uyum ne demek? TDK anlamı ve açıklaması
1. isim Bir bütünün parçaları arasında bulunan uygunluk; ahenk, armoni, imtizaç:
"Gerçekten de sonsuz bir sessizlik, bir uyum, bir şiir sarmıştı ortalığı." - Nezihe Araz
2. isim Toplumsal çevreye veya bir duruma uyma, uyum sağlama; intibak, entegrasyon.
3. isim Kişilerin birbirine karşı uyumları; kimya.
4. isim, biyoloji Bir cismin görüntüsünü tam ağ tabaka üzerine düşürebilmek için göz merceğinin dışbükeylik derecesini çoğaltıp azaltması olayı; mutabakat.
5. isim, dil bilgisi Sesten söz dizimine kadar değişik dil birimlerini oluşturan ögeler arasındaki uyuşma; harmoni.
6. isim, müzik ► armoni.
Tiyatro Terimleri Sözlüğü - 1966
İngilizce: harmony, Fransızca: harmonie, Almanca: Harmonie
Bir oyunun, oyun ve sahne düzenindeki denge. Ahenk
Halkbilim Terimleri Sözlüğü - 1978
İngilizce: adaptation, Fransızca: adaptation, Almanca: Anpassung
Belli bir kültür çevresine ilişkin bir halkbilim öğesinin, başka bir kültür çevresinin öğeleri ya da düzeni içinde az çok değişikliğe uğrayarak varlığını sürdürmesi, krş. benimseyim, abama, ödünçleme.
Eğitim Terimleri Sözlüğü - 1974
Türkçe: intibak, İngilizce: adjustment, Fransızca: adaptation
1. Bireyin, çevresel koşullara ya da değerlere ruhsal bakımdan kendini uydurması süreci. 2. Organizmanın, varlığını sürdürebilmesi için gerekli değişmelerle kendini çevre koşullarına göre ayarlaması.
Yazın Terimleri Sözlüğü - 1974
Türkçe: ahenk, Fransızca: harmonie
Şiir ya da düzyazıdaki sözcük ya da sözcük öbeklerinin ses ve yapı benzeşmesinden oluşan ve kişide güzel bir etki uyandıran düzen.
Güzel Sanatlar Terimleri Sözlüğü - 1968
Türkçe: âheng, İngilizce: harmony, Fransızca: harmonie, Almanca: Farbklang, Diğer: Yun. harmonia
Bir yapıtta parçaların birbirleriyle ve yapıtın tümüyle uygunluğu. a. bk. renk uyumu.
Aydınlatma Terimleri Sözlüğü - 1973
İngilizce: accommodation, Fransızca: accommodation, Almanca: Akkommodation
Belirli bir uzaklıktaki bir nesneye bakmak için gözde (genellikle) kendiliğinden olan değişme.
Yöntembilim Terimleri Sözlüğü - 1981
Türkçe: intibak, İngilizce: adaptation
Bireyin çevresel koşul ve etkenleri benimseme ya da çevreyle bütünleşme durumu.
Uygulayım Terimleri Sözlüğü - 1980
Türkçe: konkordans, İngilizce: concordance, Fransızca: concordance
madencilik: 1. Alttaki katmanlara göre uyma durumunda olma. 2. bk. uyarlama.
Zooloji Terimleri Sözlüğü - 1963
Türkçe: tetabuk, İngilizce: accomodation, Fransızca: accomodation, Almanca: Anpassung
(karşılık: akomodasyon), (Lat. ad = yönelme gösteren ön ek, Lat. commodus = uygun): Gözün, değişik uzaklarlardaki eşyayı net görmek üzere kendini ayarlaması; bu olay yüksek omurgalılarda olduğu gibi merceğin biçim değiştirmesiyle ya da sade omurgalılarda ve kafadan-ayaklılarda olduğu gibi retina ile mercek arasındaki uzaklığın değişmesiyle sağlanır.
Felsefe Terimleri Sözlüğü - 1975
Türkçe: ahenk, İngilizce: harmony, Fransızca: Harmonie, Almanca: Harmonie, Diğer: Yun. harmonia
(Yun. harmonia = bağlam, birlik, uygunluk; birlikte ses veren; düzen) : Çokluğun ve karşıtlığın düzenli bir birlik oluşturması. // Pythagoras ve Herakleitos'tan beri fizikötesinin bir temel kavramı (Plotinos, Cusanus, Kepler, Giordano Bruno); aynı zamanda ahlak felsefesinin (Aristoteles, Shaftesbury) ve özellikle sanat felsefesinin (estetiğin) de temel bir kavramıdır. (Ör. biçim ve içeriğin uyumu.)
