Marul (Lactuca sativa), papatyagiller (Asteraceae) familyasına ait, yaprakları sebze olarak tüketilen, bir yıllık bir bitkidir. Başlıca taze salatalarda kullanılır ve birçok farklı türü bulunur.
{tocify} $title={İçindekiler}
Biyolojik sınıflandırması
(Kapalı tohumlular)
(İki çenekliler)
L.
Botanik özellikleri
Marul, rozet şeklinde yapraklara sahip olup, bazen gevşek bazen de sıkı bir baş oluşturur. Yaprakları genellikle yeşil renkte olmasına rağmen, kırmızı ve mor renkli çeşitleri de mevcuttur. Bitki, serin iklimlerde daha iyi gelişir ve toprak açısından seçici değildir, ancak organik madde bakımından zengin ve iyi drene edilmiş topraklarda daha iyi verim verir.
Türleri
Buz Dağı (Iceberg) Marul: Sıkı yapraklı, gevrek ve suludur.
Kıvırcık Marul: Kıvrımlı yapraklı ve hafif tadı vardır.
Göbek Marul: Yoğun yapraklı ve yuvarlak formdadır.
Roka Marul: Keskin ve baharatlı tadıyla bilinir.
Yetiştirme ve bakım
Marul, genellikle tohumdan yetiştirilir ve ilkbahar ile sonbahar aylarında ekimi yapılır. 15-20 °C arasındaki sıcaklıklar ideal büyüme koşulları sağlar. Düzenli sulama önemlidir ancak aşırı sulamadan kaçınılmalıdır.
Besin değeri ve sağlık faydaları
Marul, düşük kalorili bir sebze olup, A, C ve K vitaminleri, potasyum ve demir gibi mineraller açısından zengindir. Yüksek lif içeriği sayesinde sindirimi destekler, antioksidan özelliği ile serbest radikalleri nötralize eder, beta-karoten içeriği ile göz sağlığını korur ve K vitamini içeriği ile kemik sağlığını destekler.
Kullanım alanları
Salatalar: En yaygın kullanım alanıdır.
Sandviçler: Taze yaprakları sandviçlerde sıkça kullanılır.
Süsleme: Tabak dekorasyonu ve garnitür olarak kullanılır.
Hastalıklar ve zararlılar
Marul, külleme (mantar hastalığı), aphid (bit), salyangozlar ve sümüklü böcekler gibi hastalık ve zararlılardan etkilenebilir. Bu nedenle düzenli bakım ve kontrol gereklidir.
marul ne demek? TDK anlamı ve açıklaması
isim, bitki bilimi, Rumca
Birleşikgillerden, geniş ve uzun olan yeşil yaprakları taze olarak yenilen bir bitki (Lactuca sativa):
"Anası mutfakta bir tabağa marul doğruyor." - Yusuf Atılgan
Orta Öğretim Terimleri Kılavuzu - 1963
Fransızca: laitue romaine
(botanik)
Biyoloji Terimleri Sözlüğü - 1998
İngilizce: lettuce, green headed garden lettuce, Fransızca: laitue, Almanca: Lattich, Kopfsalate, Latin: Lactuca sativa
Papatyagiller (Compositae) familyasından, yeşil yaprakları sebze olarak kullanılan, yuvarlak olanlarına yuvarlak başlı bahçe marulu, aysberg de denilen otsu bitki.
Kelime Kökeni
Yeni Yunanca marúli μαρούλι "yaprakları salata olarak yenilen bir bitki, lactuca sativa" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Latince amarula "acı ot, yaprakları salata olarak yenilen bir bitki, lactuca sativa" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince amarus "acı" sözcüğünün küçültme halisidir.
Tarihte En Eski Kaynak
- marul [ Codex Cumanicus (1300) ]
- [ Amrdovlat Amasyatsi, Ankidats Anbed]