astrofizik

 

astrofizik

Astrofizik, g├Âk fizi─či ya da y─▒ld─▒z fizi─či, g├Âk cisimlerinin, uzaydaki konumu ile devinimlerindense yap─▒lar─▒n─▒ saptamak ad─▒na fizik ve kimya ilkelerini kullanan g├Âkbilim dal─▒. Bu incelemeler i├žin tek bilgi kayna─č─▒ g├Âk cisimlerinden yay─▒lan ─▒┼č─▒k ve di─čer elektromanyetik dalgalard─▒r. Bu dalgalar─▒ tespit eden aletler vas─▒tas─▒yla toplanan bilgiler, fizik ve kimya bilimlerinde elde edilen sonu├žlarla kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒larak de─čerlendirilir ve yorumlan─▒r.

Karanl─▒k madde

─░lk olarak Fritz Zwicky taraf─▒ndan 1933'te ├Âne s├╝r├╝len bu kavram, uzun y─▒llar ciddiye al─▒nmam─▒┼čt─▒r. 1970'te Vera Rubin taraf─▒ndan tekrar ├Âne s├╝r├╝lm├╝┼č, ancak 2006 A─čustos'ta bilim d├╝nyas─▒nda kabul g├Ârm├╝┼čt├╝r. Karanl─▒k madde ─▒┼č─▒n─▒m yolu ile de─čil, dinamik sistemler (g├Âk adalar─▒n d├Âng├╝sel h─▒zlar─▒, g├Âk adan─▒n ba┼čka g├Âk adalar i├žindeki y├Âr├╝ngesel h─▒zlar─▒ vs.) sayesinde saptanabilir.

Karanl─▒k enerji

Evreni geni┼čletti─či varsay─▒lan karanl─▒k enerji ile karanl─▒k maddenin, evrenin %95'ini meydana getirdi─či d├╝┼č├╝n├╝lmektedir. Karanl─▒k enerji kavram─▒ ilk olarak 1980 y─▒l─▒nda Alan Guth, 1998 y─▒l─▒nda Brian Schmidt ve Saul Perlmutter taraf─▒ndan ├Âne s├╝r├╝lm├╝┼čt├╝r. Asl─▒nda karanl─▒k enerjinin varl─▒─č─▒n─▒ ilk olarak Albert Einstein, genel g├Ârelilik ├žal─▒┼čmalar─▒nda evrenin devaml─▒ geni┼člemesi gerekti─čini hesaplayarak saptam─▒┼čt─▒r fakat statik evren d├╝┼č├╝ncesine ters d├╝┼čt├╝─č├╝ i├žin bu enerjinin sebep oldu─ču geni┼čleme durumunu denklemine kozmolojik sabit ekleyerek dengelemi┼čtir. Sonraki y─▒llarda Edwin Hubble ile ba┼čka bilim insanlar─▒n─▒n ├žal─▒┼čmalar─▒, evrenin geni┼čledi─čini ortaya koymu┼čtur. Bunlar─▒n ard─▒ndan Einstein ise bu sabiti "hayat─▒n─▒n en b├╝y├╝k hatas─▒" olarak tarif etmi┼čtir.

astrofizik ne demek TDK s├Âzl├╝k anlam─▒ ve a├ž─▒klamas─▒ nedir?

astrofizik, -─či

isim, g├Âk bilimi, Frans─▒zca astrophysique

Y─▒ld─▒z fizi─či.

Yorum G├Ânder

Daha yeni Daha eski