pomelo

 

Pomelo

┼×adok (─░ngilizce: shaddock) ├çin greyfurdu diye de bilinen pomelo (Latince: Citrus maxima) sedef otugiller ailesinin alt oymaklar─▒ndan Turun├žgillere ba─čl─▒ Citrus cinsinin bir t├╝r├╝ olan a─čaca ve meyvesine verilen add─▒r. Pomelo ayn─▒ zamanda turun├žgiller i├žinde en b├╝y├╝k meyvelere sahip olan t├╝rd├╝r. Meyvelerinin ├žap─▒ 15–25 cm'i bulabilece─či gibi. A─č─▒rl─▒klar─▒ 2 kilograma kadar ├ž─▒kabilir. Jeruk Bali, lusho fruit, ya da jabong, pompelmous ya da Tamil leh├žesinde pampa lim─üsu, (Ó«¬Ó««்Ó«¬Ó«│ி Ó««ாÓ«Üு), Pompous limonu bilinen di─čer adlar─▒d─▒r.

{tocify} $title={─░├žindekiler}

Bilimsel s─▒n─▒fland─▒rmas─▒


S─▒n─▒fland─▒rma

Pomelo bir narenciye t├╝r├╝d├╝r. Kimi zaman A─ča├ž kavunu olarak da bilinen Citrus medica ile kar─▒┼čt─▒r─▒lsa da bu iki t├╝r birbirinden ayr─▒d─▒r. Zira Citrus medica ┼čekil olarak Pomelo'dan daha k├╝├ž├╝k olup, ek┼či ve ac─▒ms─▒ bir tada sahiptir; bu sebeple de pek yenilmeyip daha ├žok hamur i┼čleri v.s'ye kar─▒┼čt─▒r─▒l─▒p kullan─▒lmaktad─▒r.

Hibritleri

Pomelo tat olarak tatl─▒ greyfurt meyvesine benzer. Zaten greyfurt portakal ile pomelo'nun do─čal bir melezidir. Bununla birlikte pomelo, sadece greyfurt de─čil bilinen portakal─▒n da atalar─▒ndan biridir. Zira Citrus × sinensis olarak bilinen portakal─▒n pomelo ile mandalina (Citrus reticulata)'n─▒n melezi oldu─ču san─▒lmaktad─▒r. Bunun yan─▒nda Pomelo, Frua t├╝r├╝ mandalina ile hibrit halde (Citrus reticulata x Citrus maxima) olarak adland─▒r─▒lan "kokteyl greyfurdu" da denen Mandelo'yu ;Citrus tangerina adl─▒ bir t├╝rle ├žaprazland─▒─č─▒nda ise Citrus × tangelo'yu olu┼čturmaktad─▒r. Satsuma gibi pek ├žok ticari mandalina ├že┼čidi de genetik a├ž─▒dan y├╝ksek oranda pomelo katk─▒s─▒ i├žerir.

Kullan─▒m─▒

Pomelo di─čer turun├žgillerin aksine asiditesi en az olan turun├žgillerden biridir. Kal─▒n bir kabu─ča sahiptir. Bu kabu─čun alt─▒nda yenilebilir, tatl─▒ d├╝┼č├╝k asitli portakal ┼čeklinde meyve dilimleri bulunmaktad─▒r.Bu dilimleri ay─▒ran beyaz lifli zar ┼čeklinde k─▒s─▒m (dilim zarlar─▒) bulunmaktad─▒r. Bu lifli k─▒s─▒m kolayca ayr─▒l─▒r. Bu dilim zarlar─▒da ayr─▒l─▒p genelde bu dilimler taze olarak yenmektedir. Buna kar┼č─▒n dilimleri birbirinden ay─▒ran beyaz lifli segmentler ise ac─▒ tad─▒ nedeniyle pek yenmez.

Pomelo, G├╝ney Asya'da ve Amerika'da ├Âzellikle Kaliforniya'da s─▒k├ža yeti┼čtirilen ve sat─▒l─▒p yenilen bir t├╝rd├╝r. Greyfurta g├Âre daha lezzetli oldu─ču s├Âylenmektedir. Ancak T├╝rkiye'nin de oldu─ču baz─▒ ├╝lkelerde meyvenin kabu─čundan ay─▒klanmas─▒ndaki zahmetin yol a├žt─▒─č─▒ t├╝ketim zorlu─ču nedeniyle pek fazla yenmemekte ve yeti┼čtirilmemektedir. G├╝ney Asya'da yeti┼čen Pomelo t├╝rlerinde de baz─▒ farkl─▒l─▒klar bulunmaktad─▒r. Vietnam'da 2 t├╝r pomelo pop├╝lerken, Filipinler'de k─▒rm─▒z─▒ ve daha sulu bir pomelo varyetesi daha ├žok t├╝ketilmekte ve i├žeceklerde kullan─▒lmaktad─▒r. Pomelodan ayr─▒ca burada dip sos yap─▒m─▒nda yararlan─▒l─▒r.

