bronz

 

bronz

Bronz veya tun├ž, bak─▒r─▒n ├Ânemli bir ala┼č─▒m─▒d─▒r. ├ľnceleri bak─▒r ve kalaydan meydana gelen bak─▒r ala┼č─▒mlar─▒na bronz denilmekteydi. Bununla birlikte bronz terimi modern kullan─▒mda bak─▒r─▒n bak─▒r-nikel, bak─▒r-berilyum ve bak─▒r-├žinko (pirin├ž) ala┼č─▒m─▒ d─▒┼č─▒ndaki b├╝t├╝n ala┼č─▒mlar─▒ i├žin kullan─▒lmaktad─▒r. Pirin├ž bak─▒r─▒n ├žinkoyla yapt─▒─č─▒ ala┼č─▒md─▒r. %10 ├žinko ihtiva eden pirince ticari bronz da denilmektedir.

Bronz bak─▒rdan daha serttir, daha kolay erir ve kal─▒ba daha kolay d├Âk├╝l├╝r. Baz─▒ bronzlar demirden de serttir. Bu t├╝r bronzlar silah namlusu ve makine yataklar─▒n─▒n imalinde kullan─▒l─▒r. Alet ve silahlarda demir ala┼č─▒mlar─▒n─▒n daha ├žok kullan─▒lmakta olmas─▒, demirin bak─▒r ve kalaya oranla daha bol bulunmas─▒ndand─▒r. Bak─▒r─▒n i├žinde baz─▒ metallerin ├ž├Âz├╝nebilme s─▒n─▒rlar─▒ vard─▒r. Mesela berilyum %2, silisyum %5, kalay %15 ve ├žinko %38 nispetinde ├ž├Âz├╝nebilir. Bir metalin miktar─▒ ├ž├Âz├╝nme s─▒n─▒r─▒n─▒n ├╝zerinde oldu─ču zaman ala┼č─▒m homojen olmaz. Bunun yan─▒nda nikel ve al├╝minyum gibi s─▒n─▒rs─▒z olarak bak─▒rla kar─▒┼čabilen metaller de vard─▒r.

Silisyum, al├╝minyum ve kalay bronzda en fazla bulunan elementlerdir. Bu metallerin nispeti artt─▒k├ža ala┼č─▒m─▒n sertlik ve direnci artar; ancak parlakl─▒─č─▒ azal─▒r. Bronzda az bir miktarda bulunabilen di─čer m├╝him elementler de mangan, demir, kur┼čun ve fosfordur. Fosfor bronzu, pompalar─▒n, vanalar─▒n ve bur├žlar─▒n yap─▒m─▒nda kullan─▒l─▒r. Bronzun ├žok kullan─▒ld─▒─č─▒ alanlardan biri de metal para imalidir.

Tarihi

Bronz tarihi bir ├Âneme sahiptir. Bilinen en eski ala┼č─▒mlardand─▒r. Eldeki tarihi bilgilere g├Âre ilk defa M├ľ 3500 y─▒llar─▒nda Orta Do─ču'da imal edilmi┼čtir. Ancak yayg─▒n bir ┼čekilde kullan─▒m─▒ M├ľ 1000 y─▒llar─▒nda ba┼člar. Bu devirlerde bronz, silah ve alet yap─▒m─▒nda (├Âzellikle b─▒├žaklar, makaslar, ├žeki├žler vs.) bunun yan─▒nda sanat eserlerinde ve s├╝slemelerde kullan─▒lm─▒┼čt─▒r.

Bronzdan yap─▒lm─▒┼č ├že┼čitli tarihi objeler

Bronz lamba
Bronz lamba

Lir i├žin bo─ča ba┼č─▒ s├╝s├╝
Lir i├žin bo─ča ba┼č─▒ s├╝s├╝

Liu Ding
Liu Ding

M─▒s─▒r, Greko-Romen D├Ânemi, muhtemelen Ptolema Hanedan─▒ - ─░sis ve Horus Heykelci─či - 1940.613 - Cleveland Sanat M├╝zesi
M─▒s─▒r, Greko-Romen D├Ânemi, muhtemelen Ptolema Hanedan─▒ - ─░sis ve Horus Heykelci─či - 1940.613 - Cleveland Sanat M├╝zesi

bronz kelimesi ne demek TDK s├Âzl├╝k anlam─▒ ve a├ž─▒klamas─▒ nedir?

Frans─▒zca bronze

1. isim ► tun├ž.

2. s─▒fat Bu maddeden yap─▒lan:

      "Kazanlar, bronz buluntular aras─▒nda ├žokluk bak─▒m─▒ndan ilk s─▒ray─▒ al─▒r." - Murat ├ľzt├╝rk

Kimya Terimleri S├Âzl├╝─č├╝ - 1981

bk. tun├ž.

Kelime K├Âkeni

Frans─▒zca bronze "tun├ž" s├Âzc├╝─č├╝nden al─▒nt─▒d─▒r. Frans─▒zca s├Âzc├╝k ─░talyanca bronzo "tun├ž veya pirin├ž [xiii]" s├Âzc├╝─č├╝nden al─▒nt─▒d─▒r. Bu s├Âzc├╝k Fars├ža birinc ěĘě▒┘ćěČ  s├Âzc├╝─č├╝nden al─▒nt─▒d─▒r.

Tarihte En Eski Kaynak

[ Mehmet Bahaettin, Yeni T├╝rk├že Lugat (1924) ]

Yorum G├Ânder

Daha yeni Daha eski