ferman

 

ferman
Sultan II. Mehmed ve Sultan II. Bayezid'─▒n Mo─čollar─▒n Azize Meryem Kilisesini Rum cemaatine b─▒rak─▒ld─▒─č─▒na dair fermanlar─▒.

Ferman, yarl─▒k ya da buyruk, h├╝k├╝mdar─▒n tu─čras─▒n─▒ ta┼č─▒yan yaz─▒l─▒ emir. Fars├ža buyurmak, emretmek anlam─▒na gelen ferm─ün (Fars├ža: ┘üě▒┘ůěž┘ć) kelimesinden t├╝remi┼čtir.

─░lhanl─▒lar, Karakoyunlu ile Akkoyunlu devletleri, Alt─▒nordu ve K─▒r─▒m Hanl─▒klar─▒nda yarl─▒─č kelimesi, B├╝y├╝k Sel├žuklular, Anadolu Sel├žuklular─▒'nda pervane, Memluklerde mevkii kelimesi kullan─▒lmakta idi.

{tocify} $title={─░├žindekiler}

Osmanl─▒lar'da ferman

Ferman kelimesi, ─░lhanl─▒lar taraf─▒ndan, ─░slamiyeti kabul etmelerinden sonra kullan─▒lm─▒┼č, daha sonra da Osmanl─▒lara ge├žerek yerle┼čmi┼čtir.

Orhan Gazi'nin 1324 tarihli vakfiyesi ilk Osmanl─▒ ferman─▒, 1922 tarihli VI. Mehmet'inki ise sonuncu Osmanl─▒ ferman─▒ kabul edilir.

Osmanl─▒larda Ferman, yedi esas ├╝zerine yaz─▒l─▒rd─▒:

  1. Ferman kelimesinin an─▒lmas─▒,
  2. Ferman yaz─▒ld─▒─č─▒ ki┼činin r├╝tbe derecesine g├Âre dua ve ├Âvg├╝ yaz─▒lmas─▒,
  3. Ferman─▒n g├Ânderilme sebebi,
  4. Ferman g├Ânderilen ki┼čiye, padi┼čah iste─činin emrolunmas─▒,
  5. Yap─▒lmas─▒ istenilen i┼čin belirtilmesi,
  6. Verilen i┼čin bitirilmesi i├žin istek,
  7. Ferman─▒n tarihi ve g├Ânderildi─či yerin ismi.

Osmanl─▒larda iki ├že┼čit fermana rastlanmaktad─▒r. Fermanlardan birisi, do─črudan do─čruya divandan, maliyeden yaz─▒larak ├╝zerine h├╝k├╝mdar─▒n tu─čras─▒ ├žekilerek, g├Ânderilen emr-i ┼čerif idi. Di─čeri ise tu─čral─▒ bir ferman─▒n ├╝zerine ve ba┼č taraf─▒na padi┼čah─▒n kendi el yaz─▒s─▒yla fermanda yaz─▒lan─▒ teyid eden iradedir. Hatt-─▒ H├╝may├╗nla Muva┼č┼čah, yani padi┼čah─▒n el yaz─▒s─▒yla tezyin edilmi┼č olan ikinci ├že┼čit ferman, i┼čin ehemmiyetini g├Âstermek, hakk─▒nda tevecc├╝h g├Âsterilen zata, yahut da tehdid edici olarak bir vali veya serasker vesaireye g├Ânderilirdi. Ferman ┼čekil olarak, divani hat denilen girift ke┼čideli yaz─▒yla yaz─▒l─▒rd─▒.

Tanzimat Ferman─▒
Tanzimat Ferman─▒, Abd├╝lmecid d├Âneminde Hariciye Naz─▒r─▒ Koca Mustafa Re┼čid Pa┼ča taraf─▒ndan okunmu┼čtur.


ferman kelimesi ne demek TDK s├Âzl├╝k anlam─▒ ve a├ž─▒klamas─▒ nedir?

(ferma:n─▒), Fars├ža ferm─ün

1. isimemir.

2. isim, tarih Osmanl─▒ Devleti'nde padi┼čah─▒n verdi─či, uyulmas─▒ gerekli h├╝k├╝mleri ta┼č─▒yan yaz─▒l─▒ belge; yarl─▒k, kaime:

      "─░stanbul'dan ├ž─▒kar padi┼čah─▒n ferman─▒ / G├Âkte d├Âner m─▒zra─č─▒n─▒n yalman─▒" - Halk t├╝rk├╝s├╝

Tarih Terimleri S├Âzl├╝─č├╝ - 1974

Osmanl─▒ devletinde padi┼čah─▒n verdi─či, uyulmas─▒ gerekli h├╝k├╝mleri ta┼č─▒yan yaz─▒l─▒ buyruk.

Kelime K├Âkeni

Fars├ža farm─ün ┘üě▒┘ůěž┘ć  "buyruk, h├╝k├╝m, h├╝k├╝mdar iradesi" s├Âzc├╝─č├╝nden al─▒nt─▒d─▒r. Fars├ža s├Âzc├╝k Orta Fars├ža (Pehlevice veya Part├ža) ayn─▒ anlama gelen fram─ün s├Âzc├╝─č├╝nden evrilmi┼čtir. Bu s├Âzc├╝k Eski Fars├ža fra-m─ün─ü- "buyruk" s├Âzc├╝─č├╝nden evrilmi┼čtir. Eski Fars├ža s├Âzc├╝k Avesta (Zend) dilinde fra-mainya- "egemenlik, iktidar, irade" s├Âzc├╝─č├╝ ile e┼č k├Âkenlidir. Avestaca s├Âzc├╝k Avesta (Zend) dilinde mainyu- "d├╝┼č├╝nce, ak─▒l" s├Âzc├╝─č├╝nden fra+ ├Ânekiyle t├╝retilmi┼čtir. Daha fazla bilgi i├žin d├╝┼čman maddesine bak─▒n─▒z.

Tarihte En Eski Kaynak

[ ed. Borovkov, Orta Asya'da Bulunmu┼č Kuran Tefsirinin... (1300 y─▒l─▒ndan ├Ânce) ]

Yorum G├Ânder

Daha yeni Daha eski