gaz ne demek? TDK anlamı ve açıklaması
gaz (I)
isim, Fransızca gaze
Gazze’de dokunan ince ve çok seyrek keten bez.
gaz (II)
Fransızca gaz
1. isim Normal basınç ve sıcaklıkta olduğu gibi kalan, içinde bulunduğu kabın her yanına yayılma ve bu kabın iç yüzeyinin her noktasına basınç yapma özelliğine sahip olan akışkan madde.
2. isim ► gaz yağı:
"Aklıma geldi, kilerden bir teneke gaz çıkarttım." - Aka Gündüz
3. isim Sindirim borusunda, ağızdan yutulan hava ile mayalanma sonucu oluşan uçucu maddelerin karışması:
Midede gaz olmak.
4. isim ► gaz lambası:
"Gözümü açtım ki gazlardan ikisi de sönmüş." - Ahmet Rasim
5. isim ► doğal gaz.
Hemşirelik Terimleri Sözlüğü
İngilizce: gas
1. Hava veya buhar halindeki madde (oksijen, hidrojen gibi). 2. Genel anestezi amacı ile kullanılan herhangi bir gaz (azot gibi). 3. flatus
Mantık Terimleri Sözlüğü - 1976
İngilizce: gas
Bulunduğu ortamı tamamen dolduran, difüze olan ve sıkıştırılabilen maddenin durumu.
Kelime Kökeni
gaz (I)
Fransızca gaze "cerrahide kullanılan gevşek dokunmuş bez" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Arapça ḳazz قزّ "kaba ipekli kumaş" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Orta Farsça (Pehlevice veya Partça) aynı anlama gelen kac veya kaj sözcüğünden alıntıdır.
Tarihte En Eski Kaynak
- "ince tülbent" [ Ahmet Vefik Paşa, Lugat-ı Osmani (1876) ]
gaz (II)
Fransızca aynı anlama gelen gaz sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Holandaca gaz "maddenin uçucu hali" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: J. B. van Helmont (1577-1644) Holl. kimyacı.) Bu sözcük Eski Yunanca χáos χάος "dünya yaratılmadan önce varolan şekilsiz varlık" sözcüğünden alıntıdır. kaos maddesine bakınız.
Tarihte En Eski Kaynak
- "fizikte maddenin uçucu hali" [ Ahmet Vefik Paşa, Lugat-ı Osmani (1876) ]
- "havagazı, havagazı lambası" [ Basiretçi Ali Bey, İstanbul Mektupları (1873) ]
gaz (III)
Fransızca gazéine veya gazole "rafine edilmiş bir petrol ürünü, benzin" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca gaze "uçucu madde, gaz" sözcüğünden türetilmiştir.
Tarihte En Eski Kaynak
- gaz/gazyağı "petrolden elde edilen lamba ve otomobil yakıtı" [ Ahmet Rasim, Şehir Mektupları (1899) : Sırtındaki pantalonun eteğine sicimle koca bir gaz tenekesi takılı. ]
- "otomobilde benzin pedalı" [ c (1929) ]