Gösterge; kendisinden başka bir şey işaret eden, temsilî olan ve yorumlanabilen her türlü cisim, durum veya olay.
{tocify} $title={İçindekiler}
Boyutları
Ferdinand de Saussure'ye göre göstergeler, birbiriyle karşılıklı ilişki içerisinde olan görüngü (gösteren, ifade) ve imge (gösterilen, içerik) olmak üzere iki boyutludur. Özetle harfler (okunan, yazılan) ve sesler (duyulan, söylenen) görüngü boyutuyken; imâ edilen ve zihinde canlanan ise imge boyutudur.
Görüngü
Görüngü, göstergenin işaret eden olgusudur. Dilsel olarak bütün kelimeler birer görüngüdür ve iletişimde bir imgeyi aktarmak için kullanılan görüngü, içeriği (anlamı) taşıyan unsurdur. Eş anlamlı kelimelerden ayrı olarak birbirinden farklı görüngüler aynı içeriği taşıyabilirler. Örneğin ifade olarak "Ankara" ile "Türkiye'nin başkenti" görüngüleri, aynı içeriğe sahiplerdir; ancak vurguları farklıdır.
İmge
İmge; göstergeye ait olan anlam, diğer bir deyişle gösterilendir. Göstergenin içeriği ve değeri de bu boyuttadır. Tıpkı görüngülerde olduğu gibi, birden fazla imge de tek bir görüngüye ait olabilir. Bu durumda görüngü çokanlamlıdır. İmgeler zaman içerisinde anlam değişiklikleri geçirebilirler.
Türleri
Charles Sanders Peirce'ye göre göstergeler, her birinde gösteren ve gösterilen arasında farklı bir ilişkinin bulunduğu üç gruba ayrılır.
Belirti
Ana madde: Belirti
Belirti (Lat.: Index), gösteren ve gösterilen boyutlar arasında fiziksel bir ilişkinin var olması durumunda göstergenin dahil olduğu gruptur.
Benzeşke
Benzeşke veya diğer adıyla ikonlarda (Yun.: Eikṓn), göstergenin iki boyutu arasında benzerlik ilişkisi vardır. Bir kişi veya nesnenin tasviridir. Charles Morris, bir nesnenin niteliklerini ortaya koyan göstergeleri "ikonik gösterge" olarak tanımlar. Bu tanıma göre fotoğraf ve çizimler, ikon grubuna girerler.
Ayrıca dilsel göstergeler özellikle görüngü boyutundan dolayı sembol olsalar da, doğadaki seslerin taklit edilmesi ile meydana gelen yansımalar, görüngü ve imgelem boyutları arasındaki benzerlik ilişkisi nedeniyle ikon grubuna girer.
Sembol
Sembol (Yun.: Sỳmbolon) veya simge, gösteren ve gösterilen boyutlarında nedensellik veya benzerlik ilişkisi olmamakla birlikte, keyfî ve uzlaşımsaldır. Algılanabilenin dışında ve gerisinde anlama sahiptir.
 |
| Duman, yanma olayı ile bulunan fiziksel ilişkisi nedeniyle belirti kategorisindeki bir göstergedir. |
 |
| Trafik işaretleri, içerik anlamlarıyla sahip oldukları benzerlik dolayısıyla benzeşke kategorisindedirler. |
 |
| Ellerinde kılıç ve terazi tutan bir kadın figürü olarak Justitia görüngüsü, adaletin sembolüdür. |
gösterge ne demek? TDK anlamı ve açıklaması
1. isim Bir şeyi belirtmeye yarayan şey, belirti, im; işaret:
"Bu, yeterince cesur olamadığımın bir göstergesi olabilir." - İhsan Oktay Anar
2. isim Bir durumla ilgili çeşitli aşamaları gösteren liste; icmal.
3. isim, ekonomi Bir gelişimi gösteren nicelikler veya değerler arasındaki ilişki; endeks, indeks.
4. isim, dil bilimi Bir gösterenle bir gösterilenin kaynaşmasından oluşan dil birimi; belirtke.
5. isim, fizik Bir aracın işlemesiyle ilgili bazı ölçümlerin sonucunu kendiliğinden gösteren araç; müşir (II), indikatör:
"Göstergesi gece gündüz İstanbul üzerinde duran hayli eski ama sağlam radyoyu açtı." - Attilâ İlhan
Sinema ve Televizyon Terimleri Sözlüğü - 1981
Türkçe: müş'ir, indikatör, İngilizce: indicator, Fransızca: indicateur, Almanca: Anzeigegerät
Sinema/TV. Bir niceliği ölçen bir aygıtın, bu niceliğin belli bir birime göre değerini gösteren parçası.
Bilişim Terimleri Sözlüğü - 1981
İngilizce: indicator, Fransızca: indicateur
(I) Bir çevre biriminde ya da işletmen masasında herhangi bir ışıklı uyarıcı ya da başka bir gösterici öğe.
Türkçe: indeks, İngilizce: index, Fransızca: index
(II) Sayıyla ölçülmeye pek elverişli olmayan karmaşık nitelikteki bir büyüklüğü belirten herhangi bir değişken.
Kimya Terimleri Sözlüğü - 1981
Türkçe: müşir, İngilizce: indicator, Fransızca: indicateur, Almanca: Indikator
Kimi ölçü araçlarında, ölçülen özelliğin niceliğini gösteren aygıt.
Yöntembilim Terimleri Sözlüğü - 1981
Türkçe: müşir, İngilizce: indicator
Bir durum, süreç ya da karmaşık oluşumu dolaylı yoldan ve simgeleyerek dile getiren ölçüt.
Uygulayım Terimleri Sözlüğü - 1980
Türkçe: indikatör, İngilizce: indicator, Fransızca: indicateur
fizik: Bir aygıtın işleyişiyle ilgili ölçümlerin sonucunu belirtip değerlendiren araç.
Madencilik Terimleri Kılavuzu - 1979
indicator
İktisat Terimleri Sözlüğü - 2004
bk. iktisadi göstergeler
Ekonometri Terimleri Karşılıklar Sözlüğü -
indicator
Bilgisayar Terimleri Karşılıklar Kılavuzu - 2007
indicator
Bilgisayar Terimleri Karşılıklar Kılavuzu - 2007
legend
Hemşirelik Terimleri Sözlüğü
İngilizce: indicator
1. Bir şeyi belirtmeye yarayan şey, belirti, im, işaret. 2. Bir aracın işlemesiyle ilgili bazı ölçümlerin sonucunu kendiliğinden gösteren araç. 3. endikatör