Avrupa

 

Avrupa

Avrupa, kuzeyde Arktik Okyanusu, bat─▒da Atlantik Okyanusu, g├╝neyde Akdeniz ve do─čuda Asya ile ├ževrili bir k─▒tad─▒r. Avrupa'n─▒n Asya'dan Ural Da─člar─▒, Ural Nehri, Hazar Denizi, B├╝y├╝k Kafkaslar, Karadeniz ve T├╝rk Bo─čazlar─▒n─▒n su yollar─▒ ile ayr─▒ld─▒─č─▒ kabul edilir.

Avrupa'n─▒n y├╝z├Âl├ž├╝m├╝ yakla┼č─▒k 10.18 milyon km²'dir ve bu da onu en k├╝├ž├╝k ikinci k─▒ta yapmaktad─▒r. Co─črafi olarak k─▒tan─▒n %39'unu, n├╝fusunun ise %15'ini olu┼čturan Rusya, Avrupa'n─▒n en b├╝y├╝k ve en kalabal─▒k ├╝lkesidir. 2021 y─▒l─▒ itibar─▒yla Avrupa'n─▒n toplam n├╝fusu yakla┼č─▒k 745 milyondur.

Avrupa k├╝lt├╝r├╝, soyu Antik Yunan ve Antik Roma'ya kadar uzanan Bat─▒ uygarl─▒─č─▒n─▒n ba┼člang─▒├ž noktas─▒d─▒r. MS 476'da Bat─▒ Roma ─░mparatorlu─ču'nun ├ž├Âk├╝┼č├╝ ve ard─▒ndan gelen Kavimler G├Â├ž├╝, Avrupa'n─▒n antik tarihinin sonu, Orta ├ça─č'─▒n ise ba┼člang─▒c─▒ oldu. R├Ânesans h├╝manizmi, co─čraf├« ke┼čifler, sanat ve bilim, modern ├ža─ča ├Ânc├╝l├╝k etti. Portekiz ve ─░spanya taraf─▒ndan ba┼člat─▒lan Ke┼čif ├ça─č─▒'ndan bu yana, Avrupa k├╝resel meselelerde bask─▒n bir rol oynad─▒. 16. ve 20. y├╝zy─▒llar aras─▒nda, Avrupal─▒ g├╝├žler ├že┼čitli zamanlarda Amerika k─▒tas─▒n─▒, neredeyse t├╝m Afrika ve Okyanusya'y─▒ ve Asya'n─▒n ├žo─čunlu─čunu s├Âm├╝rgele┼čtirdiler.

Ayd─▒nlanma ├ça─č─▒, ard─▒ndan gelen Frans─▒z Devrimi ve Napolyon Sava┼člar─▒, k─▒tay─▒ 17. y├╝zy─▒l─▒n sonundan 19. y├╝zy─▒l─▒n ilk yar─▒s─▒na kadar k├╝lt├╝rel, politik ve ekonomik olarak ┼čekillendirdi. 18. y├╝zy─▒l─▒n sonunda B├╝y├╝k Britanya'da ba┼člayan Sanayi Devrimi, ├Ânce Bat─▒ Avrupa'da, sonras─▒nda t├╝m D├╝nyada radikal ekonomik, k├╝lt├╝rel ve sosyal de─či┼čime yol a├žt─▒. Her iki d├╝nya sava┼č─▒ da ├žo─čunlukla Avrupa'da ger├žekle┼čti, 20. y├╝zy─▒l─▒n ortalar─▒nda Sovyetler Birli─či ve Amerika Birle┼čik Devletleri'nin ├Âne ├ž─▒kmas─▒, Bat─▒ Avrupa'n─▒n d├╝nya meselelerindeki hakimiyetinin azalmas─▒na neden oldu. So─čuk Sava┼č s─▒ras─▒nda Avrupa, 1989 Devrimleri'ne, Berlin Duvar─▒'n─▒n y─▒k─▒lmas─▒na ve Sovyetler Birli─či'nin da─č─▒lmas─▒na kadar Bat─▒'da NATO, Do─ču'da Var┼čova Pakt─▒ aras─▒nda Demir Perde boyunca b├Âl├╝nd├╝.

