Nikâh (Arapça: نكاح) veya evlenme, evlilik amacıyla bir araya gelmiş bir çiftin, nikah memuru önünde, kamuya açık olarak evlenmeyi kabul etmesi ve bunun belgelenmesidir. Nikâh, Medeni hukuk ile ilgili bir husustur.
Evlenenlere aile cüzdanı verilir. Nüfus kaydında değişiklik yapılır. Nüfus cüzdanındaki medeni durumu hanesine evli yazılır.
Nikâh törenini genellikle düğün resepsiyonu veya düğün kahvaltısı takip eder.
{tocify} $title={İçindekiler}
Türkiye'de nikâh
Türkiye'de sadece Türk Medeni Kanunu'na göre kıyılan resmî nikâh kanunen geçerlidir. Resmî nikâhta evlenecek çift, nikâh/evlendirme memuru ve iki şahit hazır bulunmak zorundadır. Türkiye kanunları, nikâh memuru önünde yapılmayan evlendirmeyi geçersiz saymaktadır. Dinî nikâha ise ancak resmî nikâhtan sonra ve eğer taraflar isterse cevaz verilmektedir. Dinî nikâhın kıyılabilmesi için evlilik cüzdanının ibrazı kanunen zorunludur.
 |
| Martinus Rørbye'nin 1837 yılında çizdiği Kılıç Ali Paşa Camii'nde kıyılan nikâh tablosu |
İslam'da nikâh
Nikâh, İslâm hukukunda bir sözleşmedir. İslamiyet'te nikâhsız evlilik yoktur. İslamî nikâhın şahitlerin huzurunda olması, icap ve kabul, erkeğin gayri müslim olmaması, mehir, sözleşmenin ilanı ve kutlanması gibi şartları var.
Muta nikâhı
Muta yahut müta nikâhı, Ehl-i Sünnet ve Alevîlerde uygulanmayan, Şiiliğin bazı mezheplerinde uygulanan, bir kadınla bir ücret karşılığında belli bir zaman diliminde geçerli olan bir nikâh çeşididir. Bu anlaşmanın süresi bir cinsel ilişki için yeterli olacak kadar kısa da olabilir.
İslamiyet'in ilk yıllarında özellikle uzun süre savaşlara katılmış askerlerin cinsel ihtiyaçlarını karşılamaları için para karşılığı muta nikâhı yapmalarına izin verilmiştir.
Kur'an'da Nisâ Sûresi 24. ayetinde muta nikâhına izin verilmiş olmakla beraber, Ömer muta nikâhının zinadan farksız olduğunu söyleyerek yasaklamıştır. Kimi sünni alimler, ayetin hadisle neshedildiğini, peygamberin Hayber seferi sırasında bundan sonra muta nikâhı yapmayı haram kıldığını öne sürmektedir. Buna karşın şii alimler Allah'ın hükmünün ancak yine Allah tarafından ayetle kaldırılabileceğini söyleyerek nesh iddiasını reddetmişlerdir.
Günümüzde İran'da muta nikâhı uygulaması devam etmektedir.
Batılı devletlerde dinî nikâh
Birçok batılı devlette, özellikle Hristiyan toplumlarında, din adamlarının dinî nikâhın yanı sıra resmî nikâhı da yapma yetkisi vardır.
Birleşik Krallık'ta, nikâh dairesinde gerçekleşen törenlerde dinî müzik çalınması ya da kilise törenlerini çağrıştıran herhangi bir müzik çalınması kanunen yasaktır. Bununla birlikte kilise törenleri kanunen geçerli olduğundan dileyen dini nikâh yaptırabilir.
Başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere bazı ülkelerde internet üzerinden başvuru yapılarak çok kısa sürede dinî nikâh kıyma yetkisi alınabilir. Bazı kiliselere kayıt yaptırmak usulü ile alınan bu yetki kanunen de geçerlidir.
Eşcinsel nikâh
Bazı devletlerde eşcinsel nikâha izin verilmektedir. Bazı ülkelerde ise sadece eşcinsel medeni birlikteliğe izin verilir.
 |
| Dünyada eşcinselliğin yasal durumu: Eşcinselliğin serbest olduğu ülkeler Eşcinsel evlilik Medeni birliktelik Eşcinsel çiftlerin resmî tanımaları yok Diğer ülkelerden evlilik cüzdanları kabul edilmektedir Eşcinselliğin yasadışı olduğu ülkeler Ufak ceza Büyük ceza Ömür boyu hapis cezası Ölüm cezası |
nikâh ne demek? TDK anlamı ve açıklaması
Arapça nikāḥ
1. isim, hukuk Bir erkekle bir kadının evlilik birliği kurmasını sağlayacak yasal işlem; evlilik akdi, akit:
"On beş güne kadar nikâhınız oluyor diye işittim, pek sevindim." - Reşat Nuri Güntekin
2. isim, eskimiş Nikâh sırasında erkeğin kadına borçlandığı para:
Kadın nikâhından vazgeçmiş.
Kelime Kökeni
Arapça nkḥ kökünden gelen nikāḥ نكاح "evlenme işlemi, nikâh" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Orta Farsça (Pehlevice veya Partça) nikāh "1. bakma, 2. birine bakma, gözetme, bakımını üstlenme" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde yazılı örneği bulunmayan *ni-kāsa "bakma, bakım" sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Avesta (Zend) dilinde kas- "görmek, farketmek" fiilinden ni+ önekiyle türetilmiştir. Daha fazla bilgi için agâh maddesine bakınız.
Tarihte En Eski Kaynak
[ Mukaddimetü'l-Edeb (1300 yılından önce) : nikāḥ ḳılıştılar, cüftleştiler ]