topluluk

 

topluluk

Topluluk, ortak de─čerleri payla┼čma, ayn─▒ mek├ónda ya┼čama, benzer ya┼čama deneyimlerine, ortak ├ž─▒karlara sahip olma gibi ortakl─▒klara sahip insanlar─▒n (ya da canl─▒lar─▒n) meydana getirdi─či sosyal birimleridir.

Ortak de─čerler ve ├ž─▒karlar─▒ olan bireyler, kar┼č─▒la┼čt─▒klar─▒ bir tehditle m├╝cadele etmek, bir sorunu ├ž├Âzmek, ya┼čam standartlar─▒n─▒ y├╝kseltmek, bir de─čer yaratmak veya birbirinden ├Â─črenmek ama├žlar─▒yla topluluk olu┼čtururlar.

{tocify} $title={─░├žindekiler}

Farkl─▒ disiplinlerde topluluk tan─▒mlar─▒

Ekoloji

Ekoloji biliminin bak─▒┼č a├ž─▒s─▒yla topluluk, belli bir alanda ya┼čayan farkl─▒ canl─▒ t├╝rlerin t├╝m pop├╝lasyonlar─▒n─▒ ifade eder.

Sosyoloji

Topluluk, 19. y├╝zy─▒l sonuna kadar siyasi bir kavram olarak ele al─▒nm─▒┼č; 20. y├╝zy─▒lda antropoloji ve sosyoloji bilimlerinin geli┼čmesi ile "topluluk" kavram─▒ "toplum"dan olduk├ža farkl─▒ bir kavram olarak kabul edilmeye ba┼članm─▒┼čt─▒r. Bu ayr─▒m─▒n yerle┼čmesi sosyolojinin kurucular─▒ olarak g├Âsterilen Emile Durkheim ve Ferdinand T├Ânnies’e kadar gider.

K─▒rsal b├Âlgede bir aile toplulu─ču, Zimbabve, 2007
K─▒rsal b├Âlgede bir aile toplulu─ču, Zimbabve, 2007

T├Ânnies, modern ├Âncesi ve sonras─▒ndaki toplumsal yap─▒ aras─▒ndaki fark─▒ anlatmak i├žin Gemeinschaft (cemaat/toplum) ve Gesellschaft (cemiyet/topluluk) ┼čeklinde iki ayr─▒ kavram kullanm─▒┼čt─▒r. Gemeinschaft, akrabal─▒k, dostluk, tarihsel ve geleneksel ba─člarla birbirine ba─čl─▒, aidiyet duygusuna sahip olan genellikle k─▒rsal kesimlerde g├Âr├╝len toplulu─ču ifade ederken Gesellschaft ise Sanayi Devrimi’yle birlikte k├Âyden kente do─čru ger├žekle┼čen g├Â├žler sonucunda refah─▒ en ├╝st seviyeye ├ž─▒karma amac─▒yla s─▒k─▒ i┼čbirli─či i├žinde ├žal─▒┼čan, birbirine yabanc─▒ ve mesafeli bireylerin olu┼čturdu─ču kent toplumlar─▒n─▒ ifade eder.

K├Âm├╝r i┼č├žileri, ─░ngiltere, 1893
Ortak ├ž─▒karlar─▒ i├žin ├žal─▒┼čan k├Âm├╝r i┼č├žileri, ─░ngiltere, 1893

Durkheim de benzer ┼čekilde 1893 y─▒l─▒na ait yap─▒t─▒nda sanayile┼čme ├Âncesi topluluklarda benzerliklere ve ortak de─čerlere dayal─▒ mekanik dayan─▒┼čma kuruldu─čunu; sanayi sonras─▒nda ise insanlar─▒n birbirine gereksinim duyan bireyselle┼čmi┼č yabanc─▒lar─▒n aras─▒nda ya┼čad─▒klar─▒n─▒ ve aralar─▒nda organik dayan─▒┼čma kuruldu─čunu ifade etmi┼čtir.

Bu gibi tan─▒mlamalar neticesinde topluluk kavram─▒, siyasi anlam─▒n─▒n yan─▒nda sosyal ve k├╝lt├╝rel bir olu┼čum olarak ele al─▒nm─▒┼č ve insanlar─▒n do─čal ortam─▒ oldu─ču kabul├╝yle ahlaki bir de─čer kazanm─▒┼čt─▒r. Toplum kavram─▒ ise giderek yabanc─▒la┼čarak devlet kavram─▒ ile ├Âzde┼čle┼čtirilmi┼čtir.

