florit

 

Erongo Dağı, Erongo Bölgesi, Namibya'dan, mika matris üzerine yerleştirilmiş, kesik sekiz yüzlüye benzeyen koyu yeşil izole florit kristali (toplam boyut: 50 mm × 27 mm, kristal boyutu: 19 mm genişlik, 30 g)

Fluorit veya florit; CaF₂ bileşiminde, saydam veya yarı saydam olan, sarı, yeşil, mavi, mor, kırmızı veya renksiz olabilen bir mineraldir. Doğada en fazla renk çeşitliliğine sahip minerallerden birisidir. Yoğunluğu 3,2 g/cm³, sertliği ise Mohs sertlik cetveline göre 4'tür. Kristal yapısı genelde kübik olmakla beraber oktahedral yapılara da rastlanmaktadır.

{tocify} $title={İçindekiler}

Genel bilgiler

Kategori

Halojenür mineral

Formül
(tekrarlayan birim)

CaF₂

IMA sembolü

Flr

Strunz sınıflandırması

3.AB.25

Kristal sistemi

İzometrik

Kristal sınıfı

Heksoktahedral (m3m)
H–M sembolü: (4/m 3 2/m) (cF12)

Kristal ikizlenme

Fm3m (No. 225)

Kristal yapı

a = 5,4626 Å; Z = 4

Kimyasal özellikleri

Renk

Renksizdir; ancak safsızlıklar nedeniyle mor, leylak rengi, altın sarısı, yeşil, mavi, pembe, şampanya rengi veya kahverengi olabilir.

Kristal biçimi

İyi şekillendirilmiş iri kristaller; ayrıca nodüler, botryoidal, nadiren kolumnar veya fibröz; granüler, masif.

İkizlenme

{111}'de yaygın, birbirine nüfuz eden, düzleştirilmiş.

Dilinim

Sekiz yüzlü, {111}'de mükemmel, {011}'de ayrılma.

Kırık

Subkonkoidal ila düzensiz

Özgül dayanım

Kırılgan

Mohs sertliği

4

Parlaklık

Camsı

Çizgi rengi

Beyaz

Saydamlık

Şeffaf ila yarı saydam

Bağıl yoğunluk

3,175–3,184; nadir toprak elementleri bakımından zenginse 3,56'ya kadar.

Optik özellikler

İzotropik; zayıf anormal anizotropizm; orta derecede rölyef.

Kırılma indisi

1,433–1,448

Kaynaşabilirlik

3

Çözünürlük

Suda ve sıcak hidroklorik asitte hafifçe çözünür.

Diğer özellikler

Floresans, fosforesans, termolüminesans ve/veya tribolüminesans gösterebilir.

Kullanım alanları

Ticari alanda fluorit üç sınıfa ayrılabilir.

1. Asit sanayinde kullanılan (Asitspar veya Asitgrade)
2. Kimya sanayinde kullanılan (Seramikspar veya ceramic grade)
3. Metalurji sanayinde kullanılan (Metspar)

Fluoritin en önemli kullanım alanı çelik metalurjisidir. Bu alanda kullanılacak olan fluoritin tenörü %85'ten az olmamalıdır. Çelik üretimi sırasında, demire eklenilmesi sonucunda ergime kolaylaştırılır ve istenmeyen maddelerin artık içinde kalması sağlanır.

Diğer bir kullanım alanı ise hidroflorik asit (HF) üretimidir. Bu asit özellikle kimya sektöründe büyük önem taşımaktadır. Yüksek oktanlı benzin, cam, plastik ve haşere ilaçlarının üretiminde fluorit kullanılmaktadır. Kimya sanayinde kullanılacak fluoritin tenörü %98'den fazla olmalıdır.

Fluorit bunların dışında gıda sanayinde, çimento, renkli cam, optik endüstrisinde ve seramikçilikte kullanılmaktadır.

UV Işık Altında Fluorit

Kullanım alanlarına göre ürün spesifikasyonları şu şekildedir:

Asitspar:

• %97 CaF₂
• < %1,5 SiO₂
• %0,03 - 0,1 S
• < 10 -12 ppm As
• 100-550 ppm P

Seramik Sınıfı:

• %95 - 96 1. kalite CaF₂
• %80 - 90 2. kalite CaF₂
• < %2,5-3,0 SiO₂
• %0,12 Fe₂O₃

Metspar:

• %60 CaF₂
• < %0,3 Sülfür
• < %0,5 Pb

Türkiye'de durum

Yozgat, Elazığ, Kırşehir, Adana, Eskişehir, Kütahya (Tavşanlı) bölgelerinde fluorit yatakları mevcuttur. Ancak çoğu genellikle küçük rezervlidir. Damar şeklinde cevherleşme görülmektedir. Türkiye mevcut üretim kapasitesiyle, kendi iç fluorit talebini karşılayamamaktadır. Bu sebeple fluorit ithal edilmektedir. Türkiye'de özellikle İSDEMİR ve ERDEMİR en büyük tüketicileridir. Seramik ve cam üretiminde kullanılan fluorit ise yurt içindeki kaynaklardan karşılanmaktadır.

Renk

Florit allokromatiktir, yani elementel safsızlıklarla renklendirilebilir. Florit çok çeşitli renklerde gelir ve sonuç olarak "dünyanın en renkli minerali" olarak adlandırılmıştır. Gökkuşağının çeşitli tonlardaki her rengi, beyaz, siyah ve berrak kristallerle birlikte florit örnekleriyle temsil edilir. En yaygın renkler mor, mavi, yeşil, sarı veya renksizdir. Daha az yaygın olanları pembe, kırmızı, beyaz, kahverengi ve siyahtır. Renk imar veya bantlama yaygın olarak bulunur. Floritin rengi, safsızlıklar, radyasyona maruz kalma ve renk merkezlerinin boşluklarının olmaması gibi faktörlerle belirlenir.

Açık ila koyu bordo renkli florit

Fluorit (Le Burg Madeni, Fransa, 2010)

Galena'da pastel yeşil florit kristali

İki kuvars arasında bağımsız mor florit kümesi

Kuvars bakımından zengin bir matris üzerinde kümelenmiş çim yeşili florit oktahedronları

Mor florit ipuçları ile altın sarısı

Mor vurgulu şeffaf deniz mavisi rengi florit

florit ne demek? TDK anlamı ve açıklaması

isim, mineroloji, (l ince okunur), Fransızca fluoride

Çeşitli renkleri olan, kalsiyum florür birleşiminde bir mineral:

      Florit; vazo, kâse gibi şeyler yapmaya yaradığı gibi madencilikte de ergitme işinde kullanılır.