Bedir Muharebesi

 

Bedir Muharebesi

Bedir Muharebesi veya Bedir Sava┼č─▒, 14 Mart 624 (Hicri: 17 Ramazan 2) tarihinde ─░slam peygamberi Muhammed komutas─▒ndaki M├╝sl├╝manlar─▒n, Mekke'nin Kurey┼čli paganlarla yapt─▒─č─▒ ilk sava┼čt─▒r. M├╝sl├╝man ordusu, Ebu Cehil'in ├Ânderlik etti─či Kurey┼č ordusunu sava┼č meydan─▒nda ma─člup etmi┼č, Ebu Cehil de dahil olmak ├╝zere toplam 70 Kurey┼čli ├Âlm├╝┼čt├╝r. Bu muharebe, M├╝sl├╝manlar─▒n yapt─▒─č─▒ ve kazand─▒─č─▒ ilk sava┼čt─▒r. Sava┼č sonras─▒ Kurey┼člilerin ba┼č─▒na ge├žen Muhammed'in kay─▒nbabas─▒ Ebu S├╝fyan, M├╝sl├╝manlardan intikam almak i├žin yemin etmi┼č ve Kurey┼čli paganlar ile M├╝sl├╝manlar aras─▒ndaki ├žat─▒┼čmalar h─▒z kazanm─▒┼čt─▒r.

{tocify} $title={─░├žindekiler}

Hakk─▒nda bilgi nedir?

  • Tarihi: 14 Mart 624 (Hicri: 17 Ramazan 2)
  • B├Âlge: Bedir, Medine'nin 130 km g├╝neybat─▒s─▒, Hicaz, Arabistan
  • Sonu├ž: M├╝sl├╝manlar─▒n kesin zaferi

Taraflar
M├╝sl├╝manlar (Medine)Kurey┼čliler (Mekke)
Komutanlar ve liderler
Muhammed
Hamza bin Abd├╝lmuttalib
Ali bin Ebu Talib
Eb├╗ Bekir
├ľmer bin Hattab
Amr bin Hi┼čam 
Utbe bin Reb├«a 
├ťmeyye bin Halef 
G├╝├žler
313 piyade / s├╝vari: 2 at ve 70 deve900 piyade / s├╝vari: 100 at ve 170 deve
Kay─▒plar
14 ├Âl├╝43-70 esir, 70 ├Âl├╝
Bedir Muharebesi'ni g├Âsteren bir harita
Bedir Muharebesi'ni g├Âsteren bir harita

Muharebenin arka plan─▒

M├╝sl├╝manlar Medine'ye hicret ettikten sonra s├╝rekli olarak bir├žok kervan ya─čmalayarak Mekkelileri k─▒┼čk─▒rtm─▒┼člard─▒r. Onlar─▒n bu davran─▒┼čta bulunma nedeni M├╝sl├╝manlar─▒n Mekke'de mal─▒na el konulmas─▒d─▒r bu da bir nevi onun tazminat─▒ olarak ger├žekle┼čtirilmi┼čtir. Bu ya─čmalar─▒n ilk senesi neredeyse tamamen ba┼čar─▒s─▒zd─▒r. ─░lk ba┼čar─▒l─▒ soygun ise haram olarak kabul edilen aylarda, yani sald─▒r─▒n─▒n t├╝m ├že┼čitlerinin yasak oldu─ču aylarda ger├žekle┼čtirilmi┼čtir. Peygamber Muhammed muhtemelen ┼čiddet kullan─▒lmas─▒n─▒ emretmemi┼čtir. Ya─čma s─▒ras─▒nda bir ki┼či ka├žm─▒┼č, iki ki┼či k├Âle edilmi┼č ve bir ki┼či ├Âld├╝r├╝lm├╝┼čt├╝r. Bedir Sava┼č─▒ da yine bir kervan soygunu s─▒ras─▒nda ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Bu kervan, sava┼ča sebep olacak kadar ├Ânemlidir ├ž├╝nk├╝ neredeyse t├╝m Mekke halk─▒n─▒n mallar─▒ orada bulunmaktad─▒r.

