kakapo

 

Kakapo

Kakapo veya bilimsel ad─▒yla Strigops habroptilus, genellikle gece papa─čan─▒ olarak an─▒l─▒r. U├žma yetene─čini kaybetmi┼čtir ve gececil bir papa─čan t├╝r├╝d├╝r. Yeni Zelanda'ya ├Âzg├╝d├╝r. Soylar─▒ b├╝y├╝k tehlike alt─▒ndad─▒r. Son ara┼čt─▒rmalar─▒nda sadece 123 canl─▒ kakapo kald─▒─č─▒ bilgisine ula┼č─▒lm─▒┼čt─▒r.

{tocify} $title={─░├žindekiler}

Bilimsel s─▒n─▒fland─▒rmas─▒

Erkek kakapo
Sirocco adl─▒ erkek kakapo

├ľzellikleri

V├╝cudu ye┼čil ve sar─▒ renkli t├╝ylerle kapl─▒d─▒r. Gaga ├ževresi b─▒y─▒k benzeri sert t├╝ylerle kaplanm─▒┼čt─▒r. B├╝y├╝k, gri renkli bir gagaya sahiptir. K─▒sa ve geni┼č ayaklar─▒ vard─▒r. Kanat ve kuyru─ču k─▒sa boyludur. Bir ├Âzelli─či onu di─čer t├╝m papa─čanlardan ay─▒r─▒r, kakapo u├žamayan tek papa─čan t├╝r├╝d├╝r. D├╝nyan─▒n en a─č─▒r papa─čan─▒d─▒r. Do─čal ortam─▒nda en uzun ya┼čayan papa─čanlardan biridir. Di─čer Yeni Zelanda papa─čanlar─▒ gibi Yeni Zelanda'ya gelen halk taraf─▒ndan avlanm─▒┼člard─▒r veya evcille┼čtirilmi┼čtirler. Kamuflaj yetene─či geli┼čmi┼č olan bu ku┼č, t├╝ylerin renkleri sayesinde ormanl─▒k alanlarda saklanmaya adapte olmu┼čtur.

Tehlike

Mart 2014'te yap─▒lan son taramaya g├Âre soylar─▒ b├╝y├╝k tehlike alt─▒ndad─▒r. Son taramalarda bilinen say─▒lar─▒n─▒n sadece 123 adet oldu─ču tespit edilmi┼čtir. B├Âlgedeki hayvanseverler taraf─▒ndan pek ├žo─čuna isim verilmi┼čtir. Avrupal─▒lar─▒n Avustralya'n─▒n ke┼čfinden sonra k─▒taya getirdikleri kedi ve fare gibi hayvanlar taraf─▒ndan ├Âld├╝r├╝lm├╝┼č, ayn─▒ zamanda k─▒taya gelen insanlar taraf─▒ndan da t├╝yleri ve eti i├žin avlanm─▒┼člard─▒r.

1980'li y─▒llarda soylar─▒ndaki t├╝kenme fark edilmi┼č ve hayvanseverler taraf─▒ndan Kakapo Recovery Programme adl─▒ bir kurulu┼č kurulmu┼čtur. 2012 y─▒l─▒ itibar─▒yla canl─▒ kakapolar y─▒rt─▒c─▒lardan uzak olan adalara ta┼č─▒nm─▒┼č ve yak─▒ndan izlenmi┼člerdir. Bu adalar Codfish, Anchor ve Little Barrier adalar─▒d─▒r. Ayn─▒ zamanda Resolution ve Secretary adalar─▒ndaki kakapolar da Yeni Zelanda h├╝k├╗meti taraf─▒ndan korunma alt─▒ndad─▒r.

Strigops habroptilus

S─▒n─▒fland─▒rma

Kakapo ilk olarak ─░ngiliz ornitolog George Robert Grey taraf─▒ndan 1845 y─▒l─▒nda ke┼čfedilmi┼čtir. Kakapo ismi Maori dilinde k─ük─ü ("papa─čan") + p┼Ź ("gece") kelimelerinin birle┼čtirilmesiyle olu┼čmu┼čtur. Cins ad─▒ Antik Yunancada strigos "bayku┼č", ve ops "y├╝z" kelimelerinden, epiteti ise yine Antik Yunancadan habros "yumu┼čak", ve ptilon "t├╝y" kelimelerinden t├╝retilmi┼čtir.

