belgesel film

 

belgesel film

Belgesel filmler belli konular ├╝zerinde yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar─▒n sonu├žlar─▒n─▒n estetik kayg─▒larla seyirciye yans─▒t─▒lmas─▒na dayanan sinema y├Ântemidir.

{tocify} $title={─░├žindekiler}

Tan─▒m

Belgesel sinemas─▒n─▒n ustas─▒ T├╝rk y├Ânetmen Suha Ar─▒n, belgesel sinema, bilim ve sanat─▒n bulu┼čtu─ču bir kav┼čak noktas─▒d─▒r. Bu y├╝zden belgeselci hem bilim insan─▒ hem de sanat├ž─▒ olmal─▒d─▒r. Belgeselin bilim ve sanat─▒ birle┼čtiren yarat─▒c─▒ yakla┼č─▒m─▒n─▒ ├ž├Âz├╝mlemektir. Ar─▒n ├Âncesinde ger├žekle┼čtirilen belgesellerin b├╝y├╝k ├žo─čunlu─ču, sinema esteti─činin geri planda oldu─ču birtak─▒m ├Â─čretici yap─▒mlard─▒r. Sineman─▒n teorisiyle de ilgilenen Ar─▒n, bu t├╝r ├žal─▒┼čmalar─▒, “bilgisel” olarak adland─▒rman─▒n daha do─čru olaca─č─▒n─▒ ifade etmi┼čtir.

Tarih ara┼čt─▒rmac─▒ T├╝rk belgesel yap─▒mc─▒s─▒ ve y├Ânetmeni Tekin G├╝n, Belgesel film ger├žekli─čin yarat─▒c─▒ bir ┼čekilde ele al─▒nmas─▒ ve ya┼čam─▒ oldu─ču gibi materyaller ile bir araya getirilip kurgusal niteliklerden uzak tutuldu─ču g├Ârsel ├žal─▒┼čma y├Ântemidir. Yap─▒s─▒ndaki temel documentary belgeleyen konu ile izleyici aras─▒nda a├ž─▒k bir diyalog ├╝retme bi├žimi olarak yo─črulmal─▒ ve reel olguyu ├╝reterek ele al─▒nmas─▒, ''bilimsel'' ama├ž ile yorumlanarak aktar─▒lmas─▒ gerekmektedir. Ayr─▒ca ama├žlanan konu ├╝zerinde belgeli ara┼čt─▒rmalar─▒n sonucunda g├Ârsel anlat─▒ seyirci (─░zleyici) aras─▒nda g├Âzlemsel e─čitici, bilgilendirici becerisini artt─▒rd─▒─č─▒ g├Âz├╝kmektedir.

Belgesel Filmin ─░┼člevi

Belgeseller, belli bir amaca hizmet etmektedirler. Bu bir propaganda gereksinimi nedeniyle olabildi─či gibi, modern deneyimlerin y├╝zeyinin ortaya konulmas─▒ ┼čeklinde de olabilmektedir. ├ľrne─čin, belgeselin diyalektik ama├žla kullan─▒m─▒n─▒ ele ald─▒─č─▒m─▒z zaman, bug├╝nk├╝ miras─▒m─▒z─▒n kaynaklar─▒na inmek olanakl─▒ olabilmektedir. ├çe┼čitli g├Âr├╝n├╝mler belgeseller ile dramatik ┼čekillerde vurgulanmaktad─▒r. ─░nsan zihnindeki temel duyumlar, ├žok ama├žl─▒ olarak ├ž├Âz├╝mlenebilmekte ve par├žalara ayr─▒labilmektedir. Belgesel y├Ântemler ile, modern d├╝┼č├╝ncenin t├╝m g├Âr├╝n├╝mleri a├ž─▒klanabilmektedir. Daha net ├ž├Âz├╝mlemeler sonras─▒nda kesin sonu├žlara var─▒l─▒r. Belgesel film bir├žok i┼čleve sahiptir. Bu i┼člevleri ├╝├ž ayr─▒ zaman diliminde toplamak m├╝mk├╝nd├╝r: Ge├žmi┼čte ya┼čan─▒lanlara bug├╝nden bakabilmek, ┼čimdiyi kaydedebilmek ve bug├╝n├╝n kayd─▒yla yar─▒na bir k├Âpr├╝ kurup yar─▒na aktar─▒mda bulunabilmek gibi d├╝n, bug├╝n ve yar─▒n ba─člam─▒nda i┼člevselli─či vard─▒r.

─░lk denemeler

Tarihteki ilk belgesel denemeleri ve tan─▒m─▒ yapan Polonyal─▒ film yap─▒mc─▒s─▒ Boles┼éaw Matuszewski belgesel de─čerini dikkate alan ilk yaz─▒l─▒ ├žal─▒┼čmas─▒ olarak kabul ediliyor. Yaz─▒l─▒ eserler aras─▒nda ge├žen en eski metinleri 1898 y─▒l─▒nda Frans─▒zca olarak yay─▒nland─▒. Matuszewski belgesel film ve foto─čraf ar┼čiv olu┼čturmay─▒ g├╝venli g├Ârsel materyalleri toplanarak sakland─▒─č─▒n─▒ ├Âneren ilk film yap─▒mc─▒lar─▒ndan ve belgesel filmin tarz─▒n─▒ belirleyenler aras─▒nda yer almaktad─▒r.