Tayland pomelosu da tatl─▒ bir tada sahip olup taze olarak t├╝ketilmektedir, salata ve soslarda kullan─▒lmaktad─▒r. Buna kar┼č─▒n Malezya ve Endonezya'da tatl─▒ ve ek┼či tada sahip 2 pomelo t├╝r├╝ bulunmaktad─▒r. Meyve ├Âz├╝ beyaz tatl─▒ varyetesi yenirken, meyve ├Âz├╝ pembe renkli ek┼či varyete yenmekten ├žok sunak, tap─▒nak s├╝slemelerinde kullan─▒lmaktad─▒r. Banglade┼č'te ise Malezya varyetelerinin tam tersine meyve ├Âz├╝ pembe renkli varyete tatl─▒ iken, beyaz varyete ek┼či tada sahiptir. Japonya'da yenmesi d─▒┼č─▒nda ayr─▒ca b├Âcekleri kovma, v├╝cudu ar─▒nd─▒rma gibi yararlar─▒ oldu─čuna inan─▒l─▒r; ├çin'de de pomelo yayg─▒n olarak yenmektedir. Hindistan'─▒n Assam eyaleti gibi yerlerinde ise tuz ve biber ile ├Â─čle yemeklerinde yenmektedir.K─▒rsal kesimlerde ├žocuklar─▒n futbol topu gibi meyveleri ile oynad─▒klar─▒ g├Âr├╝lmektedir. Manipur eyaletinde ise C vitamini kayna─č─▒ olarak g├Âr├╝lmektedir.

Pomelonun kabu─ču ise hamur i┼člerinde ├žikolatalarda veyahut marmelat yap─▒m─▒nda,yemeklerde soslarda kullan─▒lmaktad─▒r.

Ticari ├že┼čitleri

Pomelo'nun pek ├žok ticari ├že┼čidi bulunmaktad─▒r. Baz─▒ ├Ânemli varyeteleri ┼ču ┼čekilde listenebilir:

Reinking

Aral─▒k – Ocak ay─▒nda meyve veren bir orta mevsim ├že┼čididir. Bilinen en eski ├že┼čittir. Meyve eti beyazd─▒r ve iri ├že┼čittir. Beyaz etli ├že┼čitler i├žinde en fazla ├╝retilendir.

Chandler

En ├žok ABD’de yeti┼čtirilen renkli ├že┼čittir . ├çok b├╝y├╝k a─ča├žlar─▒ vard─▒r. Verim ortan─▒n ├╝zerindedir. Semitropik ve tropik iklimlere uygundur. Subtropiklerde verim azalmaktad─▒r. Orta mevsim ├že┼čididir (Aral─▒k – Ocak)

African shaddock

Meyve kabu─ču ortalama 8 mm kal─▒nl─▒─č─▒nda ve sar─▒ renktedir. Meyve k├╝tlesi ortalama 226 g, ├žap─▒ 76 mm’dir. Meyve ba┼č─▒na ortalama 15 adet ├žekirde─či bulunan bir ├že┼čittir.

Red shaddock

Meyve kabu─ču sar─▒ renkte, p├╝r├╝zs├╝z yap─▒dad─▒r. Meyve ┼čekli yuvarlak, hafif bas─▒k g├Âr├╝n├╝mdedir. Meyve eti ┼čekerli, daha az ek┼či, ├žok ├žekirdekli bir ├že┼čittir.

Resimleri

olgunla┼čm─▒┼č pomelo
Kerala'dan b├╝t├╝n olgunla┼čm─▒┼č pomelo(G├╝ney Hindistan)

─░kiye b├Âl├╝nm├╝┼č pomelo
─░kiye b├Âl├╝nm├╝┼č pomelo

Pomelolar
Pomelolar

Kesilmi┼č Pomelo
Kesilmi┼č Pomelo

Pomelo dilimleri
Pomelo dilimleri

Pomelo meyve eti
Pomelo meyve eti

A─ča├žta pomelo
A─ča├žta pomelo

Ipoh pomelolar─▒
Ipoh pomelolar─▒ Chinatown, Singapur'da sat─▒lan Pomelo

pomelo meyvesi
Filipinlerden pomelo meyvesi

Pomelo ├ži├že─či
Pomelo ├ži├že─či

pomelo salatas─▒
Yam som-o: Demir hindi suyu ile yap─▒lan baharatl─▒ pomelo salatas─▒

Yenge├ž ├Âzl├╝ baharatl─▒ pomelo salatas─▒
Tam som-o nam pu:Yenge├ž ├Âzl├╝ baharatl─▒ pomelo salatas─▒

pomelo bah├žesi
Fujian Pinghe County ├çin'de pomelosu ile me┼čhurdur.

pomelo kelimesi hakk─▒nda bilgi nedir TDK s├Âzl├╝k anlam─▒ ve a├ž─▒klamas─▒ ne?

(l ince okunur)

1. isim, bitki bilimi Turun├žgillerden, genellikle Akdeniz’de yeti┼čen, sar─▒ meyvesinin ├╝zeri ye┼čil kal─▒n kabukla kapl─▒ bir t├╝r a─ča├ž (Citrus maxima).

2. isim Bu a─čac─▒n di─čer turun├žgillere nazaran asidi daha az olan, kal─▒n kabu─čunun alt─▒ndaki portakala benzeyen dilimleri yenen, tatl─▒ meyvesi.

Yorum G├Ânder

Daha yeni Daha eski