ev

 

ev

Ev, i├žinde insanlar─▒n ya┼čad─▒─č─▒, ├ževresi duvarlarla ├ževrili, odalara b├Âl├╝nm├╝┼č, kendine ait ├žat─▒s─▒ ve bazen de bah├žesi olan ah┼čap, toprak veya betonarme yap─▒. Etraf─▒ndaki evlere temas etmeyen ve genellikle kendine has bah├žesi olan evlere m├╝stakil ev denir. Ev kavram─▒ mimari bir terimdir ve apartman dairesi gibi di─čer bar─▒nak t├╝rlerinden farkl─▒ bir kavram─▒ ifade eder. Bununla birlikte g├╝ndelik kullan─▒mda t├╝r├╝ne bak─▒lmaks─▒z─▒n her t├╝rl├╝ bar─▒nak i├žin de kullan─▒l─▒r. G├╝n├╝m├╝zde tipik bir evde salon, odalar, mutfak, banyo ve tuvalet bulunur.

{tocify} $title={─░├žindekiler}

Tarihi

─░lk bar─▒naklar ├Ânceki ├ža─člarda ya─č─▒┼č, so─čuk hava, yaban├« hayvanlardan korunma amac─▒ g├╝d├╝lerek i├žinde bulunulan ├ževreye g├Âre de─či┼čik ┼čekillerde ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Buna kar┼č─▒n ilk ├ža─člarda bar─▒naklar insanlar─▒n sadece kendilerini ve ailelerini do─čan─▒n y─▒prat─▒c─▒ etkilerinden ve yaban├« hayvanlardan korumak i├žin kulland─▒klar─▒, genelde sadece uyumak i├žin i├žine girdikleri s─▒─č─▒naklard─▒r. ─░lk ├ža─člarda insanlar bar─▒nak olarak a─ča├ž kovuklar─▒ veya ma─čaralar─▒ kullan─▒rlard─▒. Marangozluk ve in┼čaat├ž─▒l─▒k bilgilerinin ilerlemesi ile insanlar kendilerine do─čadaki malzemeleri kullanarak ev in┼ča etmeye ba┼člad─▒lar.

Evler, birey ya da ailenin s├╝rekli olarak ya┼čad─▒─č─▒ sosyal ├╝nitedir. ─░├žinde bulunulan ├ža─ča g├Âre bir yap─▒n─▒n ev niteliklerini ta┼č─▒mas─▒ i├žin sahip olmas─▒ gereken baz─▒ kriterler vard─▒r. En az bir tuvalet, yatma ve mutfak ├╝nitesinin bulundu─ču yerler ev olarak adland─▒r─▒labilir.

Daha ilerleyen ├ža─člarda, g├╝n├╝m├╝zdeki yazl─▒k evlerde oldu─ču gibi bu d├Ânemlerde de insanlar yaz aylar─▒nda a─ča├ž dallar─▒ ile k├╝t├╝kleri birle┼čtirip aralar─▒n─▒ bal├ž─▒kla kapatarak kendilerine yazl─▒k evler in┼ča etmi┼člerdir. Ya─č─▒┼člar─▒n evleri y─▒kmas─▒ ile de tekrar ma─čaralar─▒na d├Ânm├╝┼člerdir.

├çatalh├Ây├╝k'te antik ev
├çatalh├Ây├╝k'te antik bir ev restorasyonu

Cil├ól─▒ Ta┼č Devri'nde t├╝keticilikten ├╝reticili─če ge├ži┼č evresi ile birlikte tar─▒ma ba┼članm─▒┼čt─▒r. Ayn─▒ d├Ânemde insanlar pi┼čmi┼č tu─čla ve kerpi├žten evler yapmay─▒ ├Â─črenmi┼člerdir. ├ťrd├╝n, Irak, ─░ran ve T├╝rkiye gibi biny─▒llar boyunca uygarl─▒─č─▒n be┼či─či olan ├╝lkelerde ilk evler ile ilgili bir├žok bilgiye ula┼čmak m├╝mk├╝nd├╝r. Anadolu'da ke┼čfedilen en eski evlerin bulundu─ču ├çatalh├Ây├╝k b├Âlgesinde insanlar─▒n evlerde ilk merdiveni kulland─▒klar─▒ g├Âr├╝l├╝r. D├Ârt k├Â┼česi y├╝ksek engeller ile kapal─▒, i├žine bir merdiven ile inilen bu evler, gerek ilk evler gerek ise yerle┼čik ya┼čam hakk─▒nda ├Ânemli bilgiler sunar.

