sinestezi

 

sinestezi

Sinestezi veya duyum ikili─či, ki┼čilerde herhangi bir duyunun uyar─▒m─▒ otomatik olarak ba┼čka bir duyu alg─▒s─▒n─▒ tetiklemektedir.

Baz─▒ sinestezik ki┼čilerin harfleri ve rakamlar─▒ nas─▒l alg─▒lad─▒─č─▒n─▒ g├Âsteren bir g├Ârsel
Baz─▒ sinestezik ki┼čilerin harfleri ve rakamlar─▒ nas─▒l alg─▒lad─▒─č─▒n─▒ g├Âsteren bir g├Ârsel

Etimoloji

Yunanca, syn (Birlikte) ve aisthesis (alg─▒/his/duyum) kelimelerinin birle┼čmesiyle olu┼čmu┼čtur. Ortaya ├ž─▒kan "synaistesia" kelimesi, "birle┼čik his" ya da "birle┼čik duyum" olarak terc├╝me edilebilir. Kaynak olarak "hissizlik, duyu eksikli─či" anlam─▒na gelen anesthesia (anestezi) kelimesi ile ayn─▒ temele dayanmaktad─▒r.

Tan─▒m

Bir alg─▒ modalitesi uyar─▒ld─▒─č─▒nda birden fazla kanalda uyar─▒lma olu┼čmas─▒na verilen t─▒bbi isimdir. Metafor, sembolizm kelimeleri gibi, ├že┼čitli sanat ├╝r├╝nlerinin tan─▒mlanmas─▒nda kullan─▒lan "sinestezi" kelimesinden farkl─▒ olarak bu olguyu ya┼čayan ki┼čiler, kas─▒ts─▒z ve s├╝rekli olarak olu┼čan benzetmelerden bahsederler. K─▒saca, birden fazla alg─▒ sistemi ayn─▒ nesnelere kendi yorumlar─▒n─▒ ayn─▒ kuvvette verirler. Sinestezi sahibi insanlar, ├Ârne─čin, insanlar─▒, insan olarak de─čil de g├Ârsel/i┼čitsel/yaz─▒sal vb. bir nesne/olgu olarak hat─▒rlar ve benimserler. Annesini ─▒l─▒k s├╝t, karde┼čini bir kedi vb. olarak g├Âren/hat─▒rlayan/d├╝┼č├╝nen biri gibi.

Demografi olarak genelde solak ve ├žift el kullananlarda ve kad─▒nlarda daha s─▒k rastlanmaktad─▒r. Irsi oldu─ču d├╝┼č├╝n├╝lmektedir ortalama her 20.000 ki┼čide bir g├Âr├╝l├╝r. Bu ki┼čilerde, haf─▒za fonksiyonlar─▒ g├╝├žlenirken matematiksel ve mekansal alg─▒ fonksiyonlar─▒da tavan yapar. Matematiksel alg─▒da sinestezik birey say─▒lar─▒ ├žarparken renkleri kullan─▒r b├Âylece matematiksel alg─▒s─▒ g├╝├žlenmi┼č olur. Mekansal alg─▒da ise 360 derecenin 1 derecelik diliminin bile bir rengi vard─▒r. Sinestezinin, beynin sol yar─▒m k├╝resiyle ilgili ve hipokampus bezine ba─čl─▒ bir fonksiyon oldu─ču d├╝┼č├╝n├╝lmektedir. ─░statiksel olarak ├žok nadir rastlansa da "normal" bir beyin fonksiyonudur. Her beyinde ger├žekle┼čen bir s├╝recin baz─▒ insanlarda bilin├ž y├╝zeyine yans─▒mas─▒ndan kaynaklanmaktad─▒r.

sinestezi hakk─▒nda bilgi nedir TDK s├Âzl├╝k anlam─▒ ve a├ž─▒klamas─▒ ne?

isim, ruh bilimi, Frans─▒zca syn├ęsth├ęsie

► duyum ikili─či.

Hem┼čirelik Terimleri S├Âzl├╝─č├╝ - 2015

─░ngilizce: synesthesia

birle┼čik duyu

Yorum G├Ânder

Daha yeni Daha eski