endemik ne demek? TDK anlamı ve açıklaması
Fransızca endémique
1. sıfat, bitki bilimi Sadece bir bölgede yetişen veya yaşayan (bitki, hayvan).
2. sıfat, tıp Belli bir bölgede salgın olmaksızın sık görülen (hastalık).
Zooloji Terimleri Sözlüğü - 1963
İngilizce: endemic, Fransızca: endémique, Almanca: endemisch, Diğer: Yun. en, demos
(Yun. en = içinde, Yun.demos=halk) Bir memleket ya da iklimde doğal olarak yaşayan ya da büyüyen.
Biyoloji Terimleri Sözlüğü - 1998
İngilizce: endemic, Fransızca: endémique, Almanca: endemisch, Diğer: Yun. endemos: yerli
Bir bölgeye özgü, yerli olan.
Su Ürünleri Terimleri Sözlüğü - 2007
İngilizce: endemic
1. Bir bölgeye özgü, yerel olan. 2. Belli bir bölgede salgın olmaksızın sık görülen hastalık.
Veteriner Hekimliği Terimleri Sözlüğü -
İngilizce: endemic
1. Bir bölgeye özgü, yerli olan. 2. Yıllık rapor edilen vakalarının sayısı sabit veya artmayan bir hastalık durumu.
Tıp Terimleri Kılavuzu - 2010
yöresel
Hemşirelik Terimleri Sözlüğü
İngilizce: endemic
Belli bir bölgede sık görülen.
Mantık Terimleri Sözlüğü - 1976
İngilizce: endemic
1.Belirli bir coğrafi alanda bulunan (bitki türü). #(yöreözgül)# 2.Belirli bir toplulukta az veya çok sıklıkta ancak sürekli görülen hastalık veya etken. #(yöresel)#
Kelime Kökeni
İngilizce endemic "bir ırka veya hayvan türüne veya bir bölgeye özgü olan (hastalık)" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Eski Yunanca endēmikós ενδημικός "yerli" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca endēméō ενδημέω "bir yerin yerlisi olma" fiilinden +ikos sonekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca dēmos δημος "1. ilçe, memleket, 2. bir yerin halkı" sözcüğünden en+ önekiyle türetilmiştir. Daha fazla bilgi için demo+ maddesine bakınız.
Tarihte En Eski Kaynak
[ m (1961) : Bu hastalığa endemik guatr, koloid guatr gibi adlar da verilmektedir. ]
Endemik (tıp)
YanıtlaSilEndemik (Eski Yunanca'dan en: içinde + demos: insanlar), epidemiyolojide bulaşıcı bir hastalığın dışarıdan herhangi bir etki olmadan belli bir popülasyonda varlığını sürdürebilmesi durumunu tanımlar. Endemi ve andemik olarak da anılır. Örneğin İngiltere'de, suçiçeği hastalığı endemik olmasına rağmen (popülasyonda sabit oranda), sıtma endemik değildir. Her yıl, İngiltere'de dışarıdan bulaşan birkaç sıtma vakası görülmesine karşın, popülasyon içinde kalıcı bir şekilde aktarımı mümkün değildir. Çünkü bu hastalığı insandan insana taşıyabilecek Anopheles cinsi sivrisinekler mevcut değildir.
https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjKv9Vm43KPin1RzKLcePhVmMuObS3Z8IfE4R5QNTSPhQQ7v0NqTGvkWtYg292l7RS72g0gVE0yv9ZI5jwGUD1YyotH9fVA6W0aA9O4rBX_T4VYjcnZjRH61LoXW0dgySIIn13WW2aJhjnkfCcolqfdtdvVIrp6l8wJShuTwJQ2hV4d2H6OtK9d8Q5gdX0/s367/Varicella%20Chickenpox%20Virus.jpg
Varicella (Chickenpox) Virus
Bulaşıcı bir hastalığın endemik olması için o hastalıktan etkilenen her bir insanın hastalığı ortalama olarak bir kişiye bulaştırması gereklidir. Hastalığa karşı hassas bir popülasyon için, bu hastalığın temel reprodüksiyon sayısının (R0) 1'e eşit olması gereklidir. Hastalığa karşı bağışıklık kazanmış bireyleri de içeren bir popülasyon için, temel reproduksiyon sayısının hastalığa karşı hassas bireylerin oranıyla (S) çarpımı 1'e eşit olmalıdır. Hastalığın endemik sabit halde olması için:
R₀ × S = 1
Bu şekilde hastalık popülasyondan silinmediği gibi etkilenen insanların oranı da geometrik şekilde artmaz ve bu hastalığın endemik olduğu söylenir. Epidemi(salgın) olarak başlayan bir hastalık, ya belli bir süre sonra etkisini tamamıyla yitirir (İleriki tarihlerde tekrar tekrar ortaya çıkma ihtimali mevcuttur.) ya da endemik hale gelir. Sonucun nasıl olacağı hastalığın ölümcüllüğü ve bulaşma yolları gibi çeşitli etmenlere bağlıdır.
AIDS hastalığının Afrika'da endemik olduğu ifadesi daha çok sözün gelişiyle kullanılmaktadır ve AIDS'in bu bölgede bulunduğu ima edilmektedir. Afrika'daki AIDS vakalarının halen daha artması nedeniyle, bu hastalığın endemik değil ancak epidemik olduğunu söylenebilir.
Endemik (biyoloji)
YanıtlaSilEndemizm, bulunduğu bölgenin ekolojik şartları yüzünden yalnızca belirli bölgede yaşayan/yetişen, dünyanın başka yerinde yaşama/yetişme ihtimali olmayan, yöreye özgü hayvan/bitki türüdür. Latince endemos kelimesinden gelir ve "yerli" anlamında kullanılmaktadır.
https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhAY4WpwcbqmerB85eJrYpo54O03BY3M7p4y-nr8wrw9ly5U7cjS5B2W50YFgPh12jTU1Qpiye3WBoeq2ybTb1-ZNqDDM8XQ15ZcelufFkzdQqCP0hFxJHc3xTjWnL7dRt2TkkvIwn-D0_jqTdQbOc8-q4_uiGbm38nzdfaAtw6hpWQjk1srrniqxLzPnM/s570/T%C3%BCrkiyenin%20endemik%20%C3%A7i%C3%A7ekleri.jpg
Türkiye'nin endemik çiçekleri
Endemik bitki çeşitleri
Endemik türler 4 grupta toplamışlardır.
• Paleoendemikler
• Şizoendemikler
• Patroendemikler
• Apoendemikler
Endemik (filoloji)
YanıtlaSilDilde bulunan bir kavramın, başka bir dilde kavramsal karşılığı olmaması durumudur. Genellikle tercüme sırasında birden fazla kelime ile tanımlanmak zorunda kalırlar.