Avrupa'da ev

Avrupa'da yerle┼čik ya┼čam M├ľ 3000'li y─▒llara rastlar. Bu d├Ânemde evler duvarlar─▒ y─▒─čma ta┼člardan yap─▒lm─▒┼č, tavanlar─▒ sazdan ├Âr├╝lm├╝┼č ve daima yuvarlak ┼čekildedir. ─░nsanlar bu d├Ânemlerde zaman zaman evlerde hayvanlar─▒ ile birlikte kalm─▒┼člard─▒r. Is─▒nmak i├žin ise evin i├žinde, yerde ate┼č yakm─▒┼člar, baca kavram─▒n─▒ bilmediklerinden tavanda delikler b─▒rakm─▒┼člard─▒r.

T├╝rklerde ev

T├╝rklerin yerle┼čik ya┼čama ge├žmesi 760 y─▒l─▒ndan ba┼člayarak Uygurlar zaman─▒nda olmu┼čtur dense de Orta Asya T├╝rkmenistan'daki son yap─▒lan kaz─▒larda M├ľ 5000'lerde yerle┼čik d├╝zene ge├žildi─čini g├Âsteren kentsel yerle┼čmeler, alet- edevat ve sanat eserleri bunun aksini savunmaktad─▒r. Bu kan─▒tlar─▒ A┼čkabat Devlet m├╝zesinde g├Ârmek m├╝mk├╝nd├╝r. T├╝rklerin yerle┼čik d├╝zene ge├ži┼čleri ve ne zaman g├Â├žebe olduklar─▒na dair arkeolojik bilgilere dair b├╝y├╝k bir bilimsel ├žal─▒┼čma ve etrafl─▒ bir ara┼čt─▒rma yap─▒lmam─▒┼čt─▒r. Orta Asya'da kurakl─▒─č─▒n ba┼člamas─▒ndan ├Ânce yerle┼čik d├╝zene ge├žilmi┼č oldu─ču ancak b├╝y├╝k kurakl─▒kla m├╝cadele s─▒ras─▒nda g├Â├žerli─čin yayg─▒nla┼čt─▒─č─▒n─▒ kan─▒tlayan bulgular arkeolojik ve antropolojik bulgularla sa─člamla┼čt─▒r─▒lmal─▒d─▒r. Genel kan─▒ T├╝rkler yaz─▒n yaylalarda, k─▒┼č─▒n ise korunakl─▒ vadilerde Yurt ad─▒n─▒ verdikleri ├žad─▒rlarda kal─▒rlard─▒. H├╝k├╝mdar─▒n kald─▒─č─▒ ├žad─▒ra ota─č denirdi. Kuzey bozk─▒rlar─▒nda g├Â├žebeli─čin yayg─▒n olmas─▒na kar┼č─▒n daha sulak b├Âlgelerde yerle┼čik d├╝zenin devam etti─či anla┼č─▒lmaktad─▒r. Uygurlar d├Âneminde Orta Asya -Do─ču T├╝rkistan'daki tar─▒m havzas─▒nda tar─▒ma devam edildi─či san─▒lmaktad─▒r. Maniheizm'in halk aras─▒nda yay─▒lmas─▒n─▒n da etkisiyle yerle┼čik d├╝zen kal─▒c─▒ olmu┼čtur. Uygurlar evlerini tu─čladan ve kerpi├žten yaparlard─▒. Yerlerde hal─▒lar bulunur, oturacak minderler serilir ve evlere ayakkab─▒ ile girilmezdi. Uygurlar kurduklar─▒ ┼čehirlere bal─▒k ad─▒n─▒ verirlerdi. Uygurlardan g├╝n├╝m├╝ze pek fazla kal─▒nt─▒ olmasa da, T├╝rklerde ev k├╝lt├╝r├╝ y─▒llar ge├žtik├že geli┼čmi┼č ve bug├╝nk├╝ h├ólini alm─▒┼čt─▒r. Safranbolu evleri, Bo─čaz yal─▒lar─▒ bu T├╝rk ev mimar├«sinin se├žkin ├Ârneklerindendir.