1949'da, ortak hedeflere ula┼čmak, gelecekteki sava┼člar─▒ ├Ânlemek ve Avrupa'y─▒ birle┼čtirmek fikriyle Avrupa Konseyi kuruldu. Avrupa b├╝t├╝nle┼čmesi fikri, bir konfederasyon ve bir federasyon aras─▒nda yer alan ve ayr─▒ bir siyasi varl─▒k olan Avrupa Birli─či'nin kurulmas─▒na yol a├žt─▒. AB, Bat─▒ Avrupa'da kuruldu, ancak 1991'de Sovyetler Birli─či'nin ├ž├Âk├╝┼č├╝nden bu yana do─čuya do─čru geni┼člemektedir. Avrupa Birli─či ├╝lkelerinin ├žo─čunun para birimi Euro'dur.

{tocify} $title={─░├žindekiler}

Etimoloji

Avrupa, Sami dillerde Erep (yahut Irib), g├╝ne┼čin batt─▒─č─▒ taraf anlam─▒na gelir. Fenikelilerden Yunanlara ge├žen bu ad, Yunancada Europa olmu┼č ve Ege Denizi'ne g├Âre bat─▒da bulunan ├╝lkelere bu ad verilmi┼čtir.

Ayr─▒ca mitolojide Fenike kral─▒ Agenar ile Telepassa'n─▒n k─▒z─▒n─▒n ad─▒d─▒r. Bo─ča ┼čekline giren Zeus taraf─▒ndan ─░da'ya ka├ž─▒r─▒lm─▒┼č, Zeus'tan Minos, Sarppedon ve Rhadamnthys isminde ├╝├ž o─člu olmu┼čtur, ad─▒ bu yar─▒madaya verilmi┼čtir.

Kelime K├Âkeni

─░talyanca ayn─▒ anlama gelen Europa s├Âzc├╝─č├╝nden al─▒nt─▒d─▒r. ─░talyanca s├Âzc├╝k Latince ayn─▒ anlama gelen Europa s├Âzc├╝─č├╝nden evrilmi┼čtir. Bu s├Âzc├╝k Eski Yunanca Europ─ô ╬Á¤ů¤ü╬┐¤Ç╬Ě  "Bat─▒ ├╝lkelerinin genel ad─▒" s├Âzc├╝─č├╝nden al─▒nt─▒d─▒r. Yunanca s├Âzc├╝k Aramice/S├╝ryanice ╦ür─ôb─ü ÎóÎĘÎĹÎÉ  "g├╝n bat─▒m─▒, Bat─▒" s├Âzc├╝─č├╝nden al─▒nt─▒d─▒r. Aramice/S├╝ryanice s├Âzc├╝k Akat├ža ayn─▒ anlama gelen er─ôbu s├Âzc├╝─č├╝ ile e┼č k├Âkenlidir. Daha fazla bilgi i├žin garp maddesine bak─▒n─▒z.

Tarihte En Eski Kaynak

Evropa [ Kâtip Çelebi, Tuhfet-ül Kibar fi Esfar-ül Bihar (1648) ]

Avrupa siyasi haritas─▒
Avrupa siyasi haritas─▒


Tarihi

├ľteden beri b├╝y├╝k krall─▒k ve imparatorluklara be┼čiklik yapm─▒┼č bu yar─▒mada, end├╝stri devriminden sonra da geli┼čmi┼čli─čini korumu┼č ve di─čer t├╝m k─▒talara g├Âre end├╝strile┼čmesini k─▒sa s├╝rede tamamlam─▒┼čt─▒r.

