kanat

 

kanat
├ľlm├╝┼č bir Avrupa saksa─čan─▒na ait kanat foto─čraf─▒.

Kanat, u├žma veya hareket etme amac─▒yla kullan─▒lan ve genellikle ku┼člar, b├Âcekler veya u├žaklar gibi hayvanlar veya ara├žlar taraf─▒ndan kullan─▒lan bir yap─▒d─▒r. Kanatlar, aerodinamik prensiplere dayal─▒ olarak tasarlanm─▒┼č ve ┼čekillendirilmi┼čtir, b├Âylece hava ak─▒┼č─▒n─▒ kontrol ederek u├žu┼č veya hareket sa─člayabilirler. Kanat belli bir evrimsel ve biyolojik s├╝re├ž sonras─▒ olu┼čabilmesinin yan─▒ s─▒ra be┼čeri olarak da modellenebilip u├žmak, veya bir s─▒v─▒ i├žerisinde hareket sa─člamak i├žin de ├Âzelle┼čtirilebilmektedir.

{tocify} $title={─░├žindekiler}

Etimolojisi ve kullan─▒m─▒

Kanat" kelimesinin k├Âkeni T├╝rk├žedir ve eski T├╝rk├žede "kana+(d)" olarak kullan─▒l─▒yordu. Bu kelime, Orta Asya'da (Mo─čol) kullan─▒lan T├╝rk leh├želerinde de ayn─▒ ┼čekilde kullan─▒l─▒yordu.

"Kanat" kelimesi, T├╝rk├žeden di─čer dillere de ge├žmi┼čtir. ├ľrne─čin, Fars├žada "kanat" kelimesi ayn─▒ ┼čekilde kullan─▒l─▒rken, Arap├žada "canaat" kelimesi olarak yer almaktad─▒r.

K├Âken olarak "kanat" kelimesi, T├╝rk├žedeki "kan" kelimesinden t├╝remi┼čtir. "Kan" kelimesi, bir ┼čeyin yanlar─▒na eklenen uzant─▒lar─▒ ifade etmek i├žin kullan─▒lan bir kelimeydi. Bu nedenle, "kanad" kelimesi, bir ┼čeyin yanlar─▒nda bulunan uzant─▒lar anlam─▒nda kullan─▒lm─▒┼čt─▒r ve zamanla "kanat" ┼čekline d├Ân├╝┼čm├╝┼čt├╝r.

Heliconius sapho kelebe─činin kanatlar─▒
Heliconius sapho kelebe─čine ait kanatlar.

G├╝nl├╝k hayatta kanat;

Kanat, g├╝nl├╝k hayatta farkl─▒ alanlarda kullan─▒lan ve ├že┼čitli anlamlar─▒ olan bir kelime olarak kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kmaktad─▒r. ├ľrne─čin, havac─▒l─▒kta kanat, u├žaklar─▒n u├žmas─▒n─▒ sa─člayan, y├╝zey alan─▒ geni┼č ve genellikle aerodinamik olarak tasarlanm─▒┼č yap─▒lard─▒r. Kanatlar, u├ža─č─▒n havalanmas─▒n─▒, havada kalmas─▒n─▒ ve ini┼č yapmas─▒n─▒ sa─člayan ├Ânemli bir bile┼čendir.

Kanat ayr─▒ca, hayvan anatomisinde kullan─▒lan bir terimdir. Ku┼člar, tavuklar, ├Ârdekler gibi kanatl─▒ hayvanlar─▒n u├žmas─▒n─▒ sa─člayan ve hareketli par├žalardan olu┼čan yap─▒ya kanat denir. Ayr─▒ca, kanatl─▒ hayvanlar─▒n etleri de gastronomi alan─▒nda yayg─▒n olarak kullan─▒lmaktad─▒r.

Otomobillerde de kullan─▒lan kanat, arka kanat veya spoiler olarak adland─▒r─▒lmaktad─▒r. Bu yap─▒lar, arac─▒n hava direncini azaltarak performans─▒n─▒ art─▒rmak i├žin tasarlanm─▒┼čt─▒r.

Son olarak, insan anatomisinde de kanat terimi kullan─▒lmaktad─▒r. Omuzlar─▒n ve kollar─▒n alt─▒ndaki b├Âlgeye kanat denir. Bu b├Âlge, baz─▒ sporlarda veya fitness ├žal─▒┼čmalar─▒nda ├Âzel bir ├Âneme sahiptir.