B├Âl├╝mleri

G├╝n├╝m├╝z ┼čartlar─▒nda kabul g├Âren ev kavram─▒nda, evler ├že┼čitli i┼člevlerde yararlan─▒lmak ├╝zere b├Âl├╝nm├╝┼č, her biri farkl─▒ ┼čekilde adland─▒r─▒lan odalara sahiptir. Bir evde bulunmas─▒ gereken ya da bulunmas─▒ muhtemel b├Âl├╝mler ┼čunlard─▒r;

  • Avlu
  • Bah├že
  • Balkon
  • Banyo
  • Bodrum
  • Depo
  • Garaj
  • Hol
  • Kameriye
  • Kiler
  • Koridor
  • Merdivenler ve merdiven bo┼člu─ču
  • Misafir odas─▒
  • Mutfak
  • Ocakl─▒k
  • Oturma odas─▒
  • Salon
  • Tavan aras─▒
  • Teras
  • Tuvalet
  • Yatak odalar─▒
  • Yemek odas─▒

ev plan─▒ ├Ârne─či
Bir ev plan─▒ ├Ârne─či.

Evlerin dekorasyonu

Geli┼čen d├╝nya ile birlikte, ev k├╝lt├╝r├╝ de de─či┼čmi┼č ve bug├╝n ev sadece insan─▒n hayat─▒n─▒ s├╝rd├╝rd├╝─č├╝ bir yer olmaktan ├ž─▒km─▒┼č ve daha fazla insan ile birlikte oldu─ču bir ya┼čam alan─▒ h├óline gelmi┼čtir. Bununla birlikte evlerin g├Âr├╝n├╝m├╝ne daha fazla ├Ânem verme fikri ortaya ├ž─▒km─▒┼č ve buna ba─čl─▒ olarak i├ž mimarl─▒k ve dekorat├Ârl├╝k gibi meslekler ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r.

Evlerin d├Â┼čenmesi d├╝nyan─▒n her yerinde de─či┼čti─či gibi, ayn─▒ ├╝lkenin ├že┼čitli b├Âlgelerinde bile farkl─▒l─▒k g├Âsterebilmektedir. T├╝rkiye'de de bat─▒ b├Âl├╝mlerinde ev d├Â┼čemesinde koltuk, masa, merkez├« ─▒s─▒tma kullan─▒l─▒rken, do─čudaki bir├žok evde minderler, yer sofras─▒ ve ┼č├Âmine k├╝lt├╝r├╝ h├ól├ó devam etmektedir.

Evlerin geneli ele al─▒nacak olursa, ├╝lkelerin geli┼čmi┼č k─▒s─▒mlar─▒nda apartmanlar, toplu konutlar tercih edilirken, k─▒rsal kesimlerde tek ya da iki katl─▒ ev gelene─či s├╝rmektedir. T├╝rkiye'de ├Âzellikle b├╝y├╝k┼čehirlerde h─▒zl─▒ bir kentsel d├Ân├╝┼č├╝m projesi uygulanmaktad─▒r. Proje kapsam─▒nda pl├óns─▒z b├╝y├╝m├╝┼č kesimlerdeki ├žarp─▒k yap─▒la┼čma kald─▒r─▒larak toplu konutlar ile d├Ân├╝┼č├╝m sa─članmak hedeflenmektedir. G├Âr├╝ld├╝─č├╝ gibi ev kavram─▒, d├Ârt duvarl─▒, saz ├žat─▒l─▒ s─▒─č─▒naklardan, y├╝zlerce ki┼činin bar─▒nd─▒─č─▒ apartmanlara kadar geni┼č bir olguyu kapsayan yap─▒lard─▒r.