Avrupa'n─▒n ├Ânemi; konumu, y├╝z ├Âl├ž├╝m├╝, do─čal kaynaklar─▒, n├╝fusu ve fiziki ├Âzelliklerinden de─čil sahip oldu─ču insan kayna─č─▒ ve onun niteliklerinden ileri gelmektedir. ─░yi e─čitilmi┼č insanlardan olu┼čan n├╝fus, bilim ve teknolojide g├Âstermi┼č oldu─ču ilerlemeler sayesinde ekonomik y├Ânden de geli┼čmi┼č ve y├╝ksek bir hayat standard─▒na ula┼čm─▒┼čt─▒r. Do─čal kaynaklar─▒ g├Ârece az olan Avrupa, bu geli┼čmesini tamamen e─čitimli insan kayna─č─▒na ve s├Âm├╝rgecilik sisteminin kazan─▒mlar─▒na bor├žludur. G├╝n├╝m├╝zde d├╝nyan─▒n en b├╝y├╝k g├╝├ž oda─č─▒ olan ABD'nin halk─▒ da b├╝y├╝k oranda Avrupa k├Âkenlidir. Ayr─▒ca bilimsel ve teknolojik geli┼čmelerin kilometre ta┼člar─▒ olan ├Ânemli bulu┼člar─▒n ├žo─ču da Avrupal─▒lar taraf─▒ndan ger├žekle┼čtirilmi┼čtir. Avrupa ├╝lkelerinin her y├Ânden birle┼čmesini ama├žlayan ve bu yolda ├Ânemli a┼čamalar ger├žekle┼čtiren Avrupa Birli─či, Avrupa'n─▒n yery├╝z├╝ndeki g├╝c├╝n├╝ ve ├Ânemini daha da art─▒rmaktad─▒r.

1990 y─▒l─▒na kadar (So─čuk Sava┼č'─▒n bitimi) Avrupa'da birbirinden farkl─▒ siyasal ve ekonomik sistemler ve bunlar─▒n temsilcilerinden olu┼čan bloklar mevcuttu. Bunlardan biri, ┼čimdi de mevcut olan ├žok partili demokratik sistemi ve serbest piyasa ekonomisini uygulayan Bat─▒ Bloku, di─čeri ise tek partili sosyalist siyasal sistemle ekonomiyi uygulayan Do─ču Bloku'ydu. Ancak Do─ču Bloku'nun lideri olan SSCB'nin ekonomik ve siyasal sisteminin iflas etmesiyle do─ču blo─ču da ├ž├Âkm├╝┼čt├╝r. Eski Do─ču Bloku ├╝lkeleri, ekonomik ve siyasal sistem olarak Bat─▒ Bloku'na yak─▒nla┼čma yolunda ├Ânemli ad─▒mlar atm─▒┼člard─▒r. ├çok partili demokratik sisteme ve serbest pazar ekonomisine ge├ži┼č yapman─▒n sanc─▒lar─▒ b├╝y├╝k oranda atlat─▒lm─▒┼čt─▒r. Avrupa Birli─či'ne yap─▒lan ba┼čvurular olumlu kar┼č─▒lanm─▒┼č ve ba┼čvuran ├╝lkeler ile AB aras─▒nda uyum ├žal─▒┼čmalar─▒ s├╝rd├╝r├╝lmektedir. Do─ču Bloku'nun askeri ├Ârg├╝t├╝ olan Var┼čova Pakt─▒ da da─č─▒t─▒lm─▒┼č ve eski Do─ču Bloku ├╝lkeleri, Bat─▒ Avrupa'n─▒n askeri ├Ârg├╝t├╝ olan NATO'ya girmek i├žin ba┼čvuruda bulunmu┼člar, bu konuda ├Ânemli geli┼čmeler sa─člam─▒┼člard─▒r. B├Âylece Avrupa'da 1990 ├Âncesinin askeri, ekonomik ve siyasi kutupla┼čmas─▒ ├Ânemli ├Âl├ž├╝de ortadan kalkm─▒┼čt─▒r.