ABD'de, ya┼čad─▒klar─▒ b├Âlgeyi ye┼čillendirme kampanyas─▒na kat─▒lan g├Ân├╝ll├╝ler, 2013
ABD'de, ya┼čad─▒klar─▒ b├Âlgeyi ye┼čillendirme kampanyas─▒na kat─▒lan g├Ân├╝ll├╝ler, 2013

Topluluk modelleri

Kurulu┼č ama├žlar─▒, i┼čleyi┼č ┼čekilleri, te┼čkilatlanmalar─▒, boyutlar─▒ gibi a├ž─▒lardan birbirinden farkl─▒ pek ├žok topluluk modeli vard─▒r. Bunlardan baz─▒lar─▒ ┼čunlard─▒r:

  • Mahalle toplulu─ču, ayn─▒ mahallede ya┼čayan kimselerin mahalleye ili┼čkin genel sorunlar─▒ tart─▒┼čmak, ├ž├Âz├╝m ├╝retmek i├žin olu┼čturduklar─▒ topluluklard─▒r.
  • Hem┼čehri gruplar─▒; ayn─▒ k├Ây, kasaba ya da beldede do─čmu┼č ve b├╝y├╝m├╝┼č ki┼čilerin veya oraya ayn─▒ yerden g├Â├ž etmi┼č ki┼čilerin bir araya gelmesi ile olu┼čturulan gruplard─▒r.
  • ├çevrimi├ži ├Â─črenme toplulu─ču, ├╝yelerinin anl─▒k mesajla┼čma ara├žlar─▒, mesaj panolar─▒, bloglar gibi dijital ara├žlar kullanarak bir konuda bilgi ve beceri edinmede birbirlerine yard─▒mc─▒ olduklar─▒ topluluklard─▒r. ├ľrne─čin caz m├╝zisyenlerin ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ web uygulamalar─▒ yoluyla farkl─▒ m├╝zisyenlerle payla┼č─▒p geri bildirim ald─▒klar─▒ ├ževrimi├ži bir platformun ├╝yeleri ya da bir sosyal aktivizm grubunun ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ alanda fark─▒ndal─▒k yaratmak ├╝zere e─čitim materyalleri payla┼čt─▒─č─▒, ├ževrimi├ži dersler d├╝zenlendi─či dijital e─čitim ortam─▒n─▒n─▒n kat─▒l─▒mc─▒lar─▒ birer ├ževrimi├ži ├Â─črenme toplulu─ču olu┼čturur.
  • Arma─čan ├žemberi, kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n kar┼č─▒l─▒─č─▒nda bir ┼čey beklemeden verebilecekleri ┼čeyleri ve ihtiya├ž duyduklar─▒ ┼čeyleri payla┼čt─▒klar─▒; arma─čanlar─▒n ve ihtiya├žlar─▒n e┼čle┼čtirildi─či yard─▒mla┼čma/hay─▒rseverlik topluluklard─▒r. Bir mutfak masas─▒ etraf─▒nda toplanan k├╝├ž├╝k gruplardan, resm├« kurulu┼člara kadar farkl─▒ ┼čekil ve boyutlarda olabilir.
  • ├ç─▒kar grubu, ├╝yelerinin ortak ├ž─▒karlar─▒n─▒ korumak (├Ârne─čin belli bir i┼čkolundaki ├žal─▒┼čanlar i├žin sosyal haklar elde etmek ve geli┼čtirmek), ya da ortak g├Âr├╝┼člerini ve davran─▒┼č bi├žimlerini korumak, yaymak, geli┼čtirmek (├Ârne─čin ├ževre duyarl─▒─č─▒n─▒ yayg─▒nla┼čt─▒rmak) i├žin uzmanl─▒─ča dayal─▒ olarak ├Ârg├╝tlenen, ├že┼čitli faaliyetlerde ve siyasi y├Ânetimden taleplerde bulunan topluluklard─▒r.
  • Bask─▒ grubu, ortak ├ž─▒karlar─▒ do─črultusunda organize olarak, siyasal karar alma s├╝recinde iktidar─▒ ve kamuoyunu etkilemeye ve hatta y├Ânlendirmeye y├Ânelik faaliyetler ortaya koyan topluluklard─▒r.

