 |
| He-gassen parşömeninden bir detay |
He-gassen (Japonca: 屁合戦, kelime anlamı “Gaz Yarışmaları”), bazen Hōhi-gassen (放屁合戦, “Gaz Savaşı”) olarak da adlandırılır, Japon Edo Dönemi’nde (1603–1868) düzensiz veya anonim bir sanatçı tarafından yapılmış bir resim rulosu veya bu konuyu konu edinen Japon sanatı türüdür. Bu eserler, mizah unsuru olarak gaz çıkarmayı (flatulansı) betimler.
{tocify} $title={İçindekiler}
Genel Tanım
- He-gassen, Japon sanatında nadiren ele alınan bir temadır; başta Heian Dönemi’nin sonları (794–1185) civarında ortaya çıktığı kabul edilir.
- Bazı sanat tarihçileri, ünlü Japon sanatçısı Toba Sōjō (1053–1140)’nun, hayvanları betimlediği meşhur çizgi rulosu Chōjū-giga gibi eserler yanında, gaz temalı resimlere de yer verdiğini belirtir.
He-gassen Örnekleri
He-gassen konusu, Japon sanatında çeşitli eserlerde görülmüştür:
- Kachie Emaki – 15. yüzyıla ait, anonim eser (Mitsui Anma Müzesi).
- Hōhi Gassen Emaki – 1449 tarihli rulo (Suntory Sanat Müzesi).
- Hōhi Gassen Zu – Japon kayar ekran resmi (Kōchi Sanat Müzesi).
- Hōhi Gassen Emaki – 1867’ye tarihlenen iki parça (Kawanabe Kyōsai).
- Onara Gassen – 1921 tarihli eser (Ogawa Usen).
Bu örnekler, He-gassen’in hem Edo döneminde hem de sonrasında farklı sanatçılar tarafından işlendiğini gösterir.
Waseda Üniversitesi Rulosu
- Waseda Üniversitesi Kütüphanesi koleksiyonunda bulunan He-gassen rulosu dijitalleştirilmiştir.
- Rulo, 1846 tarihli olduğu belirtilen, yaklaşık 69 yaşındaki bir Fukuyama ressamı Airan tarafından yapılmış bir eser olarak tanımlanır. Bu eser, 1680 tarihli orijinal bir çalışmanın kopyası olduğu düşünülür. Ressamın tam kimliği kesin bilinmemektedir.
- Rulonun hikâyesi, sağdan sola doğru ilerler; başlangıçta farklı sosyal statüdeki erkeklerin gaz yarışması ile ilgili haberleri yaydığı sahneler, insanlar arasında gaz salınımı ve yemek pişirme gibi olaylarla devam eder.
 |
| He-gassen rulosunun tamamı |
Konunun Önemi
He-gassen, Japon sanatında ve mizahında olağandışı bir tema olarak görülür. Bazı araştırmacılar, bu tür eserlerin yalnızca komik betimlemeler olmadığını, aynı zamanda toplumsal ve kültürel bağlamlarda belirli imgeler içerdiğini tartışmıştır.
Kaynaklar ve İlgili İçerikler
- Japonyadaki bu tür sanat eserleri, Edo dönemi Japon mizahı ve popüler kültürü çalışmaları içinde örnek teşkil eder.
- Dijitalleştirilmiş rulo, Waseda Üniversitesi Kütüphanesi tarafından kamuya açıktır.