Muharebe

Hicret'ten sonra M├╝sl├╝manlar Kurey┼č kervanlar─▒na sald─▒r─▒lar d├╝zenlediler. Bu sald─▒r─▒lar─▒n birinde M├╝sl├╝manlar, i├žinde bin deve ve yar─▒m milyon dirhem de─čerinde ticari mal bulunan bir kervan─▒ d├Ân├╝┼č yolunda hedef almak istediler. ─░slam peygamberi Muhammed, bu sefer i├žin orduyu toplad─▒. Bedir'e giderken, Ravh├ó kasabas─▒nda bir kuyunun yan─▒nda namaz k─▒ld─▒; bu mek├ónda Mescid-i B'iri Ravh├ó in┼ča edilmi┼čtir. Toplanan 305 ki┼či, Muhammed komutas─▒nda Bedir yak─▒nlar─▒na gelerek kervan─▒ beklemeye ba┼člad─▒. Ancak kervan─▒n lideri Ebu S├╝fyan, M├╝sl├╝manlar─▒n kervan─▒ bekledi─čini ├Â─črendi ve Mekke'ye haber yollad─▒. Ayr─▒ca kervan─▒n yolunu da de─či┼čtirdi. M├╝sl├╝manlar─▒n kervana sald─▒rmaya haz─▒rland─▒─č─▒ haberini duyan Mekkeliler, Ebu S├╝fyan'─▒n tehlikenin atlat─▒ld─▒─č─▒n─▒ haber veren ikinci mesaj─▒na ra─čmen M├╝sl├╝manlar─▒n ├╝zerine y├╝r├╝meye karar verdiler. Mekkeliler, olu┼čturduklar─▒ 950 ki┼čilik kuvvetle Bedir'e do─čru yola ├ž─▒kt─▒lar.

─░ki ordu kar┼č─▒ kar┼č─▒ya gelince, Arap sava┼člar─▒nda bir gelenek haline gelen "er dileme" (m├╝bareze) hadisesi i├žin taraflar i├žlerinden ├╝├žer ki┼či se├žtiler. Buna g├Âre, ─░slam ordusundan Hamza, Ubeyde bin Haris ve Ali ile; Mekkelilerden Utbe, karde┼či ┼×eybe ve o─člu Velid kar┼č─▒ kar┼č─▒ya geldi. Her ├╝├ž ├žarp─▒┼čmay─▒ da M├╝sl├╝man sava┼č├ž─▒lar kazand─▒.

Er dileme hadisesinden sonra sava┼č ba┼člad─▒. Muhammed'in sava┼č─▒ idare etmesi i├žin Bedir'e h├ókim bir tepede g├Âlgelik kuruldu, burada Mescid-i Ar├«┼č in┼ča edilmi┼čtir. ├çarp─▒┼čmalar─▒n ilerleyen a┼čamalar─▒nda Mekkeli Kurey┼čliler da─č─▒lma belirtileri g├Âsterdi; komutanlar─▒ Amr bin Hi┼čam ├Âld├╝r├╝l├╝nce de iyice da─č─▒ld─▒lar.

Kay─▒plar

Sava┼č, M├╝sl├╝manlar─▒n zaferiyle sonu├žland─▒. Mekke paganlar─▒, Amr bin Hi┼čam da dahil 70 ├Âl├╝ ve 70 esir b─▒rak─▒p ka├žt─▒lar. M├╝sl├╝manlar 14 kay─▒p (Muhacilerden 6 ve Ensar’dan 8) verdiler.

Bedir Sava┼č─▒ (13 Mart 624, Cuma g├╝n├╝), Siyer-i Nebi
Bedir Sava┼č─▒ (13 Mart 624, Cuma g├╝n├╝), Siyer-i Nebi

Kur'an'da Bedir Sava┼č─▒

Kur'an'da Bedir Sava┼č─▒'yla ilgili ayetler ┼č├Âyledir:

"Kendilerine sava┼č a├ž─▒lan M├╝sl├╝manlara, zulme u─čramalar─▒ sebebiyle cihad i├žin izin verildi. ┼×├╝phe yok ki Allah'─▒n onlara yard─▒m etmeye g├╝c├╝ yeter."(Hacc 39)