Strigops cinsinin bilinen tek t├╝r├╝d├╝r. Yine Yeni Zelanda papa─čanlar─▒ ailesinden olan nestor cinsiyle son derece yak─▒n akrabad─▒rlar. Yeni Zelanda yakla┼č─▒k 82 milyon y─▒l ├Ânce Gondvana'dan kopmu┼č ve yakla┼č─▒k 70 milyon y─▒l ├Âncesinde kakapo t├╝r├╝ nestor cinsinden uzakla┼čm─▒┼čt─▒r.

Felix adl─▒ kakapo
Felix adl─▒ kakapo

G├Âr├╝n├╝┼č

Kakapolar di─čer papa─čanlara oranla daha geni┼č v├╝cutlara sahiptirler. Yeti┼čkin bir kakaponun v├╝cut uzunlu─ču 58 ile 64 cm aras─▒nda de─či┼čmektedir. V├╝cut a─č─▒rl─▒klar─▒ ise 4 kilogram─▒ bulabilmektedir. Erkek kakapolar di┼čilerden daha b├╝y├╝kt├╝r. Ayn─▒ zamanda kakapolar 1.5 kga ula┼čmadan ├žiftle┼čmezler. Kakapolar─▒n kanat ve kuyruk uzuvlar─▒ zamanla k─▒sald─▒─č─▒ i├žin u├žma yetilerini kaybetmi┼člerdir. U├žmak i├žin ├žok k─▒sa olan kanatlar─▒n─▒ denge, destek ve a─ča├žlardan a┼ča─č─▒ atlarken kendisini korumak i├žin kullan─▒r. Di─čer kara ku┼člar─▒n─▒n aksine kakapolar son derece az enerji harcarlar ve bu nedenle v├╝cutlar─▒nda fazlas─▒yla ya─č birikir, bu da onu d├╝nyan─▒n en a─č─▒r papa─čan─▒ yapar.

V├╝cudunun ├╝st k─▒s─▒mlar─▒nda sar─▒ tonlar─▒ daha aktif rol al─▒rken, v├╝cudunun alt k─▒sm─▒nda ise ye┼čil t├╝yler ├žo─čunluktad─▒r. V├╝cutlar─▒n─▒n baz─▒ b├Âlgeleri ise kahverengi t├╝ylerle ├ževrilidir. T├╝yleri son derece yumu┼čakt─▒r ki epitetini bu ├Âzelli─činden al─▒r.

Di┼čileri, erkeklerinden kolayl─▒kla ay─▒rt edilebilir. Di┼čilerin y├╝zleri daha dar ve erkeklere oranla daha az kubbelidir, gagalar─▒ daha dar ve daha uzundur. Di┼čilerin t├╝y renkleri ve erkeklerin t├╝y renkleri aras─▒nda belirgin farklar yoktur, ikisi de genellikle ye┼čil ve sar─▒ t├╝ylere sahiptir. Di┼čiler genellikle daha agresif olurlar.

Trevor adl─▒ kakapo bitki meyvelerini yerken
Trevor adl─▒ kakapo bitki meyvelerini yerken

Ay─▒rt edici ├Âzellikleri

Di─čer pek ├žok papa─čan gibi kakapolar─▒n da ├že┼čitli ├Ât├╝┼čleri vard─▒r. Genellikle di─čer ku┼člara yerini belli etmek veya ├žiftle┼čme ├ža─čr─▒s─▒nda bulunmak i├žin ├Âterler. Kakapolar─▒n ├Ât├╝┼čleri gibi ay─▒rt edici bir kokular─▒ da vard─▒r. Bu koku y─▒rt─▒c─▒lar─▒ da kendine ├žekebilmektedir.

Yorum G├Ânder

Daha yeni Daha eski