cennet

 

cennet

Cennet, din├« kozmoloji veya transandental felsefede g├Âk, yedi g├Âk, u├žmak, behi┼čt gibi adlarla da an─▒lan ilah, melek, cin, aziz, yeniden dirilmi┼č atalar gibi varl─▒klar─▒n ya┼čad─▒─č─▒, k├Âken ald─▒─č─▒ veya h├╝k├╝m s├╝rd├╝─č├╝ne inan─▒lan yer. Baz─▒ din├« inan─▒┼člara g├Âre cennet yarat─▒klar─▒ yery├╝z├╝ne inebilir (reenkarnasyon) ve yerde ya┼čayanlar ├Âl├╝mlerinden sonra, baz─▒ ├Âzel durumlarda ya┼čamakta olduklar─▒ hayat devam ederken cennete gidebilirler.

Gustave Dor├ę'nin ─░lahi Komedya ├žizimi
Dante ve Beatrice cennetleri izliyorlar; Gustave Dor├ę'nin ─░lahi Komedya ├žiziminden al─▒nt─▒.

Cennet kavram─▒na inanan ki┼čiler genellikle cennetin insanlar─▒n bir k─▒sm─▒ veya hepsi i├žin Ahirette bulunan nihai bir var─▒┼č noktas─▒ oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝rler. Ayr─▒ca cennet kavram─▒na sahip inan├žlar─▒n ├žo─čunlu─čunda cennet iyi insanlar─▒n ula┼čt─▒─č─▒ bir Ahiret mek├ón─▒d─▒r.

{tocify} $title={─░├žindekiler}

Etimoloji

Cennet s├Âzc├╝─č├╝ Arap├ža k├Âkenlidir (Arap├ža: ěČ┘ćّěę). Her dinin cennet kavram─▒na verdi─či ├Âzel isimler olabilir. Cennet s├Âzc├╝─č├╝ din├« anlamda kullan─▒labilece─či gibi, T├╝rk├žede mecaz veya s─▒fat olarak da kullan─▒lmaktad─▒r. TDK tan─▒m─▒na g├Âre cennet, "Din├« inan─▒┼člara g├Âre d├╝nyada iyilik yapanlar─▒n, g├╝nahs─▒zlar─▒n, ├Âld├╝kten sonra sonsuz bir mutlulu─ča kavu┼čacaklar─▒ yer, u├žmak, behi┼čt"tir. Ayr─▒ca mecazi ┼čekilde s─▒fat olarak, ├žok g├╝zel, huzur veren gibi anlamlarda kullan─▒l─▒r. Cennet s├Âzc├╝─č├╝n├╝n d─▒┼č─▒nda yine "cennet" anlam─▒nda olan Fars├ža k├Âkenli behi┼čt ve So─čdca k├Âkenli u├žma─č da T├╝rk├žede kullan─▒lmaktad─▒r. Yine de en yayg─▒n olan─▒ cennet s├Âzc├╝─č├╝d├╝r.

Eden; Tevrat'taki Eden kelimesinin de k├Âkeni oldu─ču d├╝┼č├╝n├╝len Akad k├Âkenli "edinnu" d├╝zl├╝k anlam─▒na gelir. Eden ayn─▒ zamanda g├╝ney Arabistan'da bir yer ad─▒d─▒r. Kelime Kur'an'─▒n farkl─▒ surelerinde "adn cennetleri" ┼čeklinde kullan─▒lm─▒┼čt─▒r, ancak Kur'an'da bu kelime Kit├ób-─▒ Mukaddes'ten farkl─▒ olarak eskatolojik anlamda ge├žmektedir.

Mitoloji

S├╝mer mitolojisinde bir├žok tasvirlerinin Yahudilik ve ─░slam'─▒n cennet anlay─▒┼č─▒na kaynakl─▒k etti─či d├╝┼č├╝n├╝len cennet ve cehennem motifleri bulunur.

Yahudilikte cennet / Eden

“Ve tanr─▒ do─čuda, Aden’de bir bah├že yapt─▒; ve yaratt─▒─č─▒ ├édem’i oraya koydu. Ve Rab, g├Âr├╝n├╝┼č├╝ g├╝zel ve yenilmesi iyi olan her a─čac─▒, ve bah├ženin ortas─▒nda hayat a─čac─▒n─▒, ve iyilik ve k├Ât├╝l├╝─č├╝ bilme a─čac─▒n─▒ yerden bitirdi.