Dekorasyonlu avize
Dekorasyonlu avize

Ev tipleri

Mesken (ev) tipleri Yerle┼čme co─črafyas─▒n─▒n inceleme konusudur. Bir b├Âlgedeki mesken tiplerinin olu┼čmas─▒nda do─čal ├ževre ┼čartlar─▒, toplumun sosyal, ekonomik k├╝lt├╝rel yap─▒ ve teknolojik birikim ├Ânemlidir. Co─črafi ├ževrenin etkisi en g├╝├žl├╝ olarak k─▒r meskenlerinde kendini belli eder. ─░nsanlar k─▒rsal alanda ev yaparken genelde ├ževrenin kendilerine sundu─ču malzemeden yararlan─▒rlar. Karadeniz B├Âlgesinde ah┼čap a─č─▒rl─▒kl─▒, karasal iklim b├Âlgelerinde kerpi├ž, Toroslar ve Do─ču Anadolu'nun y├╝ksek kesimlerinde ta┼č evler yayg─▒nd─▒r.

  • Ah┼čap evler: Karadeniz ve g├╝ney Marmara'da ormanl─▒k alanlarda k─▒rsal evler ah┼čap a─č─▒rl─▒kl─▒d─▒r. Evlerin temeli ta┼čtan yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Alt kat genelde ah─▒r, depo veya kiler olarak kullan─▒l─▒r. Tamamen ah┼čap k├╝t├╝klerden yap─▒lan evlere ├žant─▒ ad─▒ verilir. ├çant─▒ evlerin ├╝zeri hartama denilen ince tahtalarla kapat─▒l─▒r. H─▒zar at├Âlyelerinin oldu─ču yerlerde k├╝t├╝k yerine kal─▒n bi├žilmi┼č tahtalar kullan─▒l─▒r. Bu tip evlere mahalli olarak kandil yap─▒ veya daraba ad─▒ verilir. Ah┼čap evlerin depreme dayan─▒kl─▒ oldu─ču 1894 B├╝y├╝k ─░stanbul Depremi ve 1970 Gediz depreminde tespit edilmi┼čtir.
  • Ah┼čap karkas ev: Binan─▒n ta┼č─▒y─▒c─▒ sisteminin, iskeletinin ah┼čap olup aralar─▒n─▒n ├že┼čitli malzemelerle dolduruldu─ču ev tipidir. Karkas binan─▒n ta┼č─▒y─▒c─▒ sistemini ifade eden ─░talyanca k├Âkenli (carcassa) bir kelimedir. Temel y─▒─čma ta┼čtan yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Yatay ve dikey kalaslar─▒n aras─▒ tu─čla, ta┼č veya kerpi├žle doldurulur. Ta┼č veya kerpi├žle doldurulmas─▒ durumunda d─▒┼čar─▒dan ye kerpi├žle s─▒van─▒r veya tahtalar ile kapat─▒l─▒r. Kalas aralar─▒na tu─čla kullan─▒ld─▒─č─▒nda s─▒va d─▒┼čar─▒dan yap─▒lmaz, i├ž k─▒s─▒mdan yap─▒l─▒r.
  • Kerpi├ž evler: Ev yapmak i├žin a─čac─▒n fazla olmad─▒─č─▒ Karasal iklim b├Âlgelerinde (─░├ž Anadolu, G├╝neydo─ču Anadolu, Do─ču Anadolu) topraktan yap─▒lan evlerdir. Saman ve ot ile kar─▒┼čt─▒r─▒l─▒p, kal─▒plara d├Âk├╝len ├žamur, g├╝ne┼čte kurutularak kerpi├ž elde edilir. ├çat─▒ i├žin uzun a─ča├žlar yatay ve yan yana uzat─▒l─▒r, ├╝zeri toprak ├Ârt├╝l├╝r. Dam ├Âzellikle yaz─▒n ev halk─▒ taraf─▒ndan kullan─▒l─▒r. ┼×anl─▒urfa'daki Harran evleri, kerpi├ž evlerin ilgin├ž ├Ârnekleridir.
  • Ta┼č evler: ├ľzellikle Akdeniz ├╝lkelerinde yayg─▒nd─▒r. Kalker, ┼čist, granit, bazalt, andezit gibi kaya├žlar kullan─▒l─▒r. Akdeniz b├Âlgesinde kalker, Do─ču Anadolu'da bazalt kullan─▒l─▒r. Ta┼člar birbirlerine har├žlarla tutturulur veya k├Â┼če verilerek ─░nka tekni─činde oldu─ču gibi birbirine tutturulur.

