enterobacteriaceae

 

Citrobacter freundii
Citrobacter freundii

Enterobacteriaceae, Salmonella ve Escherichia coli gibi ├╝nl├╝ hastal─▒k etkenlerini de i├žeren b├╝y├╝k bir bakteri ailesidir. Genetik ara┼čt─▒rmalar, bu aileyi, Proteobacteria ┼čubesine koyar. Enterobacteriales tak─▒m─▒n─▒n i├žinde yer alan tek familyad─▒r. Bilimsel yay─▒nlarla do─črulanm─▒┼č 32 cinsi mevcuttur.

Bu familyan─▒n i├žinde enfeksiyon hastal─▒klar─▒na yol a├žan zararl─▒ cinslere rastland─▒─č─▒ gibi g─▒da ve ila├ž end├╝strilerinde kullan─▒lan yararl─▒ cinsler de vard─▒r. Baz─▒ cinsler organik maddelerin do─čada ├ž├╝r├╝mesine yard─▒m eder, bir├žo─ču ise insan ve di─čer hayvanlar─▒n normal ba─č─▒rsak floras─▒n─▒ olu┼čtururlar.

Bilimsel s─▒n─▒fland─▒rmas─▒


Tan─▒m

Enterobakterileri tanimlamak i├žin klasik olarak belirlenmi┼č yedi k─▒stas vard─▒r. Ancak yeni taksonomi y├Ântemleri (ribozomal RNA dizinlerinin kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒lmas─▒) ile bakteri s─▒n─▒flar─▒ yeniden d├╝zenlenmi┼č, bunun sonucu baz─▒ cinsler bu k─▒staslara art─▒k uymamaktad─▒r:

  • Gram-negatif ├Âzellikli, spor olu┼čturmayan, ├žomak ┼čekilli (basil) bakteriler (genelde boylar─▒ 1-5 ╬╝m civar─▒ndad─▒r).
  • Kolay k├╝lt├╝rlenme (├Âzel gereksinimlerinin olmamas─▒)
  • Oksidaz negatif (Pleisomonas hari├ž) ve genelde katalaz positif (Shigella dysenteriae haricinde).
  • Nitrat red├╝ktaz pozitif (nitrat─▒ nitrite indirgeyebilme).
  • Se├žmeli (fak├╝ltatif) anaerob (oksijen varl─▒─č─▒nda da, yoklu─čunda da b├╝y├╝yebilme).
  • Glikoz fermantasyonu yapabilme (gaz ├╝retimi olabilir de, olmayabilir de).
  • ├ço─ču b├╝t├╝n h├╝cre y├╝zeyine yay─▒lm─▒┼č flagellaya sahip olmalar─▒ sonucu hareketlidirler, birka├ž cins ise hareketsizdir. Bu genellemenin bir istisnas─▒ Pleisomonas 't─▒r, bu cinsteki t├╝rlerin kutupsal flagellas─▒ vard─▒r.

Bu familyay─▒ olu┼čturan cins ve t├╝rleri ay─▒rt etmek i├žin tan─▒mlanm─▒┼č ayr─▒nt─▒l─▒ k─▒staslar vard─▒r, ├Ârne─čin ├že┼čitli ┼čekerlerin fermente edilebilmesi, k├╝k├╝rtl├╝ bile┼čiklerin ├╝retilebilmesi, baz─▒ metabolik enzimlerin varl─▒─č─▒ (╬▓-galaktosidaz, deaminazlar, dekarboksilazlar, gibi), yapabildi─či fermantasyon tipi (kar─▒┼č─▒k asit veya 2,3 b├╝tandiol fermantasyonu) gibi. Bu k─▒staslarla bilinmeyen bir bakteri t├╝r├╝ belli gruplara yerle┼čtirilerek tam kimli─či kesinle┼čtirilebilir. Ancak bu gruplar─▒ olu┼čturan t├╝rler filojenetik anlamda birbirlerine yak─▒n olmayabilirler, ├ž├╝nk├╝ kullan─▒lan k─▒staslar klasik bilimsel s─▒n─▒fland─▒rmada oldu─ču gibi, sadece fenotipe dayal─▒d─▒r.

Ekoloji

Habitatlar─▒

├çok yayg─▒nd─▒rlar, baz─▒lar─▒ sadece do─čada, ├Âzellikle nemli ortamlarda bulunurlar. Bu cinslerin ├žo─ču hastal─▒k etmeni t├╝rler i├žerir, bunlar─▒n neden oldu─ču hastal─▒klar─▒n ciddiyeti bir su┼čtan ├Âb├╝r├╝ne ├žok fark edebilir. Baz─▒lar─▒ bitki hastal─▒klar─▒na neden olur, baz─▒lar─▒ ise hayvan hastal─▒klar─▒na.

Bu bakteriler pek ├žok ekosistemde bulunabilir:

  • Baz─▒ t├╝rler sadece ├ž├╝r├╝mekte olan organik maddeler ├╝zerinde b├╝y├╝rler (saprotroflar). Bunlar nemli ortamlarda, ├Âzellikle toprakta, bitkilerin ├╝zerinde, g─▒da maddelerinde bulunurlar.
  • Baz─▒lar─▒ bitkilerde hastal─▒k yaparlar: Erwinia, Pantoea gibi.
  • T├╝rlerin b├╝y├╝k ├žo─čunlu─ču kommensaldirler, insan ve di─čer hayvanlar─▒n ba─č─▒rsaklar─▒ndan izole edilebilirler, enterobakter ismi de buradan kaynaklan─▒r.