Ve bah├žeyi sulamak i├žin Aden’den bir ─▒rmak ├ž─▒kt─▒; ve oradan b├Âl├╝nd├╝ ve d├Ârt kol oldu. Birinin ad─▒ Pi┼čon’dur; kendisinde alt─▒n olan b├╝t├╝n Havila diyar─▒n─▒ ku┼čat─▒r; ve bu diyar─▒n alt─▒n─▒ iyidir; orada ak g├╝nn├╝k ve akik ta┼č─▒ vard─▒r; Ve ikinci ─▒rma─č─▒n ad─▒ Gihon’dur; b├╝t├╝n Ku┼č ili'ni ku┼čatan odur. Ve ├╝├ž├╝nc├╝ ─▒rma─č─▒n ad─▒ Dicle’dir; A┼čur’un ├Ân├╝nden akan odur. Ve d├Ârd├╝nc├╝ ─▒rmak F─▒rat’t─▒r.” (Tekvin 2:8-14)

S├Âz├╝ edilen ─▒rmaklardan F─▒rat ve Dicle biliniyor. Bu ifadeye g├Âre di─čer iki ─▒rma─č─▒n, Pi┼čon ve Gihon’un adlar─▒ yabanc─▒ olsa da, Aden’deki “cennet bah├žesi”nin soyut ya da hayali bir ├╝lke olmay─▒p d├╝nya ├╝zerindeki bir co─črafi b├Âlge olu┼ču kesindir. Buna g├Âre Gihon'un Nil, Pi┼čon’un da ─░nd├╝s olabilece─či sonucuna var─▒labilir.

g├Âksel cennetin haritas─▒
Pierre Mortier, taraf─▒ndan M. Pierre Daniel Huet taraf─▒ndan Kutsal tarihin anla┼č─▒lmas─▒ i├žin yap─▒lan a├ž─▒klamalara dayan─▒larak yap─▒lan g├Âksel cennetin haritas─▒, 1700

Hristiyanl─▒kta cennet

Hristiyanl─▒kta cennet Tanr─▒'yla beraber olma durumudur. Hristiyanlar Tanr─▒ taraf─▒ndan her g├╝n de─či┼čtirilerek yenilendiklerine, k─▒yamet g├╝n├╝ geldi─činde yeni bedenlere sahip olarak (├édem'in g├╝nah i┼člemeden ├Ânceki h├óli gibi ) yeni yarat─▒lan d├╝nyada Tanr─▒'yla birlikte olacaklar─▒na inan─▒rlar. Yeni Ahit'te bu durum a┼ča─č─▒daki ayetlerle belirtilmi┼čtir:

"Bundan sonra yeni bir g├Âkle yeni bir yery├╝z├╝ g├Ârd├╝m. ├ç├╝nk├╝ ├Ânceki g├Âkle yery├╝z├╝ ortadan kalkm─▒┼čt─▒. Deniz de yoktu art─▒k. Kutsal kentin, yeni Yeru┼čalim'in g├Âkten, Tanr─▒'n─▒n yan─▒ndan indi─čini g├Ârd├╝m. G├╝veyi i├žin haz─▒rlanm─▒┼č s├╝sl├╝ bir gelin gibiydi. Tahttan y├╝kselen g├╝r bir sesin ┼č├Âyle dedi─čini i┼čittim: “─░┼čte, Tanr─▒'n─▒n konutu insanlar─▒n aras─▒ndad─▒r. Tanr─▒ onlar─▒n aras─▒nda ya┼čayacak. Onlar O'nun halk─▒ olacaklar, Tanr─▒'n─▒n kendisi de onlar─▒n aras─▒nda bulunacak. Onlar─▒n g├Âzlerinden b├╝t├╝n ya┼člar─▒ silecek. Art─▒k ├Âl├╝m olmayacak. Art─▒k ne yas, ne a─člay─▒┼č, ne de ─▒st─▒rap olacak. ├ç├╝nk├╝ ├Ânceki d├╝zen ortadan kalkt─▒.” Tahtta oturan, “─░┼čte her ┼čeyi yeniliyorum” dedi. Sonra, “Yaz!” diye ekledi, “├ç├╝nk├╝ bu s├Âzler g├╝venilir ve ger├žektir.”" (Vahiy 21: 1-5)

Bu zaman insanlar Tanr─▒'n─▒n O─čullar─▒ ve Tanr─▒'n─▒n K─▒zlar─▒ olarak ya┼čayacakt─▒r. K├Ât├╝l├╝k olmayacakt─▒r, ─▒┼č─▒k olacakt─▒r ve burada insanlar Tanr─▒'yla dolacakt─▒r.