"And olsun, siz son derece g├╝├žs├╝z iken Allah size Bedir'de yard─▒m etmi┼čti. O halde Allah'a kar┼č─▒ gelmekten sak─▒n─▒n ki ┼č├╝kretmi┼č olas─▒n─▒z."(Al-i ─░mran 123)

"Ey iman edenler! (D├╝┼čmana kar┼č─▒) tedbirinizi al─▒p, k├╝├ž├╝k birlikler halinde, yahut topluca sava┼ča gidin."(Nisa 71)

"E─čer siz (Uhud'da) bir yara ald─▒ysan─▒z, ┼č├╝phesiz o topluluk da (Kar┼č─▒tlar da Bedir'de) benzeri bir yara alm─▒┼čt─▒. ─░┼čte (iyi veya k├Ât├╝) g├╝nleri insanlar aras─▒nda (b├Âyle) d├Ând├╝r├╝r dururuz. (Bazen bir topluma iyi ya da k├Ât├╝ g├╝nler g├Âsteririz, bazen ├Âb├╝r├╝ne.) Allah, sizden iman edenleri ay─▒rt etmek, sizden ┼čahitler edinmek i├žin b├Âyle yapar. Allah, zalimleri sevmez."(Al-i ─░mran 140)

"Bildi─čin gibi, Rabbin seni hak u─čruna, ├Âz yurdundan ├ž─▒karm─▒┼čt─▒. Ve m├╝minlerden bir grup tamamen isteksizdi. Ger├žek ortaya ├ž─▒kmas─▒na ra─čmen, g├Âz g├Âre g├Âre ├Âl├╝me s├╝r├╝kleniyorlarm─▒┼č gibi seninle onu tart─▒┼č─▒yorlard─▒. O s─▒rada Allah, iki gruptan birinin kesinlikle sizin olaca─č─▒n─▒ vadediyordu. Ve siz, g├╝├žs├╝z ve silahs─▒z olan─▒n size d├╝┼čmesini arzu ediyordunuz. Allah ise hakk─▒ kendi kelimeleriyle tam bir bi├žimde ortaya koymay─▒ ve k├╝fre batm─▒┼člar─▒n ard─▒n─▒-arkas─▒n─▒ kesmeyi istiyordu. Diliyordu ki, k├Ât├╝l├╝─č├╝ temsil edenler istemese de hakk─▒ ayan-beyan g├Âzler ├Ân├╝ne koysun, sa├žma ve tutars─▒z olan─▒ h├╝k├╝ms├╝z k─▒ls─▒n. Hani siz, Rabbinizden yard─▒m ve destek diliyordunuz; O, sizin dile─činize ┼č├Âyle cevap vermi┼čti: 'Hi├ž ku┼čkunuz olmas─▒n, Ben size, meleklerden birbiri ard─▒nca bin tanesiyle yard─▒m ula┼čt─▒raca─č─▒m. Allah bunu, sadece bir m├╝jde olsun ve o sayede kalpleriniz huzur ve rahatl─▒k bulsun diye yapt─▒. Yard─▒m yaln─▒z ve yaln─▒z Allah kat─▒ndand─▒r. Hi├ž ┼č├╝phesiz Allah Az├«z'dir, Hak├«m'dir" (Enf├ól 5-10)

"Rabbin meleklere vahyetmi┼čti ki: "┼×├╝phesiz Ben sizinleyim, iman edenlere sa─člaml─▒k kat─▒n, inkar edenlerin kalplerine amans─▒z bir korku salaca─č─▒m. ├ľyleyse (ey M├╝sl├╝manlar,) vurun boyunlar─▒n─▒n ├╝st├╝ne, vurun onlar─▒n b├╝t├╝n parmaklar─▒na." (Enfal 12)

"Bask─▒ ve ┼čiddet kalmay─▒ncaya ve din tamamen Allah'─▒n oluncaya kadar onlarla sava┼č─▒n. E─čer (k├╝f├╝rden) vazge├žerlerse ┼č├╝phesiz ki Allah onlar─▒n yapt─▒klar─▒n─▒ hakk─▒yla g├Ârendir."(Enf├ól 39)

Melekler M├╝sl├╝manlara yard─▒ma g├Ânderiliyor
Melekler M├╝sl├╝manlara yard─▒ma g├Ânderiliyor, Balami'nin Tarihnamesi

