benzetme

 

benzetme

Benzetme, zay─▒f olan bir varl─▒─č─▒ g├╝├žl├╝ olan bir varl─▒─ča herhangi bir y├Ân├╝yle benzetilmesidir. Bu sanat anlat─▒ma kuvvet katmak ya da anlat─▒lan ├Âzelli─čin daha fazla oldu─čunu belirtmek i├žin kullan─▒l─▒r. Benzetmenin d├Ârt temel ├Âgesi vard─▒r; benzeyen, benzetilen, benzetme y├Ân├╝, benzetme edat─▒.

{tocify} $title={─░├žindekiler}

Benzeyen

Bu s├Âz sanat─▒nda, anlat─▒lan ├Âzellik bak─▒m─▒ndan g├╝├žs├╝z olan varl─▒k ya da nesnedir.

Benzetilen

Birbirine benzetilen unsurlardan, varl─▒klardan ├Âzellik bak─▒m─▒ndan daha ├╝st├╝n, daha g├╝├žl├╝ olan varl─▒kt─▒r.

Benzetme Y├Ân├╝

Birbirine benzetilen varl─▒klar aras─▒ndaki ortak ├Âzelli─če benzetme y├Ân├╝ denir. Benzetme y├Ân├╝ her zaman c├╝mle i├žinde bulunmayabilir. Bu durumda benzetme y├Ân├╝n├╝ bulabilmek i├žin " benzeyen, benzetilene, hangi a├ž─▒dan, ne ├Âzellik bak─▒m─▒ndan benzetiliyor ?" sorusu c├╝mleye sorulur. Al─▒nan cevap benzetme y├Ân├╝d├╝r.

Benzetme edat─▒

Bu sanatta benzeyen ile benzetilen aras─▒nda bir ilgi kurabilmek i├žin bazen "gibi, g├Âre, kadar vb..." edatlar kullan─▒l─▒r. Bunlara benzetme edat─▒ denir.

Benzetme edat─▒ benzetmenin yap─▒ld─▒─č─▒ her yerde bulunmayabilir. Yani benzetme edat─▒ olmadan da benzetme yap─▒labilir. Benzetme sanat─▒nda, benzeyen ve benzetilen kesinlikle bulunmal─▒d─▒r fakat, benzetme y├Ân├╝ ve benzetme edat─▒ olmas─▒ gerekmez.

├ľrnek

Cemre'nin alt─▒n gibi sar─▒ sa├žlar─▒ vard─▒r.

Benzeyen : Sa├žlar─▒

Benzetilen : Alt─▒n

Benzetme y├Ân├╝ : Sar─▒

Benzetme edat─▒ : Gibi

benzetme kelimesi ne demek TDK s├Âzl├╝k anlam─▒ ve a├ž─▒klamas─▒ nedir?

1. isim Benzetmek i┼či; benzeti, tanzir:

      "├ľnemli olan adam─▒n benzetmesi de─čil a┼ča─č─▒lay─▒c─▒ davran─▒┼č─▒yd─▒." - Yusuf At─▒lgan

2. isim, edebiyat Bir ┼čeyin niteli─čini anlatmak i├žin o niteli─či eksiksiz ta┼č─▒yan bir ┼čeyi ├Ârnek olarak g├Âsterme i┼či; benzeti, te┼čbih:

      "B├╝t├╝n tumturakl─▒ s├Âzleri, b├╝t├╝n az rastlan─▒r benzetmeleri tekrarlad─▒." - Attil├ó ─░lhan