T├╝rkiye'de belgesel sinema

T├╝rkiye’de belgesel sinema ├žal─▒┼čmalar─▒ d├Ânemlere ay─▒rd─▒─č─▒m─▒zda s─▒ralama ┼č├Âyle,

  • 1914-1950
  • 1950-1960
  • 1960 sonras─▒

─░lk y─▒llar

(1914-1934)

T├╝rkiye’de belgesel filmin ba┼člang─▒c─▒ konusunda net bir tarih tahmin etmek zor olsa da, sinematograf'la kaydedilen ilk g├Âr├╝nt├╝lerin belge niteli─čine sahip oldu─ču kabul edilmektedir. Fuat Uzk─▒nay 14 Kas─▒m 1914 y─▒l─▒nda Ayastefanos’taki Rus an─▒t─▒n─▒n y─▒k─▒l─▒┼č─▒n─▒ g├Âsteren film ├žal─▒┼čmas─▒ tarihi kay─▒tlarda T├╝rk belgesel filmci olarak kay─▒tlarda yer almaktad─▒r. Aradan ge├žen 1 y─▒l sonras─▒ 1915 te Merkez Ordu Sinema Dairesi kurulmu┼č,1917 y─▒l─▒nda yar─▒ askeri bir kurum olan M├╝dafaa-I Milliye Cemiyeti izlemi┼čtir. Fuat Uzk─▒nay T├╝rk belgesel filmci olarak kabul edilmektedir. 1915 y─▒l─▒nda ise Merkez Ordu Sinema Dairesi kurulmu┼č, bunu 1917 y─▒l─▒nda yar─▒ askeri bir kurum olan M├╝dafaa-I Milliye Cemiyeti izlemi┼čtir. S─▒ras─▒yla 1915 y─▒l─▒nda ├çanakkale Sava┼člar─▒n─▒ yans─▒tan “Anagartalar Muharebesinde ─░tilaf Ordular─▒n─▒n P├╝sk├╝rt├╝lmesi, Gali├žya Harekat─▒, Gali├žya’da On dokuzuncu S├╝vari M├╝frezesi” gibi belgeselleri ├žekilmi┼čtir.

Belgesel t├╝rleri

  • Etnografik belgeseller
  • Do─ča belgeselleri
  • Bilimsel belgeseller
  • Sanat belgeselleri
  • ┼×iirsel belgesel

Belgesel t├╝rleri hakk─▒nda yaz─▒lm─▒┼č makale ve ara┼čt─▒rmalara bak─▒ld─▒─č─▒nda belgesel film t├╝r├╝ ay─▒r─▒m─▒nda belli sorunlar ya┼čand─▒─č─▒ g├Âz├╝kmektedir. Belgesel ele┼čtirmeni ve y├Ânetmen Tekin G├╝n, belgesel film t├╝rlerinin bu t├╝r├╝n ├Ârneklerinde g├Âr├╝ld├╝─č├╝ gibi ilk amac─▒n bilgilendirmek oldu─ču anla┼č─▒lmaktad─▒r. Fakat yap─▒lan ├žal─▒┼čmalar belgesel filmlerin kendi i├žinde belgesel materyalin t├╝rlere ay─▒rma konusunda benzer sorunlar ya┼čand─▒─č─▒n─▒ g├Âstermektedir. Ayr─▒ca Belgeselci tan─▒m─▒ ve anlam─▒, belgesel konulu reel filmleri belge niteli─činde bilgilendiren, ├╝reten - (├çeken), bar─▒nd─▒ran g├Ârsel ve i┼čitsel materyallerin bir araya gelmesini sa─člayan, Documentary ile ilgili ├žal─▒┼čan kimselerdir.

belgesel film ne demek TDK s├Âzl├╝k anlam─▒ ve a├ž─▒klamas─▒ nedir?

isim

Hayattan al─▒nan herhangi bir olguyu, kendi do─čal ├ževresi ve ak─▒┼č─▒ i├žinde veya ger├že─če en yak─▒n bir bi├žimde haz─▒rlanm─▒┼č yapay bir yerde i┼čleyen, belirli bir amac─▒ yans─▒tan film.

Sinema ve Televizyon Terimleri S├Âzl├╝─č├╝ - 1981

T├╝rk├že: dok├╝manter (film), vesika mahiyetinde film, belge-film, belge filmi, ─░ngilizce: documentary film, documentary, fact film, non-ficiion film, Frans─▒zca: film documentaire, documentaire, Almanca: Dokumentarfilm, dokumentarischer Film, Tatsachenfilm, "Nonfictionfilm"

Sinema Ger├žek ya┼čamdan al─▒nan herhangi bir olguyu, kendi do─čal ├ževresi ve ak─▒┼č─▒ i├žinde ya da buna en yak─▒n bi├žimde sonradan kurulmu┼č bezemler, se├žilmi┼č yerlerde i┼čleyen, ├žok kez belirli bir amac─▒ yans─▒tan film ├že┼čidi.

E─čitim Terimleri S├Âzl├╝─č├╝ - 1974

─░ngilizce: documentary film, Frans─▒zca: film documentaire, documentaire

Ger├žek bir olay─▒, bir sorunu, kendi do─čal ortam─▒ ve ak─▒┼č─▒ i├žinde ya da buna en yak─▒n bir g├Âr├╝n├╝m sa─člayan dekorlar aras─▒nda ele al─▒p yans─▒tan film.

Yorum G├Ânder

Daha yeni Daha eski