Sava┼č Sonras─▒

Sava┼č s─▒ras─▒nda ba┼čta Eb├╗ Cehil olmak ├╝zere yetmi┼č tane Mekkeli pagan ├Âld├╝r├╝ld├╝, yetmi┼č ki┼či de esir al─▒nd─▒. Buna kar┼č─▒l─▒k M├╝sl├╝manlar sadece on d├Ârt kay─▒p verdiler. Muhammed, M├╝sl├╝manlar'─▒n ├Âl├╝lerinin namaz─▒n─▒ k─▒larak onlar─▒ defnettirdi; Mekkeli paganlar─▒n ├Âl├╝lerini de g├Âmd├╝rd├╝. Esirlere kar┼č─▒ iyi davran─▒lmas─▒n─▒ emreden Muhammed, esirler i├žinden sadece Ukbe b. Eb├╗ Muayt ile Nadr b. H├óris'i vaktiyle M├╝sl├╝manlar'a yapt─▒klar─▒ i┼čkenceye kar┼č─▒l─▒k ├Âl├╝me mahk├╗m etti. Di─čer esirlere ne olaca─č─▒n─▒ sahabeleri ile birlikte konu┼čan ─░slam Peygamberi, Eb├╗ Bekir'in fidye kar┼č─▒l─▒─č─▒nda serbest b─▒rak─▒lmalar─▒ teklifini kabul etti ve esirlerin mal├« durumlar─▒na g├Âre para ├Âdemelerini ┼čart ko┼čtu. Ayr─▒ca baz─▒ esirlerin fidyesiz olarak, okuma yazma bilenlerin ise on M├╝sl├╝man'a okuma yazma ├Â─čretmeleri ┼čart─▒yla serbest b─▒rak─▒lmalar─▒ kararla┼čt─▒r─▒ld─▒. Sava┼č sonu elde edilen ganimetler, sava┼ča kat─▒lanlar aras─▒nda e┼čit ┼čekilde b├Âl├╝┼čt├╝r├╝ld├╝. Kazanan taraf, Zeyd b. H├órise ile Abdullah b. Rev├óha'y─▒ zaferi haber vermek ├╝zere Medine’ye g├Ânderdi, sava┼č─▒ kaybeden Mekkeli paganlar isen Eb├╗ Cehil’in yerine ba┼čkanl─▒─ča Eb├╗ S├╝fy├ón'─▒ getirdiler.

Kaynak├ža

  1. Hicaz Alb├╝m├╝: Foto─čraflarla Kutsal Topraklar, Diyanet ─░┼čleri Ba┼čkanl─▒─č─▒, 2010, ISBN 975-19-3879-1
  2. "BED─░R GAZVES─░ - TDV ─░sl├óm Ansiklopedisi". TDV ─░slam Ansiklopedisi. 24 Eyl├╝l 2019 tarihinde kayna─č─▒ndan ar┼čivlendi. Eri┼čim tarihi: 14 A─čustos 2021.
  3. Montgomery Watt, William (21 January 2010). Muhammad: prophet and statesman. Oxford University Press, 1974. p. 105. ISBN 978-0-19-881078-0.
  4. Rodgers 2012, p. 83.
  5. Rodgers 2012, pp. 83-85.
  6. Watt 1956, p. 6.
  7. Hamidullah Muhammad, a.g.e., s. 34
  8. Suru├ž Salih, a.g.e., c. 2, s. 29
  9. Suru├ž Salih, a.g.e., c. 2, s. 35
  10. "Bedir Sava┼č─▒". wikishia.net. 12 Aral─▒k 2015 tarihinde kayna─č─▒ndan ar┼čivlendi. Eri┼čim tarihi: 9 Aral─▒k 2015.
  11. "BED─░R GAZVES─░ - TDV ─░sl├óm Ansiklopedisi". TDV ─░slam Ansiklopedisi. 24 Eyl├╝l 2019 tarihinde kayna─č─▒ndan ar┼čivlendi. Eri┼čim tarihi: 14 May─▒s 2021.


Yorum G├Ânder

Daha yeni Daha eski