serander

 

Serander, Sürmene köylerinde paska olarak adlandırılır

Serander Karadeniz Bölgesi'nde genelde kiler ya da tahıl ambarı olarak kullanılan tahtalardan yapılan genellikle dört nadiren altı, sekiz hatta on iki direkli küçük ahşap yapıların adıdır.[1] Göçler vasıtasıyla Batı Karadeniz yerleşimlerinde günlük kullanımdadır. Bina batı Gürcistan'da da yaygındır.

{tocify} $title={İçindekiler}

Yöresel adlar

• Trabzon: Serander, Ξεραντέρ (kserander)
• Giresun ve Ordu: Serenti, Tekir
• Zonguldak: Seren
• Sürmene: Paska
• Rize: Nayla, Naliya
• Artvin: Bagen
• Gürcistan: Naliya (ნალია)

Yapı

Seranderler, dört tane direk üzerine oturtulur ve serandere çıkmak için herhangi ek bir merdiven yapılmaz, ayak olarak kullanılan dikmelerine ters koni biçiminde ağaç tekerler yerleştirilmiştir. Kişi serandere çıkacağı zaman merdiveni serandere dayar ve öyle çıkar, bunun amacı yabani hayvanların girişi ve çıkışı önlenmektir. Seranderlerin direkleri 100 yıl önceye kadar ardıç ağaçlarından yapılırdı. Şu an ise bunun için özel bir ağaç seçilmemektedir.

Bu serander direklerinin ardıç olması ve Karadeniz kemençesinin en güzel ses tınısını serander ardıç direklerinde bulması nedeniyle, kemençe yapımında eski serander direkleri kullanılır, ama günümüzde ardıçtan yapılan serander direğine rastlamak çok düşük bir ihtimaldir. Eski yıkılan seranderlerin direkleri genelde kemençeciler tarafından alınmıştır.

serander ne demek? TDK anlamı ve açıklaması

Derleme Sözlüğü (Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü)

serander

Kazıklar üstüne çit örtülerek yapılan tahıl ambarı.

*Vakfıkebir, *Maçka -Trabzon
Türkiye'de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü
Ankara,Türk Dil Kurumu,1978
cilt: 10

S-T ( sa - tüzlük )

Kelime Kökeni

Yeni Yunanca ksirándiro ξηράνδιρο  "kuru erzak deposu" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Yeni Yunanca ksiros ξηρός  "kuru" ve Yeni Yunanca ándiro άνδηρο  "seki, balkon" sözcüklerinin bileşiğidir. Daha fazla bilgi için musandıra maddesine bakınız.

Tarihte En Eski Kaynak

"Karadeniz bölgesine özgü ahşap erzak deposu" [ Türkiye'de Halk Ağızlarından Derleme Sözlüğü (1960 yılından önce) ]