Avrupa'n─▒n k├╝lt├╝rel b├Âlgeleri
Avrupa'n─▒n 20. y├╝zy─▒l ba┼člar─▒nda varsay─▒lan 'k├╝lt├╝rel' b├Âlgeleri.

Co─črafya

Avrupa geleneksel olarak D├╝nya'daki 7 k─▒tadan biri olarak d├╝┼č├╝n├╝lmekle birlikte asl─▒nda Asya ile co─črafi a├ž─▒dan ba─člant─▒l─▒ bir k─▒tad─▒r ve bazen Avrasya ad─▒ alt─▒nda an─▒l─▒r. Avrupa'n─▒n geleneksel tan─▒m─▒na g├Âre Ural Da─člar─▒ Avrupa'n─▒n do─čudaki s─▒n─▒r─▒n─▒ olu┼čtururlar. G├╝neydo─ču'daki s─▒n─▒r─▒n─▒ Ural Nehri olu┼čturur. S─▒n─▒r Hazar denizi, Kafkas Da─člar─▒n─▒n zirveleri boyunca devam eder, Karadeniz, ─░stanbul Bo─čaz─▒, Marmara Denizi ve ├çanakkale Bo─čaz─▒'yla belirlenir. Akdeniz Avrupa'n─▒n g├╝ney s─▒n─▒r─▒n─▒, Kuzey Buz denizi kuzey s─▒n─▒r─▒n─▒, Atlas Okyanusu ise kuzey ve bat─▒ s─▒n─▒r─▒n─▒ belirler. ─░zlanda Avrupa'dan ├žok Kuzey Amerika'ya yak─▒n olmakla birlikte Avrupa'n─▒n bir par├žas─▒ olarak say─▒lmaktad─▒r. Avrupa yar─▒madas─▒ g├╝neyde Afrika k─▒tas─▒na olduk├ža yakla┼č─▒r (Cebelitar─▒k Bo─čaz─▒ 14 km). G├╝neydo─čuda ise Asya ile hemen hemen biti┼čir (─░stanbul Bo─čaz─▒ 0,7 km., ├çanakkale Bo─čaz─▒ 1,3 km.).

Avrupa'n─▒n y├╝z ├Âl├ž├╝m├╝ 10.523.000 km² dir. Bu ise yery├╝z├╝n├╝n %2'i, karalar─▒n %7'si Avrasya'n─▒n 1/5'i demektir. Avrupa, yakla┼č─▒k olarak harita ├╝zerinde 35 ile 70 kuzey paralel daireleri ile 10 ile 60 do─ču meridyenlerinin ├žer├ževeledi─či bir ├╝├žgene benzer. Yar─▒madada 0-4 saat dilimleri yer al─▒r.

Avrupa'n─▒n u├ž noktalar─▒ ise; kuzeyde Kuzey burnu (71° 10' kuzey enlemi), g├╝neyde Mora'daki Mani Yar─▒madas─▒'nda bulunan Matapan burnu (36° 23' kuzey enlemi), Bat─▒da Rocca (Portekiz) burnu (9° 29' bat─▒ boylam─▒), do─čuda Ural da─člar─▒ (60° do─ču boylama)'d─▒r. Rocca burnu ile Ural Da─člar─▒ aras─▒ndaki uzunluk 5500 km, Kuzey burnu ile Matapan burnu aras─▒ndaki geni┼člik 3800 km'dir.

Avrupa ├╝lkeleri k├╝lt├╝rleri, co─črafi konumlar─▒, yani bulunduklar─▒ yer, ekonomik, sosyal geli┼čmi┼člik gibi kriterler g├Âz ├Ân├╝nde bulundurularak; Bat─▒ Avrupa ├╝lkeleri, Kuzey Avrupa ├ťlkeleri (─░skandinavya ve Balt─▒k ├╝lkeleri), Akdeniz ├╝lkeleri, Orta Avrupa ├╝lkeleri, Do─ču Avrupa ├╝lkeleri ve Balkan ├ťlkeleri gibi gruplara ayr─▒lmaktad─▒r.

