eylemek ne demek? TDK anlamı ve açıklaması
1. -den Bir kişiden veya bir şeyden yoksun bırakmak:
"Yurdumdan yuvamdan eyledi beni / Yârsiz dünya malı bana pul gibi" - Âşık Veysel
2. yardımcı fiil ► etmek:
"Arap atlar yakın eyler ırağı / Yüce dağdan aşan yollar bizimdir" - Dadaloğlu
Felsefe Terimleri Sözlüğü - 1975
İngilizce: act, operate, Fransızca: agir, Almanca: handeln, Latin: agere
I. Temel anlamı: 1. Kılgılı etkinlik, etkin olmak. 2. Bir şeyi gerçekleştirmek ya da değiştirmek üzere bilinçli istenç edimi; bir ereğe yönelmiş bilinçli bir etkinlik. (Her türlü otomatik tepki ve sürüklenişin karşıtı.) II. Aşamalarına göre: 1. Üzerinde düşünmeden içgüdüyle yapılan, ama "ben"le belirlenmiş, ereğinin bilincinde olan eyleme. 2. Bir erek güden usa uygun eyleme. 3. İçgüdü, erek ya da ilgilerle (çıkarlarla) belirlenmiş eylemin karşıtı olarak, koşulsuz olanla belirlenmiş eylem. (Ör. ahlaksal eylem.) III. Yönüne göre: Eylemle ortaya çıkan değişmenin dış ya da iç dünyaya ilişkin oluşuna göre: 1. dış, 2. iç eylem olarak ayrılır.
Kelime Kökeni
Arapça mlw kökünden gelen imlāˀ إملاء "dikte etme, yazı yazdırma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice mlē מל "1. dolu, 2. herekeli yani sesli harfleri bildiren noktaları doldurulmuş yazı" sözcüğünün ifˁāl vezni (IV) masdarı olabilir; ancak bu kesin değildir. Bu sözcük Aramice/Süryanice #mly מלי "doldurma" kökünden türetilmiştir.
Tarihte En Eski Kaynak
[ Mukaddimetü'l-Edeb (1300 yılından önce) ]