─░spanya'da e─čitim b├╝t├žesinin artmas─▒n─▒ talep eden ├Â─črenci topluluklar─▒, 2018
─░spanya'da e─čitim b├╝t├žesinin artmas─▒n─▒ talep eden ├Â─črenci topluluklar─▒, 2018

Topluluk olu┼čturma

Topluluk olu┼čturma, belirli bir b├Âlgede (semt, mahalle, k├Ây gibi) ya da konuda (refah art─▒rmak, trafik sorunu veya ├ževre kirlili─či sorunu ile m├╝cadele etmek gibi) ortak bir ihtiya├ž veya ilgiye sahip bireylerin bir topluluk yarat─▒lmas─▒ veya geli┼čtirmesi i├žin planl─▒ ├žal─▒┼čma ve uygulamalar ger├žekle┼čtirmektir. Bireylerin ortak de─čerler ve ├ž─▒karlar etraf─▒nda ili┼čkiler kurmas─▒ ve ili┼čkilerini geli┼čtirmesi ile topluluklar kurulur. Birlikte yemek yeme ya da kitap kul├╝b├╝ gibi basit etkinlikler, b├╝y├╝k ├Âl├žekli kitlesel bulu┼čma ve kutlamalar topluluk in┼čas─▒ i├žin yararlan─▒lan etkinliklere ├Ârnektir.

Topluluk geli┼čtirme

Sivil toplum ├Ânderlerinin, aktivistlerin, kat─▒l─▒mc─▒ vatanda┼člar─▒n ve topluluklar─▒ ├že┼čitli y├Ânlerden geli┼čtirmeye ├žal─▒┼čan profesyonellerin daha g├╝├žl├╝ ve ve direngen topluluklar olu┼čturmak ├╝zere yapt─▒klar─▒ uygulamalar, "topluluk geli┼čtirme" olarak adland─▒r─▒l─▒r.

Topluluk geli┼čtirme, ABD merkezli Uluslararas─▒ Toplum Geli┼čtirme Derne─či (IACD) taraf─▒ndan, bir profesyonel ├žal─▒┼čma alan─▒ ve bir akademik disiplin olarak ┼ču ┼čekilde tan─▒mlanm─▒┼čt─▒r:[8] "Toplumdaki bireylerin k─▒rsal ve kentsel ortamlarda gerek yerel, gerekse ortak ├ž─▒karlar─▒ veya ortak ilgi alanlar─▒na ili┼čkin topluluklar olu┼čturmak ├╝zere ├Ârg├╝tlenmeleri, e─čitilmeleri ve g├╝├žlendirilmeleri yoluyla kat─▒l─▒mc─▒ demokrasiyi, s├╝rd├╝r├╝lebilir kalk─▒nmay─▒, haklar─▒, e┼čitli─či, ekonomik f─▒rsat─▒ ve sosyal adaleti destekleyen uygulamaya dayal─▒ bir meslek ve akademik bir disiplindir. "

Topluluk ├╝yeleri

Topluluk ├╝yeleri, toplulu─čun niteli─čine ve topluluktaki kendi rollerine g├Âre "aktivist", "g├Ân├╝ll├╝", "hem┼čehri", "kom┼ču" gibi farkl─▒ isimler alabilir.

  • Aktivist, belirli sorunlara dikkat ├žekmek i├žin ├Âzel ama├žl─▒ etkinlik ger├žekle┼čtiren kimsedir. Aktivistler; sosyal, politik, ekonomik ve ├ževresel bir de─či┼čikli─či desteklemek, y├Ânlendirmek veya engellemek ├╝zere giri┼čimlerini bireysel olarak ger├žekle┼čtirebildikleri gibi, bir toplulu─čun i├žinde, toplulukla birlikte ger├žekle┼čtirebilirler. Aktivistler, eylem yapt─▒klar─▒ konuya g├Âre ├ževreciler, a├žl─▒k kar┼č─▒t─▒ aktivistler, ─▒rk├ž─▒l─▒k kar┼č─▒t─▒ aktivistler, sa─čl─▒k aktivistleri, vejetaryen aktivistler gibi adland─▒r─▒labilirler.
  • G├Ân├╝ll├╝, i├žinde bulundu─ču toplulukta herhangi bir kar┼č─▒l─▒k ya da ├ž─▒kar beklemeksizin bir i┼či yapmay─▒ ├╝stlenen ki┼čidir. G├Ân├╝ll├╝l├╝k, bireysel ├žabalarla s├╝rd├╝r├╝lebildi─či gibi bir kurumun ├žat─▒s─▒ alt─▒nda veya bir topluluk i├žinde de ger├žekle┼čebilir.
  • Kom┼ču, birbirine biti┼čik veya yak─▒n yerlerde ya┼čayan kimselerdir. Bu mekansal yak─▒nl─▒ktan ├Ât├╝r├╝ ortak sorunlar─▒ ve ortak ├ž─▒karlar─▒ ola kimseler, kom┼ču gruplar─▒ olu┼čturarak bir toplulu─čun par├žas─▒ olur.
  • Hem┼čehri, ayn─▒ yerde ikamet eden ya da ayn─▒ yerde do─čmu┼č ki┼čilerin olu┼čturdu topluluklar─▒n ├╝yelerine verilen isimdir.

