plastit

 

Plastit
Bitki h├╝crelerindeki kloroplastlar.

Plastitler, deniz yosunu, bitki ve kimi protist h├╝crelerinde bulunan, ├že┼čitli g├Ârevleri olan ├žift zarl─▒ temel organeldir. 1,5 milyar y─▒l ├Ânce endosimbiyoz ile ├Âkaryot h├╝crelerine aktar─▒lm─▒┼č siyanobakteriler olarak de─čerlendirilir. Gen├ž h├╝crelerde renksiz olan plastitler (l├Âkoplast), h├╝cre ile birlikte geli┼čerek, h├╝crenin g├Ârevine uygun bi├žim ve renk kazan─▒r. Bulundurduklar─▒ pigment (renk maddesi) ve g├Ârevlerine g├Âre birbirine d├Ân├╝┼čebilen ├╝├ž ├že┼čit plastit vard─▒r:

Bilimsel s─▒n─▒fland─▒rmas─▒

Plastit t├╝rleri
Plastit t├╝rlerini g├Âsteren bir ├žizim.

Kloroplast

Kloroplast, fotosentezin ger├žekle┼čti─či sitoplazmik organeldir.

├çift katmanl─▒ zarla ├ževrilidir. ─░├ž katman fotosentez pigmentleri enzimleriyle klorofil i├žeren yass─▒ keseciklere d├Ân├╝┼čm├╝┼čt├╝r. DNA i├žeren kloroplastlar, ba─č─▒ms─▒z i┼člev g├Âren ve kendi kendine ├žo─čalan bir yap─▒d─▒r.

Kloroplastta fotosentezi ger├žekle┼čtirmek ├╝zere haz─▒rlanm─▒┼č tillakoidler, i├ž zar ve d─▒┼č zar, stromalar, enzimler, ribozom, DNA gibi olu┼čumlar bulunur. Bu olu┼čumlar hem yap─▒sal hem de i┼člevsel olarak birbirlerine ba─čl─▒d─▒rlar ve her birinin kendi b├╝nyesinde ger├žekle┼čtirdi─či son derece ├Ânemli i┼člemler vard─▒r. ├ľrne─čin kloroplast─▒n d─▒┼č zar─▒, kloroplasta madde giri┼č-├ž─▒k─▒┼č─▒n─▒ kontrol eder. ─░├ž zar sistemi ise "tillakoid" olarak adland─▒r─▒lan yap─▒lar─▒ i├žermektedir. Disklere benzeyen tillakoid, b├Âl├╝m├╝nde pigment (klorofil) molek├╝lleri ve fotosentez i├žin gerekli olan baz─▒ enzimler yer al─▒r. Tillakoidler "grana" ad─▒ verilen k├╝meler meydana getirerek, g├╝ne┼č ─▒┼č─▒─č─▒n─▒n en fazla miktarda emilmesini sa─člarlar. Bu da bitkinin daha fazla ─▒┼č─▒k almas─▒ ve daha fazla fotosentez yapabilmesi demektir.

Bunlardan ba┼čka kloroplastlarda "stroma" ad─▒ verilen ve i├žinde DNA, RNA, ribozomlar ve fotosentez i├žin gerekli olan enzimleri bar─▒nd─▒ran bir de s─▒v─▒ bulunur. Kloroplastlar sahip olduklar─▒ bu DNA ve ribozomlarla hem kendilerini ├žo─čalt─▒rlar, hem de baz─▒ proteinlerin ├╝retimini ger├žekle┼čtirirler.

L├Âkoplast

L├Âkoplast renksizdir. Bitkinin k├Âk, toprak alt─▒ g├Âvdesi (rizom) ve tohumlar─▒ gibi depo organlar─▒nda bulunur. Besin depolar. Patates gibi k├Âkte, yumruda ya da bitkinin renksiz k─▒s─▒mlar─▒nda l├Âkoplast renksizdir, ama g├╝n ─▒┼č─▒─č─▒na ├ž─▒k─▒nca bitkinin bulundu─ču yerdeki rengini de─či┼čtirir.

Kromoplast

Kromoplast, bitkilerin ├ži├že─čine renk verir. ├çi├žeklerdeki k─▒rm─▒z─▒, sar─▒, turuncu, hatta leylak gibi renklerin olu┼čmas─▒n─▒ sa─člar. Havuca turuncu renk veren karoten, domatese k─▒rm─▒z─▒ renk veren likopen, limona sar─▒ renk veren ksantofil, bitkiye ye┼čil rengi veren ise klorofildir. K─▒saca kromoplast bitkiye sar─▒, k─▒rm─▒z─▒, turuncu gibi renkleri verir. Bitkilerin baz─▒ renkleri ise koful ├Âz suyunun asidik ya da bazik olu┼čuna g├Âre renk de─či┼čtiren "antokyan" taraf─▒ndan olu┼čturulur.

Proplastit

Proplastit, h├╝crede sitoplazma i├žerisinde bulunan tan─▒mlanamam─▒┼č plastit. Plastitlerin di─čer plastit t├╝rlerine d├Ân├╝┼čmeden ├Ânceki tan─▒mlanamam─▒┼č halidir.

plastit kelimesi hakk─▒nda bilgi nedir TDK s├Âzl├╝k anlam─▒ ve a├ž─▒klamas─▒ ne?

Biyoloji Terimleri S├Âzl├╝─č├╝ - 1998

─░ngilizce: plastid, Frans─▒zca: plastide, Almanca: Plastiden, Di─čer: Yun. plastos: meydana gelmi┼č

Bitki h├╝crelerinde ve bir h├╝creli hayvanlarda bulunan organel.

Su ├ťr├╝nleri Terimleri S├Âzl├╝─č├╝ - 2007

─░ngilizce: plastit

Bitki h├╝crelerinde ve bir h├╝creli hayvanlarda bulunan, ├žo─čunlukla renk pigmenti de ta┼č─▒yan bir organel.

Veteriner Hekimli─či Terimleri S├Âzl├╝─č├╝ -

─░ngilizce: plastid

Bitkilerde renk pigmentlerini ta┼č─▒yan bir organel. Ye┼čil bitkilerde en fazla rastlanan plastit fotosentezin ger├žekle┼čti─či kloroplastt─▒r.

Yorum G├Ânder

Daha yeni Daha eski