Yaz─▒n Terimleri S├Âzl├╝─č├╝ - 1974

T├╝rk├že: te┼čbih, Frans─▒zca: comparaison, ressemblance

Bir nesneyi, bir kavram─▒ imgede canland─▒rmak i├žin nitelik├že daha ├╝st├╝n├╝ne benzetme sanat─▒d─▒r. I- Benzetme ├Â─čeleri: [es. t. erk├ón-─▒ te┼čbih]: Benzetmeyi olu┼čturan d├Ârt ├Â─če:1. benzetmelik (kendisine benzetilen) [es. t. m├╝┼čebbeh├╝n bih]: Birbirine benzetilen varl─▒klardan, kavramlardan niteli─či daha ├╝st├╝n, daha g├╝├žl├╝ olan. 2. benzetilen (benzeyen) [es. t. m├╝┼čebbeh]: Birbirine benzetilen varl─▒klardan, kavramlardan nitelik├že daha g├╝├žs├╝z, daha a┼ča─č─▒ olan. (Benzetmede canland─▒r─▒lmak istenilen nesne, kavram.) 3. benzetme y├Ân├╝ [es. t. vech-i ┼čebeh]: Birbirine benzetilen varl─▒klar─▒n, kavramlar─▒n aras─▒ndaki ortak nitelik. 4. benzetme ilgeci [es. t. edat-─▒ te┼čbih]: S├Âzc├╝kler, kavramlar aras─▒nda benzetme ilgisi kuran ilge├ž ya da ilge├ž g├Ârevli s├Âzc├╝kler. II- Benzetme t├╝rleri 1. ayr─▒nt─▒l─▒ benzetme (tam benzetme) [es. t. te┼čbih-i mufassal]: D├Ârt ├Â─česi de bulunan benzetme. ├ľr. "Aslan gibi yi─čit asker". Buna "tam benzetme" de denir. 2. k─▒sa benzetme. [es. t. te┼čbih-i muhtasar]: Benzetme y├Ân├╝ bulunmayan benzetme. ├ľr. "Mehmet, aslan gibidir." 3. ├Âzetli benzetme. [es. t. te┼čbih-i m├╝cmel]: ─░lgeci bulunmayan benzetme, ├Âr. "Mehmet, yi─čitlikte asland─▒r". 4. peki┼čik benzetme. [es. t. te┼čbih m├╝ekket, te┼čbih-i beli─č]: Edat─▒ da, benzetme y├Ân├╝ de bulunmayan benzetme. ├ľr. "Mehmet, asland─▒r." 5. yayg─▒n benzetme. [es. t. te┼čbih-i temsil├«]: S├Âzc├╝kler aras─▒nda de─čil, anlat─▒m b├Âl├╝mleri aras─▒nda olan benzetme. Bu b├Âl├╝mler, kimi kez kar┼č─▒l─▒kl─▒ birka├ž benzetme ├Â─česiyle ├Âr├╝lm├╝┼č olur. bk. yayg─▒n e─čretileme. 6. sarma┼čt─▒ benzetme. [es. t. te┼čbih-i melfuf]: Bir t├╝mcedeki, dizedeki ├Â─čelerle sonraki t├╝mcenin, dizenin ├Â─čelerine kar┼č─▒l─▒kl─▒ benze┼čtirme. ├ľr. Yar i├žin a─čyara minnet etti─čim aybeyleme Ba─čban bir g├╝l i├žin bin hara hizmetk├ór olur 7. ayr─▒mcal─▒ benzetme. [es. t. te┼čbih-i mefruk]: Bir anlat─▒mda art arda s─▒ralanan ve bi├žimde┼č olan iki┼čer ├Â─čeli benzetme. ├ľr. Meyhane g├╝lsitand─▒r peymane g├╝lfe┼čand─▒r. (Nam─▒k Kemal) 8- toplaml─▒ benzetme. [es. t. te┼čbih-i cemi]: Benzetmeli─či birden ├žok olan benzetme. ├ľr. Dilimle u─črad─▒─č─▒m derde ben bu ├ólemde Ne b├╝lb├╝l u─črad─▒ ne tuti-i ┼čeker g├╝ftar 9- e┼čli benzetme. [es. t. te┼čbih-i tesviye]: Benzetilenin birden ├žok oldu─ču benzetme. ├ľr. Reha bulmak ne m├╝mkin suzi┼č-i mihnetten u┼č┼čaka Visal ate┼č firak ate┼č bel├ó-y─▒ intizar ate┼č (Rafet) 10- ├ževrik benzetme. [es. t. te┼čbih-i maklup]: Uyartma amaciyle benzetilenin niteliklerini ├╝st├╝n g├Âsterme. 11. be─čenilen benzetme. [es. t. te┼čbih-i makbul]: ─░ste─či anlatmaya yeten benzetme. 12- be─čenilmeyen benzetme. [es. t. te┼čbih-i merdut]: ─░ste─či anlatmaya yetmeyen benzetme. 13. benze┼čme. [es. t. te┼čab├╝h, tesavi] Benzetmelikle benzetilenin nitelikte e┼čit olmas─▒. ├ľr. / Bilmez oldum s├ókiya derd-i firak-─▒ yar ile / Mey midir bu ya siri┼čk-i ├že┼čm-i giryan─▒m m─▒d─▒r (Baki)

Edebiyat ve S├Âz Sanat─▒ Terimleri S├Âzl├╝─č├╝ - 1948

T├╝rk├že: Te┼čbih, Frans─▒zca: Comparaison ou Similitude

(S├Âz sanat─▒ terimi) Bir ┼čeyin niteli─čini her hangi bir bak─▒mdan canland─▒rmak i├žin onu benzetme edatlar─▒ndan biri araciyle veya edats─▒z olarak bir kelime yahut c├╝mle ile kar┼č─▒la┼čt─▒rma. Kar gibi beyaz bir ├žar┼čaf. Dalgalar kayalara nas─▒l ├žarp─▒p k─▒r─▒l─▒yorsa bu emekler de ├Âylece k─▒r─▒l─▒p yok oluyordu. ─░ki g├Âz├╝ iki ├že┼čme. Pamuk eller gibi.

Yap─▒m ─░yeli─či Terimleri S├Âzl├╝─č├╝ - 1971

T├╝rk├že: taklit etme, ─░ngilizce: imitation, Frans─▒zca: imitation, Almanca: Nachahmung

Bir markan─▒n ├Âzde┼čini yapma.

Yorum G├Ânder

Daha yeni Daha eski