Avrupa'n─▒n genel co─črafi ├Âzellikleri ┼č├Âyledir:

  • Avrupa bir devrimler yar─▒madas─▒d─▒r. ├ľzellikle demokrasi, end├╝striyel ve bilimsel a├ž─▒dan d├╝nyay─▒ etkileyen devrimleri ger├žekle┼čtirmi┼čtir.
  • N├╝fus yo─čunlu─čunun fazla oldu─ču bir yar─▒madad─▒r. Hayat seviyesi y├╝ksektir. N├╝fus art─▒┼č─▒ ├žok azd─▒r. Hatta baz─▒ ├╝lkelerde n├╝fus azalmas─▒ vard─▒r.
  • Avrupa, d├╝nyada ihracat ve ithalatta ├Ânde gelen yar─▒madad─▒r. D├╝nyada ├╝retilen end├╝stri ├╝r├╝nlerinin ├╝├žte biri bu k─▒taya aittir.
  • End├╝strile┼čmi┼č ├╝lkelerin topland─▒─č─▒ bir k─▒tad─▒r. Birle┼čik Krall─▒k (─░ngiltere), Fransa, ─░talya ve Almanya end├╝strile┼čme a├ž─▒s─▒ndan ├žok ileri durumdad─▒r.
  • ├çe┼čitli uluslara mensup insanlar─▒n ya┼čad─▒─č─▒ Avrupa'da 50 civar─▒nda devlet vard─▒r. Kom┼ču ├╝lkeler aras─▒nda dil, ekonomik ve k├╝lt├╝rel a├ž─▒dan ├Ânemli farklar bulunur.

Avrupa Bayra─č─▒
Avrupa Bayra─č─▒, Avrupa Birli─či taraf─▒ndan da kullan─▒l─▒yor

Avrupa'ya ait ├Âl├ž├╝mler

  • Y├╝z├Âl├ž├╝mleri: 10.600.000
  • N├╝fusu: 743.000.000 ki┼či
  • N├╝fus yo─čunlu─ču: 70 ki┼či/km²
  • En y├╝ksek ve en al├žak noktas─▒: Elbruz Da─č─▒ 5642 m(Rusya Kafkaslar─▒), Hazar Denizi'nin kuzeyi -28m.
  • En b├╝y├╝k g├Âl├╝: Ladoga G├Âl├╝ -18.400
  • En b├╝y├╝k adas─▒: B├╝y├╝k Britanya

Ekonomi

Avrupa ekonomisi, 50 farkl─▒ devlet i├žinde 743 milyondan fazla ki┼čiyi kapsar. Benzer di─čer k─▒talar, Avrupa devletlerinin farkl─▒ zenginlikleri, en fakirlerinin di─čer k─▒talardaki en fakir devletlerin ya┼čam standartlar─▒ndan ve GSY─░H ko┼čullar─▒ndan ├žok ├╝st├╝nde olmas─▒na ra─čmen. Zenginlikler fark─▒ en kabaca Avrupa boyunca bat─▒-do─ču b├Âl├╝m├╝nde g├Âr├╝lebilir. Bat─▒ Avrupa ├╝lkelerinin hepsi y├╝ksek GSY─░H ve ya┼čam standartlar─▒na sahipken Avrupa ekonomilerinin pek ├žo─ču hala eski Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti ve ├ž├Âken Sovyetler Birli─či'nden has─▒l olmaktad─▒r. Buradaki Avrupa s├Âzc├╝─č├╝ Avrupa ekonomisi s─▒n─▒rlar─▒n─▒ Asya'da K─▒br─▒s s─▒n─▒r─▒ olarak i├žerir.