Aerodinamik

Kelime iki Yunanca kelimeden gelir:  hava ile ilgili  "aerios" ve kuvvet anlam─▒na gelen "dynamis" . Aerodinamik, kuvvetlerin ve bunun sonucunda nesnelerin havadaki hareketinin incelenmesidir.

Aerodinamik Kuvvetlerin bile┼čenleri
Aerodinamik Kuvvetlerin bile┼čenleri

Aerodinamik Kuvvetler;

─░ki kat─▒ cisim bir mekanik s├╝re├žte etkile┼čti─činde, kuvvetler temas noktas─▒nda iletilir veya uygulan─▒r. Ancak bir kat─▒ cisim bir ak─▒┼čkanla etkile┼čti─činde, ak─▒┼čkan ┼čeklini de─či┼čtirebildi─či i├žin a├ž─▒klamak daha zordur. Bir ak─▒┼čkan i├žindeki kat─▒ bir cisim i├žin "temas noktas─▒", cismin y├╝zeyindeki her noktad─▒r. Ak─▒┼čkan, cisim etraf─▒nda akabilir ve t├╝m noktalarda fiziksel temas─▒ s├╝rd├╝rebilir. Kat─▒ bir cisim ile ak─▒┼čkan aras─▒ndaki mekanik kuvvetlerin iletimi veya uygulanmas─▒, cismin y├╝zeyindeki her noktada ger├žekle┼čir. Ve iletim, ak─▒┼čkan bas─▒nc─▒ arac─▒l─▒─č─▒yla ger├žekle┼čir.

Aerodinamik kuvvetler, nesnelerin hareket etti─či ortamdaki gaz molek├╝llerinin hareketiyle ili┼čkilidir. Bu gaz molek├╝lleri, nesneyle etkile┼čime girerek aerodinamik kuvvetler olu┼čtururlar. Bu kuvvetler, nesnenin ┼čekline, h─▒z─▒na ve hareket etti─či ortam─▒n ├Âzelliklerine ba─čl─▒ olarak de─či┼čir.

Bir u├ža─ča etki eden aerodinamik kuvvetler.
Bir u├ža─ča etki eden aerodinamik kuvvetler.

Aerodinamik kuvvetler, genellikle d├Ârt temel kuvvettir: kald─▒rma kuvveti, s├╝r├╝kleme kuvveti, yanlama kuvveti ve moment kuvveti.

  • Kald─▒rma kuvveti: Bu kuvvet, nesnenin hareket etti─či ortamda olu┼čan bas─▒n├ž farklar─▒ndan kaynaklan─▒r. Hava ak─▒m─▒, nesnenin ┼čekline g├Âre de─či┼čen bas─▒n├ž da─č─▒l─▒mlar─▒na neden olur. Bu bas─▒n├ž farklar─▒, nesnenin alt y├╝zeyinde daha y├╝ksek bas─▒n├ž ve ├╝st y├╝zeyinde daha d├╝┼č├╝k bas─▒n├ž olu┼čmas─▒na sebep olur. Bu farkl─▒ bas─▒n├žlar, nesneye yukar─▒ do─čru kald─▒rma kuvveti uygular.
  • S├╝r├╝kleme kuvveti (S├╝rt├╝nme kuvveti): Bu kuvvet, nesnenin hareket etti─či ortam─▒n direncinden kaynaklan─▒r. Hava molek├╝lleri, nesnenin y├╝zeyine ├žarpt─▒k├ža, h─▒zlar─▒n─▒ kaybederler ve nesne ├╝zerinde bir s├╝rt├╝nme kuvveti uygularlar. Bu kuvvet, nesnenin hareket y├Ân├╝ne z─▒t bir kuvvettir.
  • Yanlama kuvveti: Bu kuvvet, nesnenin hareket etti─či ortamdaki hava ak─▒m─▒n─▒n y├Ân├╝ne dik bir kuvvettir. Bu kuvvet, nesnenin ┼čeklinden veya hareket y├Ân├╝nden kaynaklanan bas─▒n├ž farklar─▒ndan kaynaklan─▒r.
  • Moment kuvveti: Bu kuvvet, nesnenin hareket y├Ân├╝ne dik bir kuvvetin etkisiyle nesnenin ├ževresinde bir d├Ânme hareketi olu┼čturur. Bu kuvvet, nesnenin geometrisi, a─č─▒rl─▒k merkezi konumu ve hareket y├Ân├╝ gibi fakt├Ârlere ba─čl─▒d─▒r. Bu kuvvetlere ek olarak "Yer├žekimi kuvveti" ve motor kaynakl─▒ "─░tme kuvveti" de eklenebilmektedir. Yer├žekimi kuvveti, cismin a─č─▒rl─▒─č─▒n─▒ belirler ve her zaman a┼ča─č─▒ y├Ân├╝ g├Âsterir. ─░tme ise motorlar taraf─▒ndan uygulan─▒r ve arac─▒ ileri y├Ânde hareket etmeye zorlar.

