 |
| Samsun'da ücret karşılığı yolcu taşıyan bir fayton |
Fayton; körüklü, dört tekerlekli, atlı binek arabası.
{tocify} $title={İçindekiler}
Tarihi
Osmanlılar zamanında arabalara genellikle kupa adı verilirdi. Son zamanlarda talika, kinto, kâtip odası, lando denilen çeşitli tipte arabalar yapıldı. Bütün bunlarla sadece insan taşınırdı. Otomobilin icadından sonra fayton yavaş yavaş bırakıldı, büyük şehirlerde neredeyse tamamen ortadan kalktı. Anadolu kasabalarında ise sayısı azaldı. Son yıllarda özellikle turistik şekilde tekrar canlanan fayton kültürü birçok şehirde çoğaldı.
Türleri
Lando ile kupaların oturma yerleri tamamen kapalıdır. Tek veya çift atla çekilen faytonların körükleri yarı yarıya ve öne doğru kapanacak şekildedir, sürücü için ön kısımda yüksek bir yer vardır. Bir dönem İstanbul adalarında motorlu taşıt kullanma yasağı olduğu için faytonlar bu adaların özelliğini teşkil etmekteydi. 19 Haziran 2020 tarihinden itibaren Adalar'da elektrikli araç kullanılmakta.
Hindistan
Gharry veya gharri, özellikle Hindistan'da kullanılan, atların çektiği faytondur. Bir palkee gharry'si bir tahtırevan gibi şekillenmiştir.
Galeri
 |
| Pyin U Lwin, Myanmar'da bir gharry |
 |
| Britanya Hindistanı'nda bir gharry |
 |
| Galler'de bir fayton |
 |
| İstanbul'da bir fayton |
fayton ne demek? TDK anlamı ve açıklaması
Fransızca phaéton
1. isim Tek körüklü, dört tekerlekli, genellikle çift atlı binek arabası; payton:
"Kır atların çektiği bir faytonla gelirdi." - Peyami Safa
2. isim, hayvan bilimi Perde ayaklılardan, sıcak deniz kıyılarında yaşayan, uzun kuyruklu bir kuş (Phaeton).
Kelime Kökeni
Fransızca phaéton "kiralık at arabası" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Phaëton "mitolojide Helios"un at arabasını ödünç alıp deviren oğlu" özel adından türetilmiştir.
Tarihte En Eski Kaynak
- fayton/faytoncu [ Sultan ve Kamuoyu: Osmanlı Modernleşme Sürecinde.. (1840) ]
- payton [ Basiretçi Ali Bey, İstanbul Mektupları (1873) ]