Edebiyat ve Söz Sanatı Terimleri Sözlüğü - 1948
Türkçe: Âhenk, Fransızca: Harmonie
İster kelimede ister cümlede olsun, seslerin kulağa hoş gelecek şekilde bağdaşmış bulunması hali (BENZEKLİ UYUM, Ahengi taklidi, H. imitative; BETİMLEYİM U, A. Tasvirî, H. figurative; İç UYUM, A. derunî, H. interne).
Tecim, Maliye, Sayışmanlık ve Güvence Terimleri Sözlüğü - 1972
Türkçe: riayet, İngilizce: observance, Fransızca: observation
Yönteme, düzene uyma, boyun eğme.
Madencilik Terimleri Kılavuzu - 1979
concordance, conformity
Dilbilgisi Terimleri Sözlüğü - 1972
Bir sözcükte ünlülerin veya ünsüzlerin kural halinde birbirlerini etkileyerek benzeşmeleri: Ünlü uyumu, ünsüz uyumu vb.
Gösterim Sanatları Terimleri Sözlüğü - 1983
Türkçe: ahenk, İngilizce: harmony, Fransızca: harmonie, Almanca: Harmonie
Tiyatro sanatının her dalında aranan uygunluk ve denge.
Biyoloji Terimleri Sözlüğü - 1998
Türkçe: intibak, İngilizce: adaptation, accomodation, Fransızca: adaptation, accomodation, Almanca: Adaptation, Akkomodation, Anpassung, Latin: ad: yönelme gösteren ön ek; aptare: uymak; commodus: uyum
1. Kademe kademe farklılaşan çevre şartlarına uyabilmek için canlıların gösterdikleri kapasite; organizmanın çevresine uyumu ile oluşan bir evrim olayı. Adaptasyon. 2. Çeşitli uzaklıklardaki cisimleri net olarak görebilmek için göz merceğinin gösterdiği değişiklik. Akomodasyon. 3. Reseptörlerin farklı uyartılara karşı gösterdikleri uyum.
Su Ürünleri Terimleri Sözlüğü - 2007
İngilizce: adaptation
Herhangi bir canlının değişen çevre koşullarına kendini uyarlaması, adaptasyon, alışma, uyma.
Gramer Terimleri Sözlüğü - 2003
Türkçe: ahenk, İngilizce: harmony, Fransızca: harmonie, Almanca: Harmonie, Woheklang
Yalın veya eklerle genişletilmiş Türkçe kelimelerde kelimeyi oluşturan ünlü veya ünsüz türünden seslerin biribirlerini çeşitli bakımlardan kurallı biçimde etkileyerek benzeşmeleri. Uyumun ünlü uyumu, ünsüz uyumu ve ünlü ünsüz uyumu olmak üzere üç türü vardır. Bunlara bk.
Türk Dünyası Gramer Terimleri Kılavuzu - 1997
Azerbaycan Türkçesi: harmoniya ~ ahäng ~ uyuşma; Türkmen Türkçesi: saazlaşık; Gagauz Türkçesi: uyum ~garmoniya ~ singarmonizma; Özbek Türkçesi: uyğunlik ~ garmoniya; Uygur Türkçesi: maslişiş ~ahaňdaşliq; Tatar Türkçesi: oxşaşlanu ~ oxşaşlıq ~ ahäň ~ ahänlelek ~ garmoniyä ~yaraşu; Başkurt Türkçesi: garmoniya ~ oqşaşıw; Kmk: gelişiw; Krç.-Malk.: uşaw,singarmonizm; Nogay Türkçesi: uyımlasuw; Kazak Türkçesi: ündesuw; Kırgız Türkçesi: garmoniya ~okşoşuu ~ assimiliyatsiya; Alt:: garmoniya ~ tüňeylejeri; Hakas Türkçesi: tööylezîg;Tuva Türkçesi: ayannajılga ~ tömeylejiri ~ garmoniya; Rusça: garmoniya ~ upodobleniye ~ singarmonizm