Resim galerisi

Milyanfan, K─▒rg─▒zistan'da Kerpi├ž ev
Milyanfan, K─▒rg─▒zistan'da Kerpi├ž ev

─░stanbul ├çengelk├Ây'de terk edilmi┼č ah┼čap ev
─░stanbul ├çengelk├Ây'de terk edilmi┼č ah┼čap ev

Sakarya Kocaali'de birinci kat─▒ ta┼č duvar, ikinci kat─▒ Karadeniz'e ├Âzg├╝ ah┼čap karkas ev
Sakarya Kocaali'de birinci kat─▒ ta┼č duvar, ikinci kat─▒ Karadeniz'e ├Âzg├╝ ah┼čap karkas ev

Tarihi Safranbolu evleri
Tarihi Safranbolu evleri

─░stanbul bo─čaz─▒na naz─▒r Ya─čc─▒ ┼×efik Bey Yal─▒s─▒
─░stanbul bo─čaz─▒na naz─▒r Ya─čc─▒ ┼×efik Bey Yal─▒s─▒

Harran'daki kubbe evler
Harran'daki kubbe evler

─░nka ta┼č i┼čcili─či
─░nka ta┼č i┼čcili─či













ev ne demek TDK s├Âzl├╝k anlam─▒ ve a├ž─▒klamas─▒ nedir?

1. isim Yaln─▒z bir ailenin oturabilece─či bi├žimde yap─▒lm─▒┼č yap─▒.

2. isim Bir kimsenin veya ailenin i├žinde ya┼čad─▒─č─▒ yer, konut, hane:

      "Ana o─čul, yeni kiralad─▒klar─▒ eve bir pazar g├╝n├╝ ta┼č─▒nd─▒lar." - Necati Cumal─▒

3. isim, mecaz Aile:

      Evine ba─čl─▒ bir adam.

4. isim, eskimi┼č Soy, nesil.

Tarih Terimleri S├Âzl├╝─č├╝ - 1974

Padi┼čah ├žocuklar─▒n─▒n bucak i├žindeki ├Âzel daireleri.

G├╝zel Sanatlar Terimleri S├Âzl├╝─č├╝ - 1968

T├╝rk├že: h├óne, Frans─▒zca: maison, Almanca: Haus, Di─čer: Arap. beyt

(Mimarl─▒k) ─░├žinde oturup bar─▒n─▒lacak yap─▒.

Kentbilim Terimleri S├Âzl├╝─č├╝ - 1980

T├╝rk├že: hane, ─░ngilizce: house, dwelling, Frans─▒zca: maison, Almanca: Haus

1. Yaln─▒z bir ailenin oturabilece─či bi├žim ve b├╝y├╝kl├╝kte konut. 2. Kat iyeli─čine g├Âre kullan─▒lan ├žokbarkl─▒ yap─▒lardaki ba─č─▒ms─▒z b├Âl├╝mlerden her biri.

Kelime K├Âkeni

Eski T├╝rk├že eb s├Âzc├╝─č├╝nden evrilmi┼čtir.

Tarihte En Eski Kaynak

eb "konut, ├žad─▒r" [ Orhun Yaz─▒tlar─▒ (735) : ├Âz├╝┼ő ├ędg├╝ k├Ârte├ži se┼ő ebi┼őe kirte├ži [sen iyilik g├Âreceksin evine gireceksin] ]

evlemek "evlendirmek" [ Orhun Yaz─▒tlar─▒ (735) : inim y├ęti ur─▒m ├╝├ž k─▒z─▒m ├╝├ž ├Ąrti ├Ąbl├Ądim [karde┼čim yedi o─člum ├╝├ž k─▒z─▒m ├╝├ž idi evlendirdim] ]

evlenmek "ev edinmek, yerle┼čmek" [ Divan-i Lugat-it T├╝rk (1070) ]

├ęvlen-/├Âylenmek "izdiva├ž etmek" [ Ebu Hayyan, Kitab├╝-l ─░drak (1312) ]

1 Yorumlar

  1. Zihnimde bin bir farkl─▒ versiyonu olan yap─▒, yuva.Can─▒m evim. seni o kadar ├žok seviyorum ki. bence d├╝nyan─▒n en g├╝zel, en s─▒cak evi sensin.

    Yan─▒tlaSil
Daha yeni Daha eski