K─▒ta olarak Avrupa d├╝nyada en b├╝y├╝k ekonomiye sahiptir. Avrupa'n─▒n en geni┼č ulusal ekonomisi Almanya olup, nominal GSY─░H s─▒ralamas─▒nda d├╝nyada 3. s─▒rada, sat─▒n alma g├╝c├╝ paritesi'ne (SAGP) g├Âre be┼činci s─▒radad─▒r. Avrupa'n─▒n ikincisi Birle┼čik Krall─▒k olup, nominal GSY─░H'de d├╝nyada 5. s─▒rada ve SAGP'de dokuzuncudur. Avrupa Birli─či d├╝nyan─▒n en geni┼č (IMF ve D├╝nya Bankas─▒'na g├Âre 2005) veya ikinci en geni┼č ekonomisidir. (CIA World Factbook-2006)

Demografi

2017 y─▒l─▒ Birle┼čmi┼č Milletler tahminlerine g├Âre Avrupa'da yakla┼č─▒k 742 milyon ki┼či ya┼čamakta olup; bu de─čer d├╝nya n├╝fusunun dokuzda birinden biraz fazlas─▒na tekab├╝l etmektedir. Bu tahmin 38 milyon ki┼činin ya┼čad─▒─č─▒ Sibirya'y─▒ saym─▒┼č, ancak T├╝rkiye'nin Avrupa'da yer alan b├Âlgelerindeki 12 milyon ki┼čiyi dahil etmemi┼čtir. K─▒ta, Asya'dan sonra en y├╝ksek n├╝fus yo─čunlu─čuna sahiptir. Avrupa'n─▒n ve d├╝nyan─▒n en y├╝ksek n├╝fus yo─čunlu─čuna sahip devleti Monako olmaktad─▒r.

├ço─ču ├╝lkenin d├╝┼č├╝k do─čum oran─▒na sahip oldu─ču Avrupa'da n├╝fus art─▒┼č─▒n─▒n %85'inden g├Â├žmenler sorumludur. K─▒ta, yakla┼č─▒k 71 milyon g├Â├žmen ile d├╝nyadaki b├Âlgeler i├žerisinde en y├╝ksek g├Â├žmen n├╝fusunu bar─▒nd─▒rmaktad─▒r. 2017'de AB ├╝yesi ├╝lkelere toplamda 2,4 milyon ki┼či AB d─▒┼č─▒ ├╝lkelerden g├Â├ž etmi┼čtir.

Tarihi a├ž─▒dan 16. y├╝zy─▒ldan beri Avrupa'dan Yeni D├╝nya'ya yap─▒lan g├Â├žler ile de bu b├Âlgelerde Avrupa k├Âkenli topluluklar olu┼čmu┼čtur. Kuzey Amerika'n─▒n yan─▒ s─▒ra G├╝ney Amerika'da bulunan Uruguay, Arjantin, ┼×ili ve Brezilya gibi ├╝lkelerin n├╝fuslar─▒n─▒n ├Ânemli bir b├Âl├╝m├╝n├╝ Avrupa k├Âkenliler olu┼čturmaktad─▒r. Bu n├╝fus, b├╝y├╝k oranda 19. y├╝zy─▒lda fakir ailelerin bu b├Âlgelere yerle┼čmesi ile meydana gelmi┼čtir. Kuzey Asya ve Kazakistan'a da Avrupal─▒ (├žo─čunlukla Rus) yerle┼čimi ya┼čanm─▒┼čt─▒r.

