 |
| Kokain Hidroklorür Tozu |
Kokain veya bilimsel adıyla benzoilmetilekgonin, koka bitkisinin yapraklarından elde edilen ve benzoilekgoninin metil esteri olan kristalize ve beyaz bir toz halinde tropan bir alkaloid. Kokain (Cocaine) kelimesi "coca"ya "-in" eki getirilmesiyle türetilmiştir. Bu madde merkezî sinir sistemi üzerine uyuşturucu, uyarıcı ve iştahın bastırılması gibi etkiler yapar. Özellikle dopamin, noradrenalin ve serotonin geri-alınım engelleyicisidir ve bu yollarla mezolimbik yolu etkileyerek bağımlılık yapabilmektedir. Yine de özellikle bölgesel anestezide, uygulandığı yerin hücrelerini uyuşturup ağrıyı azalttığı için çocuklarda bile, göz, burun ve boğaz ameliyatlarında kullanılan bir ilaç olmuştur. Günümüzde ise yerini daha az yan etkisi olan prokain (novokain) gibi ilaçlar almıştır. Prokain kokainden daha az toksik olup, bağımlılık yapıcı etkisi daha düşüktür.
Kokainin tıp haricindeki kullanımı, bulundurulması, üretimi ve dağıtımı dünyadaki ülkelerin çoğunda yasal değildir ve hemen hemen hepsinde yasaktır.
Kokain, ilk keşfedilen bölgesel (lokal) anesteziktir. Güney Amerika'da yetişen koka ağacının (Erythroxylum coca) yapraklarında bulunan bu alkaloid dopamin salınımını arttırarak bağımlılık yapar ve ağacın esas memleketi Şili, Peru ile Bolivya'dır.
{tocify} $title={İçindekiler}
Hakkında bilgi nedir?
Psikolojik: Yüksek
Genel: Yüksek
BR: F1
CA: Çizelge I
DE: Anlage III (özel reçete gerekir)
NZ: Sınıf A
UK: Sınıf A
US: Çizelge II
UN: Narkotik Çizelgeler I ve III
İnsüflasyon: %60–80
Burun spreyi: %25–43
Tarihte kokain
Uzun yıllar önce bazı Güney Amerika yerlileri, açlığın etkisini atmak ve zihni faaliyeti hızlandırmak maksadıyla koka yapraklarını çiğneyerek kokain alkaloidini alırlardı. 1859 yılında Avusturyalı araştırmacı Carl von Scherzer koka yapraklarını Avrupa'ya getirdi. İlk defa 1860'ta koka yapraklarından kokain Wöhler tarafından izole edilmiştir. Lokal anestezik tesiri 1868'de anlaşılmışsa da ilk kez 1884'te bir göz ameliyatında kullanılmıştır.
Birçok araştırmacı da kokaini izole ederek dil üzerindeki etkisini izah ettiler. 1884 yılında kokainin uyuşturucu etkisi açıklandı. 1898'de konstitüsyonu ve sentezi yapılmıştır. Nihayet 1902 yılında Almanya'da uyuşturucu olarak sentez edildi.
1880 yılında Amerikalı Cerrah William Halsted, mevzi (lokal, yerel) uyuşturucu olarak tıpta kullanmaya başladı. Fakat deneme mahiyetinde kendisi ve asistanları da kullanınca uyuşturucu bağımlılığına düştüler.
 |
| 1880'li yıllarda kokainin bugünkü yan etkileri tam olarak bilinmiyor ve kontrolsüzce her alanda kullanılıyordu. Bu masum reklam broşüründe kokain içeren bir diş ağrısı ilacının tanıtımı yapılıyor. |
Farmakolojik özellikleri
Tedavide suda kolay çözünen klorhidratı kullanılır. Kokain hidroklorürün %1-4'lük çözeltileri sadece yüzeyel anestezi için boğaz ve burun mukozalarında kullanılır. Tedavi dozundan fazla kullanılınca solunum sistemini felce uğratarak ölüme neden olur. Kokainin sakıncalı tarafı bağımlılık yapması ve uzun vadede sağlık sorunlarına yol açmasıdır.
Etkisini dopamin nörotransmitterini hücrelere taşıyan dopamin taşıyıcı proteinler üzerinden gösteren kokain, sinirleri tesirsiz hale getirir ve uygulandığı bölgede uyuşturma yapar. Düşük dozlarla kana geçtiğinde bir zindelik ve zevk ve öfori hissi verir. Bu durum, çoğu kimseleri uyuşturucu bağımlılığına sürükler. Bu kimseler, enjeksiyon veya burna çekmek suretiyle keyif verici olarak kullanırlar. Kokain, keza bir hücre öldürücü olup, bir bölgede, uzun bir süre kalırsa veya yüksek dozda alınırsa hücreleri öldürür.
kokain ne demek? TDK anlamı ve açıklaması
isim, kimya, Fransızca cocaïne
Koka yapraklarından çıkarılan ve bağımlılık yapan uyuşturucu bir madde:
"Kocası kokain alır, zati hep bu yüzden satıp savdılar." - Falih Rıfkı Atay
Kelime Kökeni
Fransızca cocaïne "koka bitkisinden elde edilen uyarıcı madde" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Almanca aynı anlama gelen Kokain sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1856 Albert Niemann, Alm. kimyacı.) Bu sözcük İspanyolca coca "Güney Amerika"ya özgü bir bitki" sözcüğünden türetilmiştir. İspanyolca sözcük Quechua (İnka) dilinde aynı anlama gelen coca sözcüğünden alıntıdır.
Tarihte En Eski Kaynak
[ Mehmet Bahaettin, Yeni Türkçe Lugat (1924) ]