dilophosaurus

 

Dilophosaurus
Monte edilmi┼č iskeleti, Kunming ┼×ehir M├╝zesi, Yunnan

Dilophosaurus (Grek├že: iki sorgu├žlu kertenkele), Erken Jura d├Âneminde Kuzey Amerika'da ya┼čam─▒┼č bir bazal teropod dinozor cinsidir.

Biyolojik s─▒n─▒fland─▒rmas─▒

Sinonimler

  • Megalosaurus wetherilli (Welles, 1954)

K├Âkenbilim

Cins ad─▒ olan Dilophosaurus, Antik Yunanca di iki, lophos sorgu├ž, ibik ve sauros kertenkele s├Âzc├╝klerinden olu┼čmu┼č bir ad tamlamas─▒d─▒r.

Ke┼čfi

1940 y─▒l─▒nda Arizona'da bir Amerikan yerlisi b├Âlge sakini taraf─▒ndan ilk Dilophosaurus kal─▒nt─▒lar─▒ bulunmu┼čtur. Bu kal─▒nt─▒lar birka├ž y─▒l sonra University of California, Berkeley'den Samuel Welles'e g├Ânderilmi┼čtir ve bu numuneler ilk olarak Megalosaurus wetherilli olarak tan─▒mlanm─▒┼čt─▒r. 1970 y─▒l─▒nda Welles taraf─▒ndan Dilophosaurus cinsi kurulmu┼č ve D. wetherilli olarak bilimsel literat├╝re ge├žirilmi┼čtir.

UCMP 37302
UCMP 37302 adl─▒ ├Ârnek

Fiziksel ├ľzellikleri

Dilophosaurus yakla┼č─▒k olarak 7 m uzunlu─ča ula┼čabilirken, 400 kg kadar v├╝cut a─č─▒rl─▒─č─▒na sahiptir. Kafatas─▒ ├Âl├ž├╝mlerine dayanan a─č─▒rl─▒k tahminlerine g├Âre 0.523 m uzunlu─čundaki kafatas─▒na dayanarak v├╝cut a─č─▒rl─▒─č─▒ 269–283 kg olarak tahmin edilmi┼čtir. MNA P1.97 adl─▒ numune di┼č yap─▒s─▒ konusunda ciddi ├Ârnekler sunar. g├Ârece yanlardan bas─▒k ve uzun di┼čleri g├Ârece k├╝├ž├╝k bir temele sahiptir. 5.1 cm uzunlu─čundad─▒r. Yine Welles'e g├Âre UCMP 37302 adl─▒ numunenin 54 cm'lik uyluk kemi─čine kar┼č─▒n yavru bir bireye ait oldu─ču tahmin edilen MNA P1.109 numunesi 28.1 cm uzunlu─čundaki bir uylu─ča sahiptir.

Dilophosaurus fosil ├Ârneklerinin boyut kar┼č─▒la┼čt─▒rmas─▒
Dilophosaurus fosil ├Ârneklerinin boyut kar┼č─▒la┼čt─▒rmas─▒

Elleri d├Ârt parmakl─▒ yap─▒dayken, ayaklar─▒ ├╝├ž parmakl─▒d─▒r. d├Ârd├╝nc├╝ el parmaklar─▒ neredeyse k├Ârelmi┼čtir, ilk el parmaklar─▒ ise di─čerlerine g├Âre kar┼č─▒ya konumlanm─▒┼čt─▒r. Bu yap─▒ kavrama, tutma gibi i┼člevleri y├╝klenmektedir.