Avrupa demografisi
Avrupa demografisi

Dil

Avrupa'da y. 225 adet yerel dil bulunmakta olup, bu dillerin ├žok b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒ Hint-Avrupa dil ailesine mensup olmaktad─▒r. Bu aile i├žerisinde ise G├╝ney ve Bat─▒ Avrupa ile Romanya ve Moldova'da konu┼čulan Halk Latincesi k├Âkenli Romen dilleri, Kuzey ve Orta Avrupa ile Britanya Adalar─▒'nda konu┼čulan Cermen dilleri ve Do─ču Avrupa ve Balkanlar'da konu┼čulan Slav dilleri bask─▒nd─▒r. Bunlar─▒n yan─▒ s─▒ra bu aileye mahsus Balt─▒k dilleri, Kelt dilleri, ─░ran├« diller (Oset├že), Yunanca, Arnavut├ža ve (e─čer G├╝ney Kafkasya Avrupa i├žerisinde say─▒lacak ise) Ermenice de k─▒tada konu┼čulmaktad─▒r.

Bu aileden farkl─▒ bir dil ailesi olan Ural dilleri, Estonya (Estonca), Finlandiya (Fince), Macaristan (Macarca) ve Rusya'n─▒n baz─▒ kesimlerinde konu┼čulur. T├╝rk├že, Azerice, Kazak├ža gibi dillerin yan─▒ s─▒ra Rusya'da bulunan Ba┼čk─▒rca, ├çuva┼č├ža, K─▒r─▒m Tatarca ve Nogayca gibi diller T├╝rk dillerine ait Avrupa'da konu┼čulan dillerdir. Ba┼čl─▒ca G├╝rcistan'da konu┼čulan G├╝ney Kafkas dilleri (G├╝rc├╝ce, Megrelce, Svanca) ile Kuzey Kafkasya b├Âlgesinde konu┼čulan ve birbirlerinden ayr─▒ olarak ele al─▒nan Kuzeydo─ču Kafkas dilleri (├çe├žence, Avarca, Lezgice) ile Kuzeybat─▒ Kafkas dilleri (├çerkes dilleri) de Avrupa'da konu┼čulmaktad─▒r. Maltaca, hem Avrupa Birli─či'nin hem de Avrupa k─▒tas─▒n─▒n tek Sami dilidir. Bask├ža ise Kuzey ─░spanya ve G├╝neybat─▒ Fransa'da Basklarca konu┼čulan bir izole dildir.

Avrupa Dilleri haritas─▒
Avrupa ve etraf─▒ndaki b├Âlgelerde konu┼čulan diller

Din

Avrupa'da bask─▒n din Hristiyanl─▒k olup, Avrupa halk─▒n─▒n %76.2'si kendilerini Katolik, Do─ču Ortodoks veya ├že┼čitli Protestan mezheplerine ba─čl─▒ bir Hristiyan olarak tan─▒mlamaktad─▒r. ─░kinci yayg─▒n din ─░slam olup, Avrupal─▒lar─▒n %6's─▒n─▒n dinini olu┼čturmaktad─▒r. ─░slam, Balkanlar ve Do─ču Avrupa'da g├Âzlemlenmektedir. Yahudilik, Hinduizm ve Budizm (Kalmukya'da bask─▒n din) di─čer az─▒nl─▒k dinleridir. Sek├╝ler bir k─▒ta olan Avrupa'da dinsizlik, ateizm ve agnostisizm yayg─▒n ak─▒mlar olup toplumun %18.2'sinin dini g├Âr├╝┼člerini olu┼čtururlar. Dinsizlik ├Âzellikle ├çekya, Estonya, Do─ču Almanya ve Fransa'da yayg─▒nd─▒r.

