ceza hukuku

 

ceza hukuku

Ceza hukuku, su├ž ve ceza kavramlar─▒n─▒ inceleyen kamu hukuku b├Âl├╝m├╝d├╝r. Genel veld Bailey, ├Âzel ceza hukuku olarak ikiye ayr─▒l─▒r (ceza genel ve ceza ├Âzel olarak da ifade edilmektedir).

Genel ceza hukukunun konusu su├ž kavram─▒n─▒n maddi ve manevi unsurlar─▒yla tan─▒m─▒, ceza hukukuna hakim olan genel ilkeler, ceza kavram─▒n─▒n tan─▒m─▒, su├žu ortadan kald─▒ran nedenler, cezay─▒ azaltan ve ortadan kald─▒ran nedenler gibi b├╝t├╝n su├žlar i├žin ge├žerli olan ilke ve teorilerdir.

├ľzel ceza hukukunun konusu ise ├╝lkenin kanunlar─▒na g├Âre su├ž say─▒lan eylemlerin neler oldu─ču, bunlar─▒n kapsam ve s─▒n─▒rlar─▒, birbirlerinden ayr─▒lan y├Ânleri ile bu su├žlara ├Âng├Âr├╝len cezalard─▒r.

Ceza hukuku geni┼č anlamda ceza yarg─▒lamas─▒ usulun├╝ de i├žerirken dar anlamda ceza yarg─▒lamas─▒ ceza hukukunun d─▒┼č─▒nda kal─▒r.

{tocify} $title={─░├žindekiler}

Tarihi

─░lk yaz─▒l─▒ kanunlar S├╝merler taraf─▒ndan tasarlanm─▒┼čt─▒r. Kanun, M.├ľ 2100-2050 y─▒llar─▒na ait ve Ur-Nammu ad─▒nda olup, S├╝merce yaz─▒lm─▒┼čt─▒r. Urukagina ve Laga┼č kanunlar─▒ da daha eski olmas─▒na ra─čmen var oldu─ču bilinmektedir. Bir ba┼čka eski ceza hukuku kayna─č─▒ ise Babil hukukunun ├žekirde─čini olu┼čturan Hammurabi Kanunlar─▒'d─▒r. Antik Yunan tarihinde ise Solon ve Drakon bilinen eski kanunlard─▒r.

Londra'da Old Bailey olarak da bilinen Merkez Ceza Mahkemesi. 16.y├╝zy─▒ldan bu yana hizmet vermektedir. Old Bailey’de bug├╝n halen davalar g├Âr├╝lmeye devam etmektedir ve bunlara kat─▒l─▒m da m├╝mk├╝nd├╝r.

Ceza hukukunun temel ilkeleri

Ceza hukukun en ├Ânemli iki temel ilkesi su├žta ve cezada kanunilik ilkesi ve su├žta ve cezada kusur ilkesidir.

1. Su├žta ve cezada kanunilik ilkesi (nulla poena sine lege)

Su├ž ve bunun kar┼č─▒l─▒─č─▒ olan cezan─▒n ancak kanun ile belirlenmesidir. Bu temel ilke, 5237 say─▒l─▒ T├╝rk Ceza Kanunu'nun 2. maddesinin 1. f─▒kras─▒nda yer almaktad─▒r: "Kanunun a├ž─▒k├ža su├ž saymad─▒─č─▒ bir fiil i├žin kimseye ceza verilemez ve g├╝venlik tedbiri uygulanamaz." Bu da su├ž tan─▒m─▒n─▒n belirgin ve a├ž─▒k bi├žimde kanunla d├╝zenlenmesini gerektirir. Belirsiz ve mu─člak ifadelerle su├ž tan─▒mlanamaz (nulla poena sine lege certa).

Kanunilik ilkesinin gerektirdi─či bir ba┼čka ┼čart da, aleyhe olan kanunun ge├žmi┼če y├╝r├╝yemeyece─čidir. Yani, i┼člendi─či s─▒rada su├ž olmayan bir fiilden dolay─▒, sonradan fiilin su├ž olarak d├╝zenlenmesi nedeniyle kimse cezaland─▒r─▒lamaz (nulla poena sine lege praevia).

Gene kanunilik ilkesinin getirdi─či bir ba┼čka ko┼čul da failin aleyhine k─▒yas yasa─č─▒d─▒r. Hukuk biliminde k─▒yas, kanunda bo┼čluk bulunmas─▒ halinde bu bo┼člu─čun en benzer hukuk kural─▒ bulunarak doldurulmas─▒n─▒ ifade eder. Ceza hukukunda k─▒yas, 5237 say─▒l─▒ T├╝rk Ceza Kanunu'nun 2. maddesinin 3. f─▒kras─▒nda "Kanunlar─▒n su├ž ve ceza i├žeren h├╝k├╝mlerinin uygulanmas─▒nda k─▒yas yap─▒lamaz." ┼čeklinde belirtildi─či ├╝zere uygulanamaz (nulla poena sine lege stricta).

2. Su├žta ve cezada kusur ilkesi

Ceza hukuku anlam─▒nda kusur, bir fiilin isnat yetene─či mevcut bir kimse taraf─▒ndan bilerek ve istenerek i┼členmesidir. Yani, failin cezaland─▒r─▒labilmesi i├žin fiili bilerek ve isteyerek yapm─▒┼č olmas─▒ gerekir. Bu ilkeden de ancak fiili bizzat i┼člemi┼č failin cezaland─▒r─▒labilece─či ilkesi t├╝retilmi┼čtir. Bu ilke de 5237 say─▒l─▒ T├╝rk Ceza Kanunu'nun 20. maddesinin 1. f─▒kras─▒nda yer almaktad─▒r: "Ceza sorumlulu─ču ┼čahs├«dir. Kimse ba┼čkas─▒n─▒n fiilinden dolay─▒ sorumlu tutulamaz."

ceza hukuku ne demek TDK s├Âzl├╝k anlam─▒ ve a├ž─▒klamas─▒ nedir?

isim, hukuk

Su├ž kapsam─▒ i├žine giren eylemler ile bunlara uygulanacak cezalar─▒ inceleyen hukuk dal─▒.

Yorum G├Ânder

Daha yeni Daha eski