topluluk kelimesi ne demek TDK s├Âzl├╝k anlam─▒ ve a├ž─▒klamas─▒ nedir?

topluluk, -─ču

1. isim Nitelikleri bak─▒m─▒ndan bir b├╝t├╝n olu┼čturan kimselerin hepsi; toplum, z├╝mre:

      "Bu m├╝┼čterek duygu ve anlay─▒┼č bir├žok zevkleri birle┼čtirir ve bir topluluk meydana getirirdi." - Abd├╝lhak ┼×inasi Hisar

2. isim Ayn─▒ yerde bulunan insan kalabal─▒─č─▒; cumhur.

3. isim Sanat├ž─▒ grubu.

4. isim Ayn─▒ t├╝rden canl─▒lar─▒n bir araya gelmesiyle olu┼čan k├╝me.

5. isim V├╝cudun dolgun olma durumu.

6. isim, m├╝zik M├╝zik eserlerini birden fazla ses veya sazla seslendirmek i├žin olu┼čturulan grup; ansambl:

      "├çok say─▒da amat├Âr topluluk sahneledi Nal─▒nlar'─▒." - Necati Cumal─▒

Yerbilim Terimleri S├Âzl├╝─č├╝ - 1971

─░ngilizce: aggregats, Frans─▒zca: agr├ęgat, Almanca: aggregot

Ba┼člang─▒├žta birbirinden ayr─▒ minerallerin, herhangi bir nedenle bir araya gelerek birlikte b├╝y├╝y├╝┼čler g├Âsteren bir topluluk durumuna gelmeleri.

Tiyatro Terimleri S├Âzl├╝─č├╝ - 1966

─░ngilizce: ensemble, Frans─▒zca: ensemble, Almanca: Ensemble

Bir tiyatroda oyuncular─▒n t├╝m├╝ne verilen ad.

Halkbilim Terimleri S├Âzl├╝─č├╝ - 1978

─░ngilizce: community, Frans─▒zca: communaut├ę, Almanca: Kommune

Birbirleriyle ├žok s─▒k─▒ i┼čbirli─či kurarak ortak bir ya┼čam sava┼č─▒ s├╝rd├╝ren, belli bir yerde ve bir arada oturan ailelerden olu┼čan birlik, bk. yerel b├Âl├╝k, k├Ây toplulu─ču, kr┼č. soy, s─▒n─▒f, boy, oymak, akrabal─▒k.

─░statistik Terimleri S├Âzl├╝─č├╝ - 1983

─░ngilizce: lot, Almanca: Los

bk. b├Âl├╝t.

Fizik Terimleri S├Âzl├╝─č├╝ - 1983

bk. y─▒─č─▒l─▒m.

Edebiyat ve S├Âz Sanat─▒ Terimleri S├Âzl├╝─č├╝ - 1948

Frans─▒zca: Cemiyet

(S├Âz sanat─▒ terimi) Gerek oranl─▒l─▒k (tenas├╝p) ve gerekse kar┼č─▒tlama (tezat) yoliyle anlamca birbiriyle ilgili bulunan kelimelerin bir araya toplanmas─▒.

G├Âsterim Sanatlar─▒ Terimleri S├Âzl├╝─č├╝ - 1983

─░ngilizce: company, Frans─▒zca: compagnie, troupe, Almanca: Theatertruppe, Ensemble

Belli say─▒da oyuncu, tasar─▒mc─▒, uygulay─▒mc─▒ ve uzmandan kurulu yerle┼čik ya da gezici tiyatro toplulu─ču.

Biyoloji Terimleri S├Âzl├╝─č├╝ - 1998

bk. kom├╝nite

Ekonometri Terimleri Kar┼č─▒l─▒klar S├Âzl├╝─č├╝ -

ensemble

topluluk

Kimya Terimleri S├Âzl├╝─č├╝ - 1981

─░ngilizce: community

Temel ilgi ve ├ž─▒karlarda ortakl─▒─č─▒ olan insan k├╝mesi.

Mant─▒k Terimleri S├Âzl├╝─č├╝ - 1976

─░ngilizce: population

#(pop├╝lasyon)#

Yorum G├Ânder

Daha yeni Daha eski