Genelde bir konak hayvanda da do─čada da ayn─▒ derecede ├žo─čalmakla beraber baz─▒ t├╝rler bir ortama daha iyi adapte olmu┼č olabilirler.

Kommensal enterik bakteriler

Genelde insan ve hayvanlar─▒n ba─č─▒rsaklar─▒nda ya┼čarlar. Ancak, buna ilaveten derinin nemli b├Âlgelerinde, burun bo┼člu─čunda ve kad─▒n ├╝reme kanal─▒nda da ge├žici olarak bulunabilirler.

Enterik bakteriler ba─č─▒rsak floras─▒n─▒n ├Ânemli bir b├Âl├╝m├╝n├╝ olu┼čtururlar. Kolon i├žinde (├žekum ile rektum aras─▒nda) say─▒lar─▒ ├žok y├╝ksektir, g─▒da art─▒klar─▒n─▒n y─▒k─▒m─▒na ve ba─č─▒rsak gazlar─▒n─▒n olu┼čumuna katk─▒da bulunurlar.

Ba─č─▒rsaklardaki Enterik bakterilerin aras─▒nda Escherichia coli t├╝r├╝ ba┼čta gelir. Aerobik bakterilerin %80'nini olu┼čturur, d─▒┼čk─▒daki miktar─▒ 108E. coli /gram'd─▒r. Daha d├╝┼č├╝k say─▒da olan di─čer t├╝rler aras─▒nda Proteus ve Klebsiella, daha de─či┼čken olarak da Citrobacter, Hafnia, Providencia, Enterobacter cinsleri say─▒labilir.

Hastal─▒k etmeni enterobakteriler

Hastal─▒k yapan enterobakteriler, zorunlu patojenler ve f─▒rsat├ž─▒ patojenler olarak iki gruba ayr─▒labilir.

Zorunlu patojenler

Organizman─▒n i├žinde bunlar─▒n varl─▒─č─▒, say─▒lar─▒ ne kadar olursa olsun anormal say─▒l─▒r ve genelde bir enfeksiyona yol a├žarlar. Pislenmi┼č g─▒dalarla v├╝cuda giren bu bakteriler ba─č─▒rsak mukozas─▒na ba─član─▒p sonra da ba─č─▒rsak duvar─▒n─▒ ├Âtesine ge├žerek ba─č─▒rsak sorunlar─▒na yol a├žarlar. Genelde a─č─▒r ishal vakalar─▒ olarak kendilerini belli ederler.

Bu gruptaki baz─▒ t├╝rler:

  • Salmonella typhi, tifoya neden olur.
  • Shigella dysenteriae, bakteriyel dizanterinin etmenidir

F─▒rsat├ž─▒ patojenler

F─▒rsat├ž─▒ patojenler sa─čl─▒kl─▒ bir kona─č─▒ hasta edecek bir ├Âzellikleri yoktur. Ba─č─▒┼č─▒kl─▒k yetersizli─či olan bir konakta ise enfeksiyona yol a├žarlar. Septisemi, solunum yolu, idrar yolu veya abdominal enfeksiyonlara neden olabilirler.

Bunlar ba─č─▒rsa─č─▒n normal floras─▒n─▒ olu┼čturabilirler. ├ľrne─čin Escherichia coli (├Âzellikle kad─▒nlarda), ├Ârne─čin kronik kab─▒zl─▒k durumunda, idrar yolu enfeksiyonuna yol a├žabilir. Klebsiella pneumonia da bazen solunum yolu enfeksiyonuna yol a├žabilir.

Saprofit enterobakteriler

Saprofit enterobakteriler toprakta, suda bitkilerde ve genelde t├╝m nemli ortamlarda bulunurlar. Organik maddelerin ├ž├╝r├╝mesine yard─▒m ederler. Bunlar─▒na aras─▒nda Proteus t├╝rleri (hem saprofit hem kommensal olarak ya┼čarlar),gram pozitif ve negatifle hi├žbir alakalar─▒ yoktur yalan s├Âylenmektedirler mikrobiyoloji kitablar─▒nda ayr─▒ ba┼čl─▒k altlar─▒ndad─▒rlar.

Cinslerin listesi

Eskiden bu familyaya ait cinsler aras─▒nda say─▒lan Erwinia Erwiniaceae familyas─▒na, Hafnia Hafniaceae familyas─▒na, Proteus Morganellaceae familyas─▒na ve Yersinia Yersiniaceae familyas─▒na ta┼č─▒nm─▒┼čt─▒r.

enterobacteriaceae kelimesi hakk─▒nda bilgi nedir TDK s├Âzl├╝k anlam─▒ ve a├ž─▒klamas─▒ ne?

Su ├ťr├╝nleri Terimleri S├Âzl├╝─č├╝ - 2007

Latin: Enterobacteriaceae

Enterik gram negatif, fak├╝ltatif anaerop, insan ve hayvanlar─▒n ba─č─▒rsak floras─▒nda bulunan, Escherichia, Shigella, Salmonella, Enterobacter, Klebsiella, Serratia, Proteus, Providencia, Yersinia, Citrobacter cinsi bakterileri kapsayan ├žomak bi├žimli bir bakteri ailesi.

Yorum G├Ânder

Daha yeni Daha eski