Avrupa'da ─░nan├ž
Avrupa'da ─░nan├ž

├ťlkeleri

├ťlke ve Bayra─č─▒Y├╝z├Âl├ž├╝m├╝
(km²)
N├╝fus
(2002)
N├╝fus Yo─čunlu─ču
(km²)
Ba┼čkent
Do─ču Avrupa:
Azerbaycan86.6008.870.000105,7Bak├╝
Belarus207.60010.335.38249,8Minsk
Bulgaristan110.9107.621.33768,7Sofya
Ermenistan29.8003.002.594112Erivan
G├╝rcistan69.7004.498.00049,7Tiflis
Kazakistan2.717.30015.815.1445Astana
Moldova33.8434.434.547131Ki┼činev
Romanya238.39121.698.18191B├╝kre┼č
Rusya3.960.000106.037.14326,8Moskova
Ukrayna603.70048.396.47080,2Kiev
Orta Avrupa:
Çekya78.86610.256.760130,1Prag
Macaristan93.03010.075.034108,3Budape┼čte
Polonya312.68538.625.478123,5Var┼čova
Slovakya48.8455.422.366111Bratislava
Slovenya20.2731.932.91795,3Ljubljana
Kuzey Avrupa:
Birle┼čik Krall─▒k244.82060.201.000244,2Londra
Danimarka43,0945.368.854124,6Kopenhag
Estonya45.2261.415.68131,3Tallinn
Finlandiya336.5935.157.53715,3Helsinki
─░zlanda103.000307.2612,7Reykjav├şk
─░rlanda70.2804.234.92560,3Dublin
Letonya64.5892.366.51536,6Riga
Litvanya65.2003.601.13855,2Vilnius
Norve├ž270.0004.527.98411,8Oslo
─░sve├ž449.9649.090.11319,7Stokholm
G├╝ney Avrupa:
Arnavutluk28.7483.544.841123,3Tiran
Andorra46868.403146,2Andorra la Vella
Bosna-Hersek51.1293.964.38877,5Sarayova
H─▒rvatistan56.5424.390.75177,7Zagreb
T├╝rkiye783,56283.154.99794,6Ankara
Yunanistan131.94010.645.34380,7Atina
─░talya301.23058.751.711191,6Roma
Kuzey Makedonya25.3332.054.80081,1├ťsk├╝p
Malta316397.4991.257,9Valletta
Karada─č13.812616.25844,6Podgorica
K─▒br─▒s Cumhuriyeti9.251788.45785Lefko┼ča
KKTC
3.354326.00097Lefko┼ča
Kosova10.8872.200.000220Pri┼čtine
Portekiz91.56810.084.245110,1Lizbon
San Marino6127.730454,6San Marino
S─▒rbistan77.4749.663.742109,4Belgrad
─░spanya498.50640.077.10080,4Madrid
Bat─▒ Avrupa:
Avusturya83.8588.169.92997,4Viyana
Bel├žika30.51010.274.595336,8Br├╝ksel
Fransa547,.03059.765.983109,3Paris
Almanya357.02183.251.851233,2Berlin
Lihten┼čtayn16032.842205,3Vaduz
L├╝ksemburg2.586448.569173,5L├╝ksemburg
Monako1,9531.98716.403,6Monako
Hollanda41.52616.318.199393Amsterdam
─░svi├žre41.2907.301.994176,8Bern
Toplam10.396.619694.270.00166,9


Avrupa ├╝lkeleri haritas─▒ T├╝rk├že
Avrupa ├╝lkeleri haritas─▒ T├╝rk├že

Avrupa'n─▒n Birle┼čmi┼č Milletler taraf─▒ndan olu┼čturulmu┼č b├Âlgeleri
Avrupa'n─▒n Birle┼čmi┼č Milletler taraf─▒ndan olu┼čturulmu┼č b├Âlgeleri
  Kuzey Avrupa
  Bat─▒ Avrupa
  Do─ču Avrupa
  G├╝ney Avrupa

Avrupa ne demek TDK s├Âzl├╝k anlam─▒ ve a├ž─▒klamas─▒ nedir?

isim, ├Âzel, ─░talyanca europa

D├╝nya ├╝zerinde yer alan k─▒talardan biri.

Zanaat Terimleri S├Âzl├╝─č├╝ - 1976

Bir t─▒ra┼č bi├žimi. (Alayunt -K├╝tahya)

Yorum G├Ânder

Daha yeni Daha eski