Alman Lucas taraf─▒ndan 16. y├╝zy─▒lda resmedilen Aden bah├žesi
Alman Lucas taraf─▒ndan 16. y├╝zy─▒lda resmedilen Aden bah├žesi

─░slam'da cennet

Cennet ─░slam'da, ─░slam dinine inananlar─▒n ebed├« olarak kalacaklar─▒na inand─▒klar─▒ bir Ahiret mek├ón─▒d─▒r. Allah taraf─▒ndan ayr─▒cal─▒kl─▒ yarat─▒lmam─▒┼č ki┼čiler, sevaplar─▒na g├Âre do─črudan Cennete gidebildi─či gibi, Cehennemde bir m├╝ddet bekleyip sonra Cennete girebilirler; veyahut sonsuza dek cehennemde kalabilirler. Peygamber, veli ve ┼čehitler gibi Allah'─▒n ├žok sevdi─či kullar─▒ ise s─▒rat k├Âpr├╝s├╝n├╝ bile g├Ârmeden do─črudan cennete u├žarak gidebilirler.

Genel bir g├Âr├╝n├╝m olarak cennetin erkek ve kad─▒n zevklerine hitap etti─či d├╝┼č├╝n├╝l├╝r. Cennette ki┼čiye ├Âzel k├Â┼čkler, saraylar, bal ve ┼čerbet ┼čelaleleri, ├že┼čitli ├╝r├╝n veren t├╝rl├╝ t├╝rl├╝ a─ča├žlar, yaylalar, hayal bile edilemeyen g├╝zellikte g├Âlgelikler ve cennete girmeyi hak edenlerin her t├╝rl├╝ arzular─▒na cevap veren huriler ve g─▒lmanlar bulunur. Cennetekilerin bir├žo─ču, ├žo─ču zaman onlar─▒ yoktan var eden Allah'─▒ tem├ó┼ča edeceklerdir (seyredeceklerdir).

Cennette deveye binen huriler. 15. y├╝zy─▒l ─░ran el yazmas─▒
Cennette deveye binen huriler. 15. y├╝zy─▒l ─░ran el yazmas─▒

Cennetteki hayat sonsuzdur ve orada bir├žok m├╝k├ófat verilecektir. ─░nanca g├Âre kafir, m├╝┼črik ve m├╝naf─▒k ki┼čiler cennete giremez, ebed├« olarak cehennemde kal─▒rlar. M├╝sl├╝man olup g├╝nah i┼čleyenlerin ise, Allah g├╝nahlar─▒n─▒ affetmezse, bir s├╝re cehennemde g├╝nahlar─▒n─▒n cezas─▒n─▒ ├žekeceklerine, daha sonra da cennete gireceklerine inan─▒l─▒r.

Sad Suresinde ┼č├Âyle anlat─▒l─▒r:

Allah’a kar┼č─▒ gelmekten sak─▒nanlar i├žin elbette g├╝zel bir d├Ân├╝┼č yeri, kap─▒lar─▒ kendilerine a├ž─▒lm─▒┼č olarak ""Adn Cennetleri"" vard─▒r. Onlar orada koltuklara yaslanm─▒┼č olarak pek ├žok meyve ve i├žecek ister. Yanlar─▒nda g├Âzlerini kendilerinden ay─▒rmayan ya┼č─▒t e┼čler vard─▒r. (38:50-53)

Cennet, Bakara Suresinde ┼č├Âyle anlat─▒l─▒r:

─░man edip salih ameller i┼čleyenlere, kendileri i├žin; i├žinden ─▒rmaklar akan cennetler oldu─čunu m├╝jdele. Cennetlerin meyvelerinden kendilerine her r─▒z─▒k verili┼činde, “Bu (t─▒pk─▒) daha ├Ânce bize verilen r─▒z─▒k!” diyecekler. H├ólbuki bu r─▒z─▒k onlara benzer olarak verilmi┼čtir. Onlar i├žin orada tertemiz e┼čler de vard─▒r. Onlar orada ebed├« kalacaklard─▒r. (2:25)

Nebe' Suresinde ┼č├Âyle anlat─▒l─▒r:

┼×├╝phesiz Allah’a kar┼č─▒ gelmekten sak─▒nanlara bir kurtulu┼č, bah├želer, ├╝z├╝mler, kendileriyle bir ya┼čta, g├Â─č├╝sleri yeni ├ž─▒km─▒┼č gen├ž k─▒zlar ve dolu dolu kadehler vard─▒r. (78:31-34)

