerin d├Âv├╝lmesini emretti─činde sah├ób├«lerin su├žluya hurma dal─▒, ayakkab─▒ veya elleriyle rastgele vurduklar─▒ anla┼č─▒lmaktad─▒r (Buh├ór├«, “ߪĄud├╗d”, 4; Eb├╗ D├óv├╗d, “ߪĄud├╗d”, 36). Falaka t├╝r├╝ bir dayak uygulamas─▒na Kur’an’da ve Muhammed’in e─čitim metodunda rastlanmamas─▒ yan─▒nda ─░sl├óm’─▒n ilk as─▒rlar─▒nda da b├Âyle bir uygulamaya tesad├╝f edilmemesi, onun ─░sl├óm├« e─čitimin bir gere─či olmay─▒p sonradan ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒ g├Âstermektedir. E─čitimde falaka cezas─▒ hakk─▒ndaki en eski bilgiye K├óbis├«’nin (├Â. 403/1012) bir ris├ólesinde rastlan─▒r. Burada m├╝ellif okulda ├žocu─čun ka├ž ya┼č─▒nda, hangi ┼čartlar alt─▒nda ve ne miktarda d├Âv├╝lebilece─čini a├ž─▒klarken ba┼č ve y├╝z gibi vurulmamas─▒ gereken yerleri belirttikten sonra darbeye kar┼č─▒ daha dayan─▒kl─▒ ve bedenin di─čer k─▒s─▒mlar─▒na nazaran risk ihtimalinin daha zay─▒f olmas─▒n─▒ g├Âz ├Ân├╝ne alarak ayak tabanlar─▒na vurman─▒n en emin yol oldu─čunu ifade etmektedir.

Falaka cezas─▒
Falaka cezas─▒, ─░ran, 1920'ler

falaka kelimesi ne demek TDK s├Âzl├╝k anlam─▒ ve a├ž─▒klamas─▒ nedir?

(fala'ka), Arap├ža falaߪ│a

1. isim Ceza olarak ayak tabanlar─▒na vurmakta kullan─▒lan, ayaklar─▒ uygun bir durumda s─▒k─▒┼čt─▒r─▒p tutan, kal─▒nca bir sopa ile bunun iki ucuna ba─čl─▒ bir ipi olan cezaland─▒rma arac─▒.

2. isim Bu ara├žla uygulanan dayak cezas─▒.

3. isim Baz─▒ kald─▒ra├žlarda kullan─▒lan ucu iple ba─čl─▒ a─ča├ž par├žas─▒.

Zanaat Terimleri S├Âzl├╝─č├╝ - 1976

1. Arabay─▒ atlar─▒n ├žekme kay─▒┼člar─▒na ba─člamakta kullan─▒lan tahta ara├ž. (─░lyasl─▒ -U┼čak; Ortayaz─▒ *Senirkent -Isparta; Sar─▒k├Ây *Bey┼čehir -Konya; Yenikent, *Aksaray; *Bor -Ni─čde) 2. At d├╝verinde zincirle ayg─▒r─▒ ata ba─člama─ča yarayan a─ča├ž, ve demirden yap─▒lm─▒┼č b├Âl├╝m. (Yurtbeyi *├çankaya -Ankara) 3. ├çift s├╝ren hayvan─▒n ko┼čumlar─▒n─▒ pullu─ča ba─člayan ara├ž. Kemalpa┼ča -─░zmir)

Kelime K├Âkeni

Arap├ža flḳ k├Âk├╝nden gelen ayn─▒ anlama gelen falaḳat ┘ü┘ä┘éěę  s├Âzc├╝─č├╝nden al─▒nt─▒ olabilir; ancak bu kesin de─čildir. Arap├ža s├Âzc├╝k Eski Yunanca ph├ílanks, phalang- ¤ć╬Č╬╗╬▒╬Ż╬ż, ¤ć╬▒╬╗╬▒╬│╬│-  "1. k├╝t├╝k, kal─▒n sopa, 2. Eski Yunan"da bir ordu birli─či" s├Âzc├╝─č├╝nden al─▒nt─▒ olabilir; ancak bu kesin de─čildir. Bu s├Âzc├╝k Hintavrupa Anadilinde yaz─▒l─▒ ├Ârne─či bulunmayan *bhelg- "k├╝t├╝k, kal─▒n a─ča├ž g├Âvdesi" k├Âk├╝nden t├╝retilmi┼čtir.

Tarihte En Eski Kaynak

"ayak taban─▒na dayak atmaya yar─▒yan sopa" [ Meninski, Thesaurus (1680) ]

Yorum G├Ânder

Daha yeni Daha eski