Ezgi ya da melodi (Yunanca: μελῳδία - melōidía) sözcüğü ses dizisi anlamına gelmektedir. Belli bir duyguyu yansıtması için yan yana getirilen notalar dizisine işaret etmektedir.
{tocify} $title={İçindekiler}
Duyguların anlatımı
Duygular sanatın her türü ile yansıtılabilir. Şiir, öykü, roman, destan, resim, mimari yapıt ile. Elbette müzik ile de. Dahası duyguların anlatımı bakımından müziğin eşsiz benzersiz bir güce sahip olduğu dahi söylenebilir. Bu güç müziği en eski sanat türü kılan nedendir. Gerçekten de müzik en eski sanat türü olmalıdır. İnsanların yaşadıkları en eski mağaralarda resimlere rastlanmış olması resmin en eski sanat türü olduğunu göstermez; müziğin böyle bir iz bırakabilme özelliğinden yoksun oluşu, onun en eski sanat türü oluşunun fark edilmesini engelleyen başlıca etkendir. Gene de farklı dilleri konuşan insanlar açısından müziğin ortak bir dil oluşturması değinilen konuda güçlü bir kanıt olarak değerlendirilebilir. Nitekim kendi diline benzemeyen dillerde söylenen müzikal yapıtlardan insanların hüzünlenebilmesi, bu sanat türünün bir ortak dil oluşu ve eskiliği konusunda sugötürmez bir kanıt sunmaktadır.
Ezginin işlevi
Burada müzikal yapıtın hüzün yaratabilme özelliği, onun içerdiği ezgiden kaynaklanmaktadır; çünkü ezgi müziğin somutlaşmış ortak dilidir; o, sanat yapıtı olarak kendisini ortaya koyan müzikten başka bir varlık değildir.
ezgi ne demek? TDK anlamı ve açıklaması
1. isim, müzik Belli kurallara göre düzenlenmiş, kulağa hoş gelen ses dizisi; ahenk, haz, nağme, melodi, şanson:
"Pir Sultan ağzından bir ezgi okuyup tüm yürekleri kendine bağladı." - Kemal Bilbaşar
2. isim, müzik Bir müzik parçasında baştan sona kadar belirli yerlerde tekrarlanan ses dizisi.
3. isim, mecaz Kulağa hoş gelen ses veya söz dizisi.
4. isim, mecaz ► tempo:
Bundan böyle aynı ezgide sürüp gidemez.
5. isim, ağızlardan ► sıkıntı.
Yazın Terimleri Sözlüğü - 1974
Türkçe: nağme, lahin
1. Belli bir kurala göre oluşturulan ve kulağa hoş gelen ses dizisi. 2. Makamla söylenen halk koşuğu türkü.
Dilbilgisi Terimleri Sözlüğü - 1972
Türkçe: ahenk, İngilizce: melody, Fransızca: mélodie, Almanca: Melodie
(Derleme.. sözün ezgisi) Söylemede sese verilen özel titrem.
Gösterim Sanatları Terimleri Sözlüğü - 1983
Türkçe: şarkı, İngilizce: song, Fransızca: chanson, Almanca: Lied
1. Güncel konulara, aşk konularına, yaşama sevincine değinen, kabarelerde söylenen şarkı. 2. Epik tiyatroda oyuncuların açıklamalı ezgileri.
Kelime Kökeni
Türkiye Türkçesinde ez- fiilinden +gI sonekiyle türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.
Tarihte En Eski Kaynak
- "bir tür hızlı beste" [ KâbusN, CamiF (1500 yılından önce) ]
- "bir nevi köylü bestesi" [ Ahmet Vefik Paşa, Lugat-ı Osmani (1876) ]
- "beste, nağme" [ c (1930) : Geçen gün bir arkadaşile birlikte ağır ezgi fıstıkı makam yürüyordu. ]