Hac Suresinde ┼č├Âyle anlat─▒l─▒r:

┼×├╝phesiz, Allah iman edip salih ameller i┼čleyenleri i├žlerinden ─▒rmaklar akan cennetlere koyacak, orada alt─▒ndan bileziklerle, incilerle s├╝sleneceklerdir. Oradaki giysileri ise ipektir. (22:23)

Ga┼čiye Suresinde ┼č├Âyle anlat─▒l─▒r:

Orada y├╝ksek tahtlar, konulmu┼č kadehler, s─▒ra s─▒ra yast─▒klar, serilmi┼č g├Âsteri┼čli yayg─▒lar vard─▒r. (88:13-16)

Ele┼čtiriler

─░slam'da ─░smailiyye'nin B├ót─▒n├«lik mezhebinden korkulan Ha┼čha┼č├«ler ├Ârg├╝t├╝n├╝n ba┼č─▒ ve y├Âneticisi olan Hasan Sabbah, fedailerini sahte bir cennetle kand─▒r─▒yordu. Oysaki bu cennet Alamut Kalesi'nin arkas─▒ndayd─▒. Bu olaylardan sonra fedailer heveslerini tutamad─▒klar─▒ i├žin cennete ula┼čmak amac─▒yla intihar bile etmi┼člerdi. ─░ntiharlar fazlala┼č─▒nca Hasan Sabbah, Fedailerin sadece g├Ârev s─▒ras─▒nda ├Âlmesi gerekti─čini s├Âyleyen bir ferman bile yay─▒nlad─▒. Yorumcular,insan─▒n (├ľzellikle fakir grubun) Cennet vadiyle kolayca kand─▒r─▒labildiklerini savunurlar. Temel olarak cennetin ge├žici ve sonsuz olamayacak kadar D├╝nyasal oldu─čunu s├Âyleyen insanlarda vard─▒r.

cennet kelimesi ne demek TDK s├Âzl├╝k anlam─▒ ve a├ž─▒klamas─▒ nedir?

Arap├ža cennet

1. isim, din bilimi Din├« inan─▒┼člara g├Âre imanl─▒ ve iyi kimselerin ├Âl├╝mden sonra Allah taraf─▒ndan m├╝k├ófat olarak konulacaklar─▒ ve i├žinde ebediyen ya┼čayacaklar─▒, her t├╝rl├╝ tasavvurun ├╝st├╝nde g├╝zellik ve nimetlerle dolu yer; u├žmak (II), behi┼čt:

      "Cennet cennet dedikleri birka├ž k├Â┼čkle birka├ž huri / ─░steyene ver sen an─▒, bana seni gerek seni" - Yunus Emre

2. isim, mecaz Herhangi bir ┼čeyden fazlas─▒yla bulunan yer:

      Kitap cenneti.

3. isim, mecaz Herhangi bir ┼čeyin kolayca yap─▒ld─▒─č─▒ yer:

      Turizm cenneti.

4. sıfat, mecaz Çok güzel, huzur veren (yer):

      "Kim bu cennet vatan─▒n u─čruna olmaz ki feda?" - Mehmet Akif Ersoy

Kelime K├Âkeni

Arap├ža cnn k├Âk├╝nden gelen cannat ěČ┘ćّěę  "kutsal kitaplarda ad─▒ ge├žen bah├že" s├Âzc├╝─č├╝nden al─▒nt─▒d─▒r. Arap├ža s├Âzc├╝k Aramice/S├╝ryanice gann─ü veya gannt─ü ÎĺÎáÎÉ/ÎĺÎáάÎÉ  "bah├že" s├Âzc├╝─č├╝nden al─▒nt─▒d─▒r. Bu s├Âzc├╝k Aramice/S├╝ryanice #gnn ÎĺÎáÎá  "koruma, kapatma, etraf─▒n─▒ ├ževirme" k├Âk├╝nden t├╝retilmi┼čtir. (NOT: Aramice/S├╝ryanice k├Âk Akat├ža gan─ünu "korumak, etraf─▒n─▒ ├ževirmek" fiili ile e┼č k├Âkenlidir. ) cin maddesine bak─▒n─▒z.

Tarihte En Eski Kaynak

[ K─▒sas (1400 y─▒l─▒ndan ├Ânce) ]

Yorum G├Ânder

Daha yeni Daha eski