Kanatlar, aerodinamik kuvvetlerden bir bile┼čke gibi etkilenebilirler. Bir u├ža─č─▒n kanad─▒, hava ak─▒┼č─▒na g├Âre ┼čekillendirilmi┼č bir yap─▒d─▒r ve havan─▒n kanad─▒n ├╝st ve alt taraf─▒ndaki farkl─▒ h─▒zlar─▒na g├Âre farkl─▒ aerodinamik kuvvetler ├╝retir.

Kanat ├╝zerindeki en ├Ânemli aerodinamik kuvvetlerden biri kald─▒rma kuvvetidir. Kald─▒rma kuvveti, kanad─▒n alt y├╝zeyindeki hava ak─▒┼č─▒n─▒n h─▒zlanmas─▒ ve ├╝st y├╝zeyindeki hava ak─▒┼č─▒n─▒n yava┼člamas─▒ nedeniyle olu┼čan bas─▒n├ž fark─▒ nedeniyle ortaya ├ž─▒kar. Bu bas─▒n├ž fark─▒, kanad─▒n alt taraf─▒na do─čru bir kuvvet olu┼čtururken, kanad─▒n ├╝st taraf─▒na do─čru bir kuvvet ├╝retir. Bu nedenle, kanat yukar─▒ do─čru itilir ve u├ža─č─▒n y├╝kselmesine yard─▒mc─▒ olan bir kald─▒rma kuvveti ├╝retilir.

Bir di─čer ├Ânemli aerodinamik kuvvet de s├╝rt├╝nme kuvvetidir. Kanad─▒n y├╝zeyi, havan─▒n molek├╝lleriyle s├╝rt├╝nerek, kanad─▒n hareketine kar┼č─▒ bir s├╝rt├╝nme kuvveti ├╝retir. S├╝rt├╝nme kuvveti genellikle kanad─▒n kald─▒rma kuvvetine kar┼č─▒ ├žal─▒┼č─▒r ve u├ža─č─▒n h─▒z─▒n─▒n artmas─▒yla artar.

Kanad─▒n aerodinamik performans─▒, kanad─▒n boyutu, ┼čekli, a├ž─▒s─▒, y├╝zey ├Âzellikleri ve u├ža─č─▒n h─▒z─▒ gibi fakt├Ârlere ba─čl─▒d─▒r. Bu nedenle, aerodinamik kuvvetlerin etkisi, u├žak tasar─▒m─▒ ve u├žu┼č performans─▒ ├╝zerinde b├╝y├╝k bir ├Âneme sahiptir.

Biyomekanik & mekanik

Ku┼č u├žu┼čunun biyomekani─či;

Ku┼člar─▒n u├žu┼ču, ku┼člar─▒n v├╝cut k├╝tlesi ve kanatlar─▒n─▒n geni┼čli─či, ┼čekli, kanat kemi─či ve kas yap─▒s─▒, kanat├ž─▒klar─▒n dizilimi gibi yap─▒sal ├Âzellikleri taraf─▒ndan belirlenir. Bu yap─▒sal ├Âzellikler, ku┼člar─▒n aerodinamik prensipleri kullanarak hava ak─▒m─▒n─▒ nas─▒l kontrol edece─čini ve b├Âylece havada kalacaklar─▒n─▒ ve manevra yapacaklar─▒n─▒ sa─člar.

kanatlar─▒n detaylar─▒
Bir ku┼ča ait ve u├žu┼č i├žin gereksimleri kar┼č─▒layan kanatlar─▒n detaylar─▒.

Ku┼člar─▒n kanatlar─▒n─▒n hareketi, ku┼člar─▒n kaslar─▒ taraf─▒ndan kontrol edilir. Kanat hareketi, ku┼člar─▒n omuz, dirsek ve el bile─či eklemleri aras─▒ndaki kompleks bir koordinasyonla ger├žekle┼čtirilir. Bu hareket, kanat kemi─či ve kas yap─▒s─▒n─▒n belirli bir ┼čekilde ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ gerektirir. Ku┼člar─▒n birincil u├žu┼č kaslar─▒ olan pectoralis ve supracoracoideus, b├╝y├╝k gerilim (birim kesit alan─▒na d├╝┼čen kuvvet) ve gerilme (relatif uzunluk de─či┼čimi) ile ├žal─▒┼čma ve g├╝├ž ├ž─▒k─▒┼č─▒ i├žin tasarlanm─▒┼čt─▒r. U ┼čeklindeki e─čriler, mekanik g├╝├ž ├ž─▒k─▒┼č─▒n─▒n u├žu┼č h─▒z─▒ ile nas─▒l de─či┼čti─čini tan─▒mlar, ancak bu e─črilerin ┼čekilleri ve karakteristik h─▒zlar─▒, morfoloji ve u├žu┼č tarz─▒na g├Âre farkl─▒l─▒k g├Âsterir.

Ku┼člar─▒n u├žu┼č mekanizmas─▒, aerodinamik prensipleri kullanarak kanatlar─▒n hava ak─▒m─▒n─▒ nas─▒l kontrol edebilece─čini ve b├Âylece havada kalacaklar─▒n─▒ ve manevra yapacaklar─▒n─▒ sa─člar. Bu prensipler aras─▒nda Bernoulli ilkesi, kanatlar─▒n ├╝st y├╝zeyindeki hava bas─▒nc─▒n─▒n d├╝┼č├╝k olmas─▒ nedeniyle olu┼čan kald─▒rma kuvveti gibi kuvvetler yer al─▒r.

Ku┼člar─▒n u├žu┼čunun biyomekani─či, ku┼člar─▒n anatomisi, kas ve sinir sistemleri, aerodinamik prensipleri ve fizyolojik s├╝re├žleri kapsar. Bu s├╝re├žler, ku┼člar─▒n u├žu┼č h─▒z─▒, y├╝ksekli─či, manevra kabiliyeti ve g├Â├ž davran─▒┼člar─▒ gibi ├Ânemli ├Âzelliklerinin anla┼č─▒lmas─▒na yard─▒mc─▒ olur.

kanat kelimesi ne demek TDK s├Âzl├╝k anlam─▒ ve a├ž─▒klamas─▒ nedir?

kanat, -d─▒

1. isim Ku┼člarda ve b├Âceklerde u├žmay─▒ sa─člayan organ:

      "Bir daldan h─▒zla ge├žip gitti bir ku┼č kanad─▒ / Sessizlik bir t├╝y gibi bir dakika salland─▒ / P─▒r─▒ldad─▒ bir ate┼č b├Âce─či sarma┼č─▒kta" - Halit Fahri Ozansoy

2. isim Bal─▒klarda y├╝zge├ž.

3. isim Bir u├ža─č─▒n havada durmas─▒n─▒ sa─člayan ta┼č─▒y─▒c─▒ aerodinamik g├╝├žlerin etkiledi─či yatay y├╝zey.

4. isim Kap─▒, pencere, dolap gibi dikine a├ž─▒l─▒p kapanan ┼čeylerin kapa─č─▒:

      "Bir m├╝ddet kap─▒ kanatlar─▒n─▒n kenarlar─▒n─▒ ok┼čarcas─▒na yoklad─▒." - Yakup Kadri Karaosmano─člu

5. isim Uzunlu─čuna katlanm─▒┼č bir kuma┼č─▒n kat yerinin iki taraf─▒nda kalan par├žalar─▒ndan her biri.

6. isim Yan, taraf:

      Perde kanad─▒.

7. isim Meclis, parti vb. topluluklarda d├╝┼č├╝nce y├Ân├╝nden ├Âzellik g├Âsteren taraflardan her biri:

      Partinin sol kanad─▒.

8. isim F─▒r─▒ldak bi├žiminde olan ┼čeylerde kol:

      Yel de─čirmeni kanad─▒.

      Pervane kanad─▒.

9. isimang─▒├ž.

10. isim Pi┼čmi┼č bir k├╝mes hayvan─▒n─▒n kanat k─▒sm─▒ndan olu┼čan yiyecek.

11. isim, askerlik Sava┼č d├╝zenindeki ordunun iki yan─▒ndan her biri; kol (I), cenah:

      Ordunun sa─č kanad─▒.

12. isim, spor Topla oynanan baz─▒ tak─▒m oyunlar─▒nda h├╝cum hatt─▒n─▒n sa─č ve sol b├Âl├╝m├╝.

Kelime K├Âkeni

Eski T├╝rk├že kanat s├Âzc├╝─č├╝nden evrilmi┼čtir.

Tarihte En Eski Kaynak

kanat "ayn─▒ anlamda" [ Uygurca (1000 y─▒l─▒ndan ├Ânce) ]

Yorum G├Ânder

Daha yeni Daha eski