S─▒n─▒fland─▒rma ve Evrim

Bu dinozor cinsinin ceratosaurlar ile yak─▒n akraba olduklar─▒ son veriler ─▒┼č─▒─č─▒nda kabul edilmektedir. Klasik d├Ârt parmakl─▒ elleri ve maksiler kemik (├╝st ├žene kemi─či) ve premaksilla aras─▒nda g├╝├žl├╝ bir kayna┼čma olmamas─▒ Dilophosaurus'un Ceratosauridae familyas─▒yla yak─▒n olan ├Âzellikleridir. Evrimsel geli┼čim y├Ân├╝nden kafalar─▒n─▒n ├╝st├╝ndeki sorgu├ž ile ilgili hipotezler ├╝retilmektedir. Kimi ├žal─▒┼čmalara g├Âre bu sorgu├ž hafif kemik yap─▒s─▒ndad─▒r ve bunu hava keselerinden olu┼čan bal pete─či yap─▒s─▒yla sa─člamaktad─▒r. ├ťstelik kafatas─▒ ve di─čer kemiklerdeki kimi yap─▒larda da bu bal pete─či yap─▒s─▒ g├Âzlemlenmi┼čtir ve bu sayede a─č─▒rl─▒klar─▒n─▒ ├žok art─▒rmadan Dilophosaurus'un atalar─▒n─▒n bedenlerini b├╝y├╝tt├╝kleri d├╝┼č├╝n├╝lmektedir.

Dilophosaurus kafatas─▒
Dilophosaurus kafatas─▒


Neotheropoda

Coelophysidae

Liliensternus

Zupaysaurus

Dilophosauridae

Dilophosaurus

Dracovenator

Averostra

Ceratosauria

Tetanurae

Cryolophosaurus

Sinosaurus

Monolophosaurus

Orionides

Davran─▒┼č ve Beslenme

Dilophosaurus, Erken Jura ekosistemi i├žerisinde eski ├žal─▒┼čmalar─▒n tersine ├žok yayg─▒n oldu─ču d├╝┼č├╝n├╝len bir dinozor cinsidir. G├╝├žl├╝ bacaklar─▒ ve ayaklar─▒ ile esnek ├Ân kollar─▒ ve elleri bipedal hareket eden h─▒zl─▒ bir avc─▒ oldu─čunu d├╝┼č├╝nd├╝rmektedir. Ba┼čparmak h├╝viyetine sahip birinci el parma─č─▒ da av─▒n─▒ kavrayabilmesini sa─člayabilmektedir. ├ť├ž fosil numune bir arada bulundu─ču i├žin ufak gruplar halinde ya┼čayan et├žiller olarak d├╝┼č├╝n├╝lmektedirler. ├ťst ├ženesindeki maksiler (├╝st ├ženenin ortas─▒) ve premaksilla (├╝st ├ženenin en ucu) yap─▒lar─▒ aras─▒nda g├╝├žl├╝ bir kayna┼čma g├Âzlenmez ve bu nedenle ├ženelerini g├╝├žl├╝ ─▒s─▒r─▒klar ve darbeler i├žin de─čil daha ├žok koparmak i├žin kulland─▒klar─▒ iddia edilmektedir. Erken Jura'n─▒n simge ot├žullar─▒ndan Sarahsaurus gibi sauropodlarla beslendikleri d├╝┼č├╝n├╝lmektedir. Dilophosauruslar─▒n en ├╝nl├╝ ├Âzellikleri kafataslar─▒ ├╝zerindeki sorgu├žtur, bu sorgucun renkli olmas─▒ kuvvetle muhtemeldir. Cinsel se├žilim ad─▒na bir g├Âsteri┼č yap─▒s─▒ oldu─ču veya t├╝r i├ži e┼č kavgalar─▒nda rakibin g├Âz├╝n├╝ korkutacak bir i┼čleve sahip oldu─ču tahmin edilmektedir. Jurassic Park filminde bu canl─▒ olduk├ža yanl─▒┼č ┼čekilde betimlenmi┼č ve hayvan─▒n biyolojisi hatal─▒ aktar─▒lm─▒┼čt─▒r. Dilophosaurus filmde g├Âsterildi─či gibi ne a─čz─▒ndan zehir atan bir canl─▒d─▒r ne de tehdit alg─▒lad─▒─č─▒nda boyun b├Âlgesinde a├žt─▒─č─▒ f─▒rf─▒rlar─▒ bulunmaktad─▒r.

Yorum G